Thứ bảy, 20/04/2019

Thức ăn đường phố – Thực trạng và giải pháp quản lý

LSO-Thức ăn đường phố là một phần tất yếu của cơ chế thị trường. Với ưu điểm là nhanh, cơ động, đáp ứng nhu cầu của mọi thành phần xã hội nên nó ngày càng phát triển.

LSO-Thức ăn đường phố là một phần tất yếu của cơ chế thị trường. Với ưu điểm là nhanh, cơ động, đáp ứng nhu cầu của mọi thành phần xã hội nên nó ngày càng phát triển. Tuy vậy, nguy cơ gây ra ngộ độc thực phẩm của loại hình này là rất lớn nên cần phải hành động quyết liệt để đưa công tác quản lý thức ăn đường phố vào nền nếp.

Các quầy thức ăn đường phố tại khu vực cổng Trường Tiểu học Chi Lăng, phường Chi Lăng, TP Lạng Sơn

Theo anh Hoàng Văn Minh ở thị trấn Lộc Bình, cách đây mấy hôm, gia đình có khách dưới xuôi lên chơi, do bận công việc, lại muốn cho khách thưởng thức món vịt quay Lạng Sơn, anh ra vỉa hè cạnh chợ Lộc Bình mua về đãi khách. Không ngờ chỉ hơn một giờ sau, khách đã lâm vào tình trạng “miệng nôn trôn tháo”. Cũng may chỉ bị nhẹ nên ra hiệu mua thuốc về uống và nghỉ ngơi đã khỏe lại. Nhưng cả chủ và khách đều mất vui. Anh thắc mắc tại sao người ta lại không cho thức ăn vào tủ kính để đảm bảo vệ sinh. Nhưng người bán lại nói rằng, thịt lợn quay, vịt quay mà cho vào tủ kính sẽ bị “hấp hơi” và bì của nó không được giòn và ngon…

Vẫn chưa có thống kê chính xác số lượng người kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn tỉnh, song theo ước tính có trên 1000 người làm loại dịch vụ này ở 10 huyện và địa bàn thành phố Lạng Sơn. Với đặc điểm của dịch vụ, những người kinh doanh thức ăn đường phố chủ yếu “bám” vào các nơi đông người như trường học, bệnh viện, nơi vui chơi, giải trí, cổng các cơ quan, công sở. Đồ dùng hành nghề nhỏ gọn, tiện cơ động; thời gian “phục vụ” rất chóng vánh như các buổi sáng vào giờ đi làm, đi học; buổi chiều giờ tan tầm. Quan sát những người bán thức ăn đường phố tại cổng các trường Mầm non 19-5, Trường tiểu học, THCS phường Chi Lăng; Trường Tiểu học Vĩnh Trại…, chúng tôi thấy khách hàng chủ yếu là các cháu học sinh, số ít là các bậc phụ huynh cũng tranh thủ lúc con ăn để ăn luôn cho đỡ mất thời gian. Một số xe hàng rong bán bún phở, bánh bao, bánh mỳ, mấy gánh dạo các ngõ phố; cho dù ở cổng trường hay bán dạo thì những quầy thức ăn đường phố này có đặc điểm chung là không đảm bảo vệ sinh và thực phẩm không rõ nguồn gốc. Một chị bán chả nướng tại cổng Trường Mầm non 19-5 (xin giấu tên) nói rằng: Chả của chị bán là “nóng sốt, ăn ngay” chẳng có vi trùng nào sống được, nên rất “đảm bảo”. Khi được hỏi đã biết đến các quy định mới về kinh doanh thức ăn đường phố chưa? Chị nói rằng, ai nói mà biết? vả lại suốt ngày bận bịu bán hàng, rồi lại đi lấy thịt, ướp thịt, chuẩn bị than củi cho hôm sau… làm gì có thời gian mà  đọc báo, nghe đài!

Ngày 5/12/2012, Bộ Y tế đã có Thông tư số 30/2012-BYT Quy định về điều kiện an toàn thực phẩm (ATTP) đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, kinh doanh thức ăn đường phố. Thông tư quy định rõ người kinh doanh thức ăn đường phố phải có các loại hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc thực phẩm; các quy định về dụng cụ hành nghề, vị trí kinh doanh, sức khỏe của người kinh doanh… Triển khai Thông tư này, Chi cục Vệ sinh ATTP Lạng Sơn đã tham mưu cho UBND tỉnh đề ra Kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm đối với kinh doanh thức ăn đường phố. Theo kế hoạch này, trong 2 năm 2013-2014 sẽ làm các công việc như thông tin truyền thông, giáo dục; tập huấn ATTP, khám sức khỏe cho người kinh doanh thức ăn đường phố; xây dựng mô hình điểm kiểm soát ATTP đối với kinh doanh  thức ăn đường phố tại tất cả 11 huyện, thành phố trên địa bàn; tổ chức thanh tra, kiểm tra và đánh giá hiệu quả của công tác đảm bảo ATTP đối với loại hình kinh doanh này.

Nguy cơ ngộ độc thực phẩm của loại hình thức ăn đường phố là rất lớn, nhất là trong thời điểm cuối xuân đầu hạ như hiện nay; các quy định của nhà nước về loại hình này cũng đã có, song làm thế nào để đưa các quy định đó vào hiện thực cuộc sống; làm thế nào để những người kinh doanh thức ăn đường phố tự giác tuân thủ các quy định này? Đây là những câu hỏi lớn đang đặt ra và cũng là sự trăn trở của những cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về vệ sinh ATTP. Trao đổi với chúng tôi, bà Trịnh Thị Phượng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Vệ sinh ATTP Lạng Sơn cho biết: “Biết là khó nhưng vẫn phải làm. Kinh doanh thức ăn đường phố là loại hình kinh doanh có điều kiện thì tất cả những người kinh doanh phải đáp ứng đúng và đủ mới được hành nghề. Tuyên truyền rộng và sâu cộng với xử phạt nghiêm sẽ đưa loại hình này vào nền nếp”.

TRẦN KIM