Thứ ba,  24/11/2020

Phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học”: Tạo chuyển biến rõ nét trong toàn ngành

(LSO) – Để phù hợp với công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo (GD&ĐT), từ năm học 2016 – 2017, Bộ GD&ĐT đã phát động phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học”. Sau 4 năm thực hiện, phong trào đã tạo sự chuyển biến rõ nét trong toàn ngành.

   Đổi mới, sáng tạo trong cách dạy

Nhằm cụ thể hóa phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt” mang tính truyền thống của ngành, phong trào “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học” mang tính chuyên môn cao và phù hợp với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay. Nó cũng là những bước chuẩn bị rất thiết thực cho đổi mới giáo dục phổ thông, thay sách giáo khoa từ năm học 2020 – 2021. Ngành GD&ĐT Lạng Sơn đã trải qua gần 10 năm đưa các tiến bộ về quản lý và dạy học hiện đại vào thực tiễn mà sự mở đầu bằng việc áp dụng mô hình trường học mới VNEN, các kỹ thuật dạy học mới như “Bàn tay nặn bột”, triển khai dự án dạy mỹ thuật cấp tiểu học theo phương pháp mới của Đan Mạch… Các phương pháp này được sự hỗ trợ tích cực bằng thành quả của công tác xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia và các mô hình trường học công viên. Phong trào “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học” đã được các cơ sở GD&ĐT cụ thể hóa và có cách làm phù hợp. Phong trào đã đáp ứng nhu cầu đổi mới của đội ngũ giáo viên, nhất là giáo viên trẻ, nên đã khơi dậy sự sáng tạo của mỗi nhà trường, mỗi cán bộ, giáo viên; tạo nên phong trào thi đua sôi nổi  rộng khắp trong toàn ngành.

Học sinh Trường THPT Lộc Bình trong giờ nghiên cứu khoa học

Hưởng ứng phong trào, năm học 2018 – 2019, Phòng GD&ĐT thành phố Lạng Sơn chỉ đạo các nhà trường thực hiện dạy học định hướng STEM (Giáo dục tích hợp Khoa học – Công nghệ – Kỹ thuật – Toán), mỗi đơn vị thực hiện ít nhất 1 chủ đề/năm học. Trong đó 2 trường THCS Hoàng Văn Thụ, THCS Vĩnh Trại thực hiện thí điểm về dạy học STEM, tổ chức hội thảo dạy học STEM theo cụm chuyên môn. Các trường thực hiện nội dung đổi mới: nâng cao chất lượng cán bộ, giáo viên, 100% cán bộ, giáo viên đăng ký một nội dung đổi mới, có chất lượng phù hợp với từng vị trí công tác.  Phòng GD&ĐT các huyện: Bắc Sơn, Chi Lăng khuyến khích các mô hình sáng tạo của đội ngũ giáo viên mầm non để nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng trường mầm non theo hướng chuyên nghiệp, trò chăm ngoan, cô hạnh phúc… Nhiều phòng GD&ĐT đã có những đổi mới mang tính thiết thực và phù hợp với năng lực của thầy, tạo sự hứng thú cho trò. Từ việc đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp đánh giá ở cấp tiểu học, đội ngũ giáo viên cấp THCS và THPT tận dụng tốt các phương pháp hiện đại sử dụng công nghệ thông tin trong cập nhật những nội dung của đổi mới sáng tạo trong cách dạy, chuyển từ cung cấp kiến thức có sẵn sang tổ chức, hướng dẫn học sinh nghiên cứu, chiếm lĩnh kiến thức. Trong phong trào thi đua, toàn ngành đã có hàng trăm tập thể, hàng ngàn cá nhân có đổi mới sáng tạo trong cách dạy học, được ngành và UBND tỉnh biểu dương, khen thưởng.

   Đổi mới cách học

Hơn lúc nào hết, phương châm “Học đi đôi với hành, giáo dục gắn liền với thực tiễn” được ngành GD&ĐT vận dụng sáng tạo trong các hoàn cảnh và ở tất cả các cấp học. Nếu cấp tiểu học có mô hình nhà trường gắn với hoạt động giáo dục thực tiễn, thì cấp trung học có mô hình nhà trường gắn với sản xuất kinh doanh, nghiên cứu khoa học, các trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên có mô hình khởi nghiệp… Vì vậy, từ thấp đến cao, từ gần đến xa, học sinh luôn được sử dụng phòng thí nghiệm, trải nghiệm  thực tế, từ vườn hoa, thiên nhiên quanh trường ở cấp học mầm non đến mô hình vườn rau, công viên ở cấp tiểu học và vươn lên vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề thực tiễn, dạy và học STEM ở cấp trung học

Trong cách mạng công nghiệp 4.0, vai trò học sinh đã thay đổi từ sự thụ động lĩnh hội kiến thức sang chủ động nghiên cứu tìm tòi dưới sự dẫn dắt của giáo viên để chiếm lĩnh kiến thức. Sự chủ động đã khơi nguồn sáng tạo mạnh mẽ trong học sinh. Năm 2019, cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên và nhi đồng cấp huyện đã có 425 sản phẩm, cấp ngành có 85 sản phẩm (42 sản phẩm đạt giải) và có 82 sản phẩm tham gia thi cấp tỉnh, trong đó có 43 sản phẩm vào chung khảo cấp tỉnh (20 sản phẩm đạt giải). Có 1 sản phẩm đạt giải khuyến khích cấp quốc gia. Hội thi sáng tạo kỹ thuật cấp huyện  với 152 sản phẩm tham gia, cấp ngành có  61 sản phẩm  tham gia; cấp tỉnh 52 sản phẩm tham gia, trong đó có 14 sản phẩm đạt giải. Nhiều nghiên cứu khoa học trong thanh niên học sinh đã bám sát vào nhu cầu để giải quyết những vấn đề thực tiễn như: máy hái hồi, máy thụ phấn cho na, các dự án nghiên cứu bảo vệ môi trường, nâng cao giá trị của thương hiệu đặc  sản Xứ Lạng…

Đánh giá về hiệu quả phong trào thi đua, ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở GD&ĐT cho rằng: Tuy thời gian thực hiện chưa nhiều, nhưng do phong trào đáp ứng được nguyện vọng của đội ngũ cán bộ giáo viên, nhất là giáo viên trẻ, đáp ứng được sự khao khát vươn lên của học sinh nên ngay từ khi triển khai nó đã được hưởng ứng rộng rãi và theo từng năm, phong trào đã tạo được sự chuyển biến về chất trong công tác GD&ĐT. Nó không những là cơ sở cho việc nâng cao chất lượng dạy và học từng năm  mà quan trọng hơn nó tạo ra được tư duy mới của cả thầy và trò trong dạy và học hiện đại.

MINH HỒNG (TP. Lạng Sơn)