Thứ năm, 21/06/2018
Công tác phòng, chống AIDS:

Đã giảm sâu, song chưa vững chắc

LSO-Theo số liệu của cơ quan chức năng trong 6 tháng đầu năm 2014, số người nhiễm mới HIV ở Lạng Sơn giảm 40%, số chuyển sang giai đoạn AIDS giảm 60% và số tử vong do AIDS và các bệnh có liên quan giảm 61% so với cùng kỳ năm 2013.
Phụ nữ xã Thiện Hòa (Bình Gia) hưởng ứng tháng cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con

Phân tích về hình thái lây truyền, có thể thấy, nam giới vẫn chiếm đa số (52,3%) và nữ giới chiếm 47,7%. Trong số 21 trường hợp phát hiện mới có 13 trường hợp lây qua đường tình dục khác giới (tỷ lệ 61,9%), 7 trường hợp lây truyền qua đường máu (tỷ lệ 33,3%) và 1 trường hợp lây truyền từ mẹ sang con. So sánh với toàn quốc, có thể thấy, tỷ lệ nhiễm mới là nữ giới đang ở mức độ cao (Lạng Sơn 47,7%, toàn quốc là 32,4); tỷ lệ lây nhiễm trong nhóm nghiện chích ma túy đang ở mức 15,6% (toàn quốc 10,3%) tỷ lệ lây nhiễm trong nhóm phụ nữ mại dâm là 5,29% (toàn quốc 2,6%); đặc biệt, tình trạng lây truyền từ mẹ sang con đang ở mức đáng báo động (Lạng Sơn 4,7%, toàn quốc 2%).

Ngoài nhiệm vụ truyền thông, giám sát thường xuyên liên tục, trong 6 tháng đầu năm 2014, công tác truyền thông trực tiếp được chú trọng, các tài liệu, sản phẩm truyền thông cùng với các buổi nói chuyện chuyên đề đã đến với trên 16.500 lượt người nghiện chích ma túy (NCMT), gần 15 ngàn lượt người bán dâm, tiếp viên nhà hàng, trên 2.700 lượt phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. Điều đáng chú ý là các nhân viên truyền thông đã tiếp cận được với đối tượng mới ở Lạng Sơn- đối tượng có quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM) để truyền thông phòng chống HIV/AIDS (theo thống kê sơ bộ, trên địa bàn tỉnh có khoảng 200 người MSM). Cùng với công tác truyền thông, các hoạt động can thiệp giảm hại được tăng cường với duy trì mạng lưới đồng đẳng viên, cộng tác viên hoạt động tại các khu vực trọng điểm, cấp phát miễn phí gần 113 ngàn bơm kim tiêm (BKT).

Các chương trình hoạt động, nhất là chương trình của “Tháng cao điểm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con” của năm 2013 và 2014, việc nâng cao chất lượng điều trị bằng thuốc ARV, việc chuẩn bị đưa cơ sở điều trị Methadone vào hoạt động đã có tác dụng tốt để những người nghi nhiễm, đặc biệt là những người trong nhóm người có “hành vi nguy cơ”đến để được tư vấn và xét nghiệm tự nguyện, nhận kết quả và tự bộc lộ mình. Trong 6 tháng qua, đã có 1.961 người được tư vấn trước xét nghiệm, trong đó có 1.174 người được xét nghiệm và có 1.173 người đến nhận kết quả. Tỷ lệ người nhiễm mới được quản lý và tư vấn cũng cao hơn, trong số 21 người nhiễm mới đã có 15 trường hợp được quản lý, chăm sóc, tư vấn. Đặc biệt số phụ nữ đến khám thai và được tư vấn tăng mạnh; riêng trong 6 tháng đầu năm 2014 đã có 3.686 phụ nữ đến khám thai được tư vấn và có 2.613 được xét nghiệm. Do nhận thức của chị em đã được nâng cao, nên số đến nhận kết quả đã đạt 99,9%, kết quả đã phát hiện 3 trường hợp dương tính với HIV.

Nếu so sánh với năm 2004, số người nhiễm mới HIV đã giảm gần 14 lần, số chuyển sang AIDS giảm 35 lần và số tử vong do AIDS và các bệnh có liên quan giảm 25 lần. Phân tích nguyên nhân giảm, ông Đào Đình Cường, Giám đốc Trung tâm phòng chống HIV/AIDS Lạng Sơn cho biết, do các hoạt động can thiệp giảm hại ở tỉnh ta hoạt động mạnh theo cả bề rộng lẫn chiều sâu, nên đã có số đông đối tượng áp dụng các biện pháp phòng tránh. Mặt khác, do công tác điều trị bằng ARV đã được áp dụng từ 10 năm nay và hiệu quả đã rất rõ ràng, có tác dụng rất tốt cho việc kéo dài sự sống và cải thiện điều kiện sống của những người nhiễm HIV, việc điều trị kết hợp với công tác chăm sóc người nhiễm đã tốt hơn nên đã giảm cả số người chuyển sang giai đoạn AIDS lẫn tử vong do AIDS và các bệnh có liên quan.

Phải khẳng định rằng công tác phòng, chống HIV/AIDS ở Lạng Sơn đã đạt hiệu quả to lớn. Chỉ trong 5 năm, chúng ta đã kiềm chế được dịch, đưa Lạng Sơn ra khỏi danh sách 10 tỉnh có tỷ lệ nhiễm HIV trên 100 ngàn dân cao nhất cả nước. Tình hình HIV/AIDS ở Lạng Sơn đã giảm đều trong 5 năm liên tục, giảm sâu trong năm 2014 ở cả 3 tiêu chí. Tuy nhiên chúng ta vẫn chưa thật yên tâm vì  thực trạng nhiễm HIV ở những người nghiện chích ma túy, gái mại dâm vẫn cao hơn bình quân chung của cả nước. Tình hình phụ nữ có thai, trẻ em nhiễm HIV đang tăng cao. Để giảm thiểu tình trạng này, song song với các giải pháp đồng bộ khác về mặt xã hội, kỹ thuật, nguồn lực, cần đưa nhanh cơ sở điều trị Methadone vào hoạt động, coi đó như một “cứu cánh” trong công tác giảm hại; mặt khác, cần  nâng cao chất lượng hoạt động của Dự án Điều trị dự phòng lây truyền từ mẹ sang con. Tăng cường tuyên truyền phòng chống HIV/AIDS không chỉ ở khu vực thành thị mà còn ở cả khu vực nông thôn, vùng cao, vùng khó khăn. Duy trì bền vững các giải pháp sẽ có tác dụng giảm bền vững các tiêu chí- đó chính là chìa khóa của thành công.

MINH HỒNG