Khách du lịch tại La Habana, Cuba. 

Thông cáo của Minrex nhấn mạnh việc áp dụng một phần, kể từ ngày 19/3 tới, Đề mục III của Luật Helms-Burton này là một bước leo thang mới trong cách hành xử của Washington chống La Habana.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo quyết định cho phép tiến hành các hành động pháp lý nói trên chống lại các đơn vị nằm trong danh sách “Các tổ chức Cuba bị hạn chế”, do chính Bộ này soạn thảo hồi tháng 11/2017 và cập nhật 1 năm sau đó. Danh sách này bao gồm các cơ quan, doanh nghiệp và chi nhánh có liên quan tới an ninh, quốc phòng của Cuba, đặc biệt là các cơ sở du lịch.

Sau khi nhận định danh sách này là “thiên lệch” và “phi pháp”, Cuba khẳng định bước đi trên là nhằm thắt chặt lệnh bao vây, cấm vận kinh tế – thương mại – tài chính mà Mỹ áp đặt chống đảo quốc Caribe này từ năm 1962 và mở rộng sự tác động của chính sách thù địch này ra ngoài lãnh thổ.

Được ban hành năm 1996, Luật Helms-Burton trừng phạt các doanh nghiệp nước ngoài thực hiện giao dịch với Cuba, trong đó Đề mục III cho phép các công dân Mỹ gốc Cuba được kiện lên tòa án Mỹ những doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân nước ngoài và Cuba sử dụng – qua những thỏa thuận với Chính phủ Cuba – tài sản từng thuộc sở hữu của họ bị quốc hữu hóa trước đây.

Do tính chất pháp lý phức tạp của điều khoản này và sự phản đối của cộng đồng doanh nghiệp muốn kinh doanh với Cuba, chủ yếu là từ Liên minh châu Âu, từ trước tới nay các Tổng thống Mỹ đều miễn thi hành Đề mục này mỗi khi gia hạn Luật Helms-Burton theo chu kỳ 6 tháng. Tuy nhiên vào tháng 1 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ hoãn thi hành đề mục này 45 ngày, và hiện tại, quyết định áp dụng 1 phần và hoãn thi hành toàn phần điều khoản thù địch này thêm 30 ngày.

Minrex nhấn mạnh việc chính quyền cách mạng Cuba đã thực hiện các biện pháp quốc hữu hóa hoàn toàn theo luật pháp quốc tế và luôn sẵn sàng tiến hành tiến trình đền bù “công bằng và thích hợp”, nhưng Washington luôn từ chối xem xét.

Bộ Ngoại giao Cuba chỉ rõ đạo luật này là “phi pháp, không thể áp dụng và không có giá trị cũng như bất kỳ hiệu ứng pháp lý nào” và mọi yêu cầu đền bù dựa theo luật này đều vô giá trị./.