Người di cư từ các nước Trung Mỹ đổ về Tijuana gần biên giới giữa Mexico và Mỹ. 

Ngày 19/11, thẩm phán Jon Tigar của tòa án liên bang tại San Francisco đã chất vấn quan chức Bộ Tư pháp trong một phiên sơ thẩm nhằm cân nhắc việc tạm đình chỉ một sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump về hạn chế dòng người nhập cư trái phép từ Mexico.

Tại phiên sơ thẩm, thẩm phán Tigar đã yêu cầu quan chức Bộ Tư pháp chứng minh sắc lệnh của Tổng thống Trump là đúng đắn và dựa trên những bằng chứng xác thực.

Theo sắc lệnh mới, Tổng thống Trump có quyền hạn chế người nhập cư bất hợp pháp nếu nhận thấy tình trạng này đe dọa lợi ích quốc gia. Những người nhập cư xin tị nạn chính trị hoặc các loại hình tị nạn khác sẽ được xét duyệt ngay tại cửa khẩu để xem họ có đủ tư cách xin tị nạn hay không.

Giới chức Mỹ tuyên bố quy định mới sẽ giúp giảm đáng kể dòng người di cư từ các quốc gia nghèo đói và bạo lực ở Trung Mỹ qua biên giới Mexico kéo về Mỹ và giảm tải cho hệ thống xét duyệt tị nạn vốn đang quá tải của quốc gia này.

Tuy nhiên, các nhóm hoạt động vì quyền dân sự đã chỉ trích sắc lệnh ngày 9/11 là vi phạm luật nhập cư và hành chính. Phát biểu tại phiên sơ thẩm ngày 19/11, đại diện Liên đoàn Tự do dân sự Mỹ (ACLU) Lee Gelernt một lần nữa nêu rõ sắc lệnh trên rõ ràng xung đột với Luật Nhập cư và quốc tịch Mỹ, cho rằng tất cả những người nhập cư đến Mỹ từ các quốc gia khác, dù nhập cư bằng hình thức nào, đều có quyền được xin tị nạn. Đây là một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động bảo vệ quyền lợi của người dân tại Mỹ.

Trong một diễn biến khác, hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức giấu tên cho biết Tổng thống Trump có thể trao cho binh sỹ Mỹ quyền hành động để bảo vệ các nhân viên biên giới tại khu vực cửa khẩu trên tuyến biên giới với Mexico trong trường hợp những người này đối mặt với đe dọa từ những người nhập cư.

Trước đó, ngày 5/11, Tổng thống Trump đã điều khoảng 4.800 binh sỹ tới biên giới Mexico nhằm ngăn chặn dòng người di cư từ các nước Trung Mỹ đang đổ về đây với mong muốn có thể đặt chân vào nước Mỹ. Ông thậm chí còn tuyên bố sẽ cho phép lực lượng quân đội sử dụng vũ khí nóng nếu bị người di cư tấn công. Tuy nhiên, ông đã rút lại tuyên bố này sau đó.

Từ trung tuần tháng 10 vừa qua, những đoàn người di cư lên tới hàng nghìn người bắt đầu chuyến hành trình dài 4.300km, xuất phát từ thành phố San Pedro Sula của Honduras đến Tijuana của Mexico. Đa số những người di cư này đến từ các quốc gia thuộc “Tam giác phía Bắc” của Trung Mỹ, gồm El Salvador, Guatemala và Honduras, muốn trốn tránh khỏi nạn nghèo đói và bạo lực tại quê nhà và tìm một cuộc sống tốt đẹp hơn tại Mỹ.

Việc tổ chức đi theo nhóm sẽ giúp những người di cư tránh được việc trở thành nạn nhân của các băng nhóm tội phạm Mexico, vốn thường xuyên thực hiện các vụ bắt cóc, tống tiền và sát hại người di cư. Tuy nhiên, sau nhiều tuần đi bộ, leo núi xuyên suốt từ phía Nam lên đến phía Bắc của Mexico, những người di cư này phải chờ đợi trong thời gian dài để có thể xin tị nạn vào Mỹ.

Thống kê của Chính phủ Mỹ cho hay số người xin tị nạn tại nước này đã tăng 2.000% trong vòng 5 năm qua, và hiện có tới 700.000 trường hợp chưa được giải quyết./.