Chủ nhật, 18/11/2018

Gian nan tiến trình Brexit


Đại diện EU tại cuộc họp báo công bố tiến trình đàm phán về Brexit.

Hiện đang xuất hiện lo ngại các cuộc đàm phán Brexit giữa Anh và Liên hiệp châu Âu (EU) sẽ không thể kết thúc trước cuối năm 2018, do những bế tắc giữa hai bên về vấn đề đường biên giới Ireland, cũng như những tranh cãi giữa Quốc hội và Chính phủ Anh. Tiến trình “ly hôn” giữa Anh và EU được dự báo còn nhiều gian truân trong thời gian tới và khó đúng hẹn.

Người phát ngôn của Chính phủ Anh khẳng định, Anh sẽ không bao giờ chấp nhận đường biên giới hải quan giữa Bắc Ireland và phần còn lại của Vương quốc Liên hiệp Anh, đồng thời cho biết lập trường này sẽ không thay đổi. Tuyên bố nêu trên được đưa ra trong bối cảnh đối thoại về vấn đề biên giới Ireland vẫn không có tiến triển nào mới kể từ sau Hội nghị cấp cao EU hồi cuối tháng 3 và đây được coi là nội dung chính trong chương trình nghị sự của Hội nghị cấp cao EU sắp tới nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng vào tháng 10.

Ðây là phản ứng mới nhất của Chính phủ Anh đối với bình luận của Trưởng đoàn đàm phán Brexit của EU M.Barnier về phương án xây dựng một thỏa thuận kinh tế nhằm tránh đường biên giới cứng giữa CH Ireland và Bắc Ireland, đã được Thủ tướng Anh T.May công bố trước đó. Theo phương án dự phòng trong thời hạn một năm, Anh muốn xây dựng một thỏa thuận thuế quan tạm thời, theo đó Anh có thể tiếp tục ở lại liên minh thuế quan của châu Âu thêm một năm kể từ sau khi giai đoạn chuyển tiếp hai năm hậu Brexit kết thúc. Tuy nhiên, Trưởng đoàn đàm phán Brexit của EU M.Barnier cho rằng, phương án có thể không được áp dụng đối với toàn nước Anh.

Người phát ngôn của Chính phủ Anh khẳng định, Anh cam kết duy trì mục tiêu hợp nhất thị trường nội bộ và London buộc phải thúc đẩy các giải pháp dự phòng cho vấn đề biên giới hải quan do các đề xuất của Ủy ban châu Âu không đạt được tiêu chí này. Quan điểm thống nhất của Anh là không tạo ra một “đường biên giới cứng” giữa khu vực Bắc Ireland và CH Ireland là thành viên của EU. EU đã đề xuất giải pháp trong đó chỉ có Bắc Ireland ở lại trong liên minh thuế quan hậu Brexit. Tuy nhiên, London cho rằng việc này sẽ khiến Bắc Ireland tách biệt khỏi Vương quốc Liên hiệp Anh.

Trong khi những tranh cãi về vấn đề biên giới Bắc Ireland vẫn chưa ngã ngũ, Chính phủ và lưỡng viện Quốc hội Anh đang chia rẽ sâu sắc về việc tăng vai trò của Quốc hội đối với Brexit. Chính phủ Anh cho biết không chấp thuận đề xuất sửa đổi của Thượng viện về “phiếu bầu ý nghĩa” đối với thỏa thuận Brexit, một sửa đổi được cho nhằm trao cho Quốc hội quyền định hình thỏa thuận Brexit cuối cùng. Người phát ngôn của Thủ tướng Anh T.May chỉ trích đề xuất này trói buộc quyền hạn của Thủ tướng và cản trở một thỏa thuận tốt cho nước Anh. Văn phòng Thủ tướng Anh cho rằng, đề xuất của Thượng viện là không đúng với nguyên tắc đã thống nhất là bất cứ sửa đổi nào cũng phải tôn trọng kết quả của cuộc trưng cầu ý dân về Brexit, không làm ảnh hưởng các cuộc đàm phán hay thay đổi vai trò của Quốc hội và
Chính phủ.

Quỹ thời gian đàm phán về thỏa thuận Brexit đang cạn dần. EU đã đặt ra thời hạn hoàn tất thỏa thuận “ly hôn” với Anh vào tháng 10-2018 để Quốc hội Anh và Nghị viện châu Âu có đủ thời gian để thông qua trước thời điểm Anh chính thức rời EU dự kiến vào ngày 29-3-2019. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích lo ngại cuộc họp cấp cao EU sắp tới có thể không đạt được nhiều tiến bộ về đường biên giới mềm tại Ireland cũng như định hình tương lai quan hệ thương mại Anh-EU. Một số nhận định cho rằng phải đến cuộc họp Hội đồng châu Âu vào tháng 12 mới có thể đạt được sự nhất trí hai bên, tức là chỉ có ba tháng trước khi Anh rời EU.

Chính phủ Anh đã trấn an người dân rằng sẽ không xảy ra cuộc chiến “một mất một còn” sau khi London rời khỏi ngôi nhà chung châu Âu. Người phát ngôn của Thủ tướng Anh khẳng định chính phủ đã sẵn sàng cho kịch bản Anh và EU không đạt được thỏa thuận, tuy nhiên, đây là điều sẽ không xảy ra. Chính phủ Anh cam kết Anh sẽ đạt được một thỏa thuận Brexit tốt.

Theo Nhandan