Nỗi niềm trên đỉnh Nà Sòm

(16/09/2015 10:10)
  Bình chọn

LSO - Nà Sòm là một thôn sơn cùng thủy tận thuộc xã Bắc La huyện Văn Lãng, nơi mà không lâu nữa thủy điện Thác Xăng tích nước thì làng bản, cây cối, hoa màu của hầu hết hộ dân sẽ nằm sâu trong nước hồ thủy điện. Mừng, nhưng lo âu cũng đang hiện hữu trên gương mặt mỗi người dân Nà Sòm.

Hỏi đường vào Nà Sòm, ông Hà Văn Tám bảo vệ Thủy điện Thác Xăng cứ khẩn khoản: “Thôi chú vào đấy làm gì, ở đây chơi”! Rồi ông kéo tôi ra sân chỉ lên bầu trời đang vần vũ mây và “dọa”: “Mưa xuống là không về nổi đâu”!

               

              Những lang bản này không bao lâu nữa sẽ một phần chìm trong nước

Ông thấy tôi băn khoăn thì có vẻ khoái trá lắm, nhưng ông có biết đâu mới hôm qua thôi chú em công tác tại xã Bắc La khẩn khoản điện tới ba lần: “Anh ạ, đập sắp dâng nước, bà con phải di dời làng bản, mồ mả, nơi chôn rau cắt rốn nên nhiều suy tư lắm”! Thế là cái máu ưa xê dịch đã thôi thúc tôi xách ba lô lên và đi.

Chẳng phải ông Tám dọa, đúng là đường vào Nà Sòm khó thật. Đại loại nhìn từ cao nó như sợi bún vắt qua lưng đồi. Đất mới sau mưa nhão nhoét. Ga nhích một chút là xe trượt ngang. Hai chân cứ phải xòe xòe lê hai mũi giầy như vừa bơi vừa lướt trên mặt đường. Cứ như thế tầm hai tiếng tính từ thủy điện thì đến giữa thôn Nà Sòm.

Giữa trưa, cả thôn yên ắng. Lạ thay, trưa mà mấy nhà cạnh đường nhà nào cũng có người ngồi trước cửa. Họ nhìn ra sông, lặng lẽ, khuôn mặt ai cũng trầm tư. Thoảng lắm mới nói với nhau vài câu.

               

                                 Người dân Nà Sòm di chuyển qua sông

Thấy có khách lạ anh Hoàng Văn Dương 45 tuổi, vội chạy đi kiếm thêm chiếc ghế. Sau màn chào hỏi anh lo lắng: “Chú vào kiểm đếm đất à, bao giờ thì làng phải đi”?

 Bằng giọng trầm buồn, anh Dương cho biết, bà con tâm tư lắm vì khi thủy điện dâng nhà cửa hoa màu sẽ chìm hết, các hộ phải di chuyển nhà. Nói rồi anh chỉ ngôi ngà vừa xây xong của mình: “Tiếc lắm chú ạ, nhưng nhà nước yêu cầu thì phải đi, chỉ mong sao làm nhanh, lo giúp bà con tái định cư tập trung để yên tâm chuyển về nơi ở mới”.
Câu nói của anh khiến có chị ngồi ở góc sân quay mặt đi lau những ngấn lệ chực rơi. Giờ mới hiểu phần nào tại sao giữa trưa mà người ta cứ ngồi ở cửa lặng lẽ ngắm sông. Có những mái nhà xiên sệ mà chủ nhân chẳng thèm đảo ngói... Bởi họ đang chờ đập dâng nước, đang chờ được đền bù để chuyển. Họ đang tâm tư vì phải rời làng mà cả cuộc đời họ đã gắn bó.

Chia tay những người đầu thôn Nà Sòm tôi tìm vào nhà ông Luân Văn Bình, Bí thư chi bộ thôn. Khi biết là có nhà báo đến ông Bình lật đật mặc vội cái áo sờn, đánh thức cả nhà dậy, sự mến khách ấy làm tôi không khỏi xúc động. Và cứ thế chuyện chỉ xoay quanh tâm trạng của người dân khi di dời.

Xúc động hơn là câu nói của ông: “Dân Nà Sòm Đảng bảo thế nào làm vậy, nhưng giờ chưa có tái định cư để di dân thủy điện, chưa có đền bù nên tôi lo lắm. Chú thấy không mấy năm rồi không dám làm ăn to”. Hiện Nà Sòm có trên 40 hộ, trong đó 28 hộ ngập hoàn toàn khi thủy điện tích nước, số hộ còn lại cũng mất gần hết đất đai hoa màu, toàn bộ phải di chuyển đến nơi ở mới.

 Ở đây xưa bà con trồng thạch đen có thu nhập khá cao nhưng rồi tâm lý di chuyển, mất đất, âu lo khiến họ chỉ dám sản xuất cầm chừng đó là một nguyên nhân dẫn đến thôn có 28 hộ nghèo và 21 hộ cận nghèo.

               

                     Thủy điện Thác Xăng dự kiến sẽ hoàn thành cuối năm nay

Dẫn tôi đi dọc ngôi nhà sàn khang trang, ông Bình cho biết ngôi nhà này đã qua bốn đời, giờ bỏ đi tiếc lắm ông nhấn lại câu: “Đảng bảo sao làm vậy”. Ông chỉ cho tôi khi thủy điện chặn dòng toàn bộ ao cá của nhà do nước dâng nhanh quá cá bơi đi hết, lúa má, thạch cũng vậy các hộ khác cũng thế, thành ra Nà Sòm nghèo đi rất nhanh.

Trong khi đó mấy lần ông phải đứng ra “bảo lãnh” cho nhà đầu tư, khi thì họ nói tháng 6 năm 2015 sẽ chi trả, khi thì nói chi trả tới ba lần. Rồi chủ đầu tư tuyên bố nơi ở mới sẽ tốt hơn nơi ở cũ. Còn ông Bình khẳng định trước dân: “Đảng muốn tốt cho dân nhưng chưa được như ý thôi, cứ chờ xem thế nào đã”.

 Bước trên sân nhà sàn chuốt bằng tre, cầu thang bằng thân cây móc lên nước láng bóng ông Bình nói: “Giờ tôi chỉ ước mơ nơi ở cũ bằng nơi ở mới chứ chẳng cần hơn, với tôi thế nào cũng được nhưng còn bà con, còn các cháu. Thôi cũng vì tương lai, mà cũng tự hào vì quê mình làm ra điện”. Nói rồi ông bí thư chi bộ nhìn ra chiếc mảng ven sông nuối tiếc. Còn mấy cậu bé lon ton thì mừng ra mặt, chúng nói với nhau: “Thủy điện xong, hồ rộng ra tha hồ bơi, đánh cá”. 

Theo báo cáo của huyện sau khi đập dâng nước sẽ có ba thôn bị ảnh hưởng người dân sẽ phải đến nơi ở mới, hoặc thượng sơn, di ven. Tổng số hộ bị ngập trong lòng hồ là gần 50 hộ, cơ bản mất 100% diện tích đất canh tác. Tâm sự với anh Bế Văn Nhớ, Phó Chủ tịch huyện Văn Lãng anh cho biết: “Dân phải di là khó khăn rồi, huyện sẽ làm hết sức vì bà con, ngay từ giờ đã phải tính đến việc thích nghi nơi ở mới, nơi cuộc sống từ rừng núi chuyển sang lòng hồ”.

Để có thủy điện, diện tích bị ảnh hưởng sẽ lên tới hàng nghìn ha, quá nửa diện tích đất lâm nghiệp trở thành lòng hồ. Sẽ là rất khó khăn cho người dân thích nghi với điều kiện ở mới. Nhưng theo ông Bình người dân không thắc mắc chỉ mong doanh nghiệp giữ đúng lời hứa bởi nếu không nói đúng chi bộ chẳng biết giải thích thế nào trước dân, mà với dân miền núi thì chữ tín còn quý hơn vàng.

Rời Nà Sòm lây luôn cái nỗi lo của bà con, họ sẽ phải cố gắng khi nơi đây sẽ biến thành tiểu Sông Đà, dân sẽ di ven, mọi thứ phải làm lại từ đầu. Và giờ đây họ đang đầy trăn trở. Có lẽ cần nhiều hơn nữa sự động viên của doanh nghiệp, các cấp chính quyền để họ vững tâm và tự hào bởi họ đã hy sinh đi cái riêng để có dòng điện cho ngày mai. Ngay lúc này đây chúng ta không được phép lãng quên họ dù biết rằng chỉ nay mai thôi nơi này sẽ ngập trong nước để đón dòng điện mới của tương lai.

 
Bài, ảnh: Nguyễn Đông Bắc

Xem phản hồi

 

Tin mới cập nhật

Tin khác

Hồ Chí Minh
Tin tiêu điểm
Cơ hội liên kết, hợp tác và phát triển

Cơ hội liên kết, hợp tác và phát triển

LSO-Với quy mô hơn 300 gian hàng của các doanh nghiệp (DN), hợp tác xã, tổ chức kinh tế trong nước và quốc tế. Hội chợ Thương mại quốc tế (TMQT) Việt – Trung (Lạng Sơn) năm 2017 là cơ hội để kết nối thị trường Lạng Sơn với cả nước, thị trường trong nước với Trung Quốc. ...

YÊN SƠN

Quảng cáo
BIEN GIOI BIEN DAO