Thứ bảy,  26/09/2020

Tân Văn: Chọn hướng đi cho cây ngô lai

Mùa ngô, dưới ánh lửa nhà sàn, những người nông dân nướng ngô đãi khách, họ bàn tán đủ thứ chuyện xung quanh cây ngô. Tiếng một anh thanh niên cất lên: “Vụ sau anh về bọn em sẽ nấu rượu ngô, ngô ở đây có thương hiệu rồi, biết đâu sau lại có đặc sản rượu ngô”. Câu nói như đùa khiến chúng tôi cứ suy nghĩ mãi. Hướng phát triển cây ngô ở Tân Văn đã đúng, nhưng sẽ tốt hơn nếu có sản phẩm chế biến tại chỗ làm tăng thêm giá trị.

LSO-Tân Văn là một xã còn nhiều khó khăn của huyện Bình Gia. Địa hình phức tạp, đất đai manh mún là điều dễ nhận thấy nhất ở nơi đây. Vượt lên khó khăn, xã đã chọn trồng cây có hạt ngắn ngày để phủ hết diện tích và cây ngô lai đã mang lại sự kỳ diệu trên mảnh đất cằn Tân Văn.
Thu hoạch ngô lai ở xã Tân Văn
Về Tân Văn những ngày này, vừa chạm vào đất Nà Đồng được tính là điểm đầu của xã trên tuyến 1B đã thấy một màu ngô xanh ngút mắt. Ở đây ngô chen trên đá, dọc bờ rào, trên những mô đất mà người ta nghĩ chỉ có cỏ dại mọc được. Anh Hoàng Văn Soi, dân bản Đao chính gốc hồ hởi, mùa này Tân Văn chỉ có mỗi ngô thôi. Trước đây bà con trồng lạc, khoai, đậu nhưng năng suất thấp. Khi chuyển sang trồng ngô thì không hiểu sao cây ngô lai hợp đất đến thế. Không phân bón, ít chăm sóc mà ngô cứ lớn nhanh như thổi, lá ngô vươn ra như tranh nhau mọc, mà lá nào lá ấy to, dài như chiếc đòn gánh. Thân ngô với bắp to, dài. Người Tân Văn mới phát triển cây ngô lai khoảng 6 năm nay. Khi những người dân Nà Đồng, Suối Cáp, trong Lân Lũng trồng ngô nhiều người còn bán tín bán nghi, không biết ngô có sống nổi trên mảnh đất cằn đá sỏi này không? Nhưng chỉ sau một vụ gia đình nhà ông Nguyễn Văn Vương thu hoạch ngô thì mọi chuyện đã đổi khác. Người ta đồn bắp ngô lai to, dài như cán dao đi rừng, hạt thì to đều như hàng cúc áo vàng suộm. Một người, hai người đến xem, cả làng bản Đao đến học tập kinh nghiệm. Nói là kinh nghiệm chứ chẳng có gì, chỉ là làm cỏ, tra hạt, chăm bón sơ sơ, thế mà cây ngô cứ vươn lên. Những năm đầu tiên trồng ngô, hộ ông Vương đã thu trên 5 tấn hạt. Khi ấy giá mỗi cân ngô là 7 ngàn đồng. Chỉ một vụ đã thu 40 triệu đồng. Thấy cây ngô lai hợp đất, chỉ năm sau phong trào trồng ngô đã lan khắp Tân Văn. Theo ông Hoàng Văn Kết, Chủ tịch Hội Nông dân xã, vào những năm 2006-2007, vụ nào Tân Văn cũng thiếu hạt giống, bà con phải ra huyện bạn mua giống. Hộ ông Vương, ông Hoàng Văn Thế trồng đến trên 30 túi hạt, thu mỗi vụ trên chục tấn ngô. Khi ấy xã thống kê lại diện tích ngô lai một vụ đã lên tới 55 ha. Trong khi đó, các xã khác chỉ đạt hơn 20 ha. Từ cây ngô lai đã thay đổi một phần nếp nghĩ, cách làm ở Tân Văn. Nếu như trước đây người dân trồng ngô chỉ để ăn chơi, nhà nào dư một ít thì xay, nấu được vài nồi cháo lúc giáp hạt. Khái niệm trồng ngô hàng hóa, trồng ngô để bán còn quá xa vời. Thế nhưng cũng chỉ sau một vụ, cây ngô lai đã trở thành hàng hóa. Các xe ô tô từ Thái Nguyên, Bắc Giang đổ về mua ngô, bán non cũng có, mà bán hạt cũng có. Điều ấy không ít người vẫn coi như giấc mơ. Thêm vài vụ, khắp các thôn từ xa như Lân Lũng, đến gần như Kéo Cong, Bản Đáp, Nà Đồng đâu đâu cũng phủ kín ngô. Nhiều nhà không bán sản phẩm mà tích trữ chăn nuôi. Cây ngô hỗ trợ cho gia súc, gia cầm phát triển, gia súc gia cầm mang lại thu nhập, tái đầu tư, hai thứ tương tác ấy đã khiến Tân Văn thoát dần thế độc canh trở thành xã có phong trào trồng ngô lớn nhất toàn huyện. Theo ông Hoàng Văn Kết, Chủ tịch Hội Nông dân, xã Tân Văn có trên 1.000 hộ dân thì gần 100% hộ trồng ngô. Các hộ trong Lân Lũng từ cây ngô đã đủ tiền làm nhà ra quốc lộ, con cái được học hành. Rất nhiều hộ trong lân mua máy nổ để xem ti vi, nghe đài. Cụ Hoàng Duy Thanh 81 tuổi dân bản Đao tâm sự, nếu không có cây ngô lai chắc đời sống của người dân còn khó khăn.
Mùa ngô, dưới ánh lửa nhà sàn, những người nông dân nướng ngô đãi khách, họ bàn tán đủ thứ chuyện xung quanh cây ngô. Tiếng một anh thanh niên cất lên: “Vụ sau anh về bọn em sẽ nấu rượu ngô, ngô ở đây có thương hiệu rồi, biết đâu sau lại có đặc sản rượu ngô”. Câu nói như đùa khiến chúng tôi cứ suy nghĩ mãi. Hướng phát triển cây ngô ở Tân Văn đã đúng, nhưng sẽ tốt hơn nếu có sản phẩm chế biến tại chỗ làm tăng thêm giá trị.

Đông Bắc