Thứ hai, 22/10/2018

Ngày hội “Phong lưu” – nét văn hóa độc đáo của Bảo Lạc

Ngày hội “Phong lưu” – chợ tình là nét bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số miền Tây của Cao Bằng. Nhằm khôi phục, giữ gìn những giá trị văn hóa độc đáo đó, huyện Bảo Lạc sẽ tổ chức Ngày hội “Phong lưu” vào đúng ngày Rằm tháng Tám (âm lịch).

Góc chợ phiên Thị trấn huyện Bảo Lạc. 

Trước đây, huyện Bảo Lạc có 2 ngày hội chợ tình lớn trong khu vực. Người dự chợ hội từ các tỉnh Hà Giang, Tuyên Quang đến, từ các huyện Thông Nông, Nguyên Bình sang và thêm cả nam nữ thanh niên dân tộc huyện Nà Po (Trung Quốc) cũng sang tham dự. Ngày hội chợ tình đầu năm diễn ra ngày 30/3 (âm lịch), gọi là chợ Hội “Phong lưu”; chợ hội thứ hai là ngày 15/8 (âm lịch), gọi là chợ Hội “Háng toán”. Hai ngày chợ hội hằng năm là nơi hò hẹn, tìm hiểu, trải lòng của các đôi nam nữ, đó cũng là nơi thể hiện sự phồn thịnh với các sản vật, những nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc Tày, Nùng, Lô Lô, Dao Đỏ, Sán Chỉ, Mông.

Sau Tết Nguyên đán, ngày chợ Hội “Phong lưu” ngày 30/3 là ngày chợ mong đợi của nam nữ các dân tộc. Người dân đi chợ từ hôm trước, gọi là “áp phiên”, các thiếu nữ chọn cho mình bộ trang phục đẹp nhất, gặp nhau giao lưu, hát giao duyên nhộn nhịp suốt đêm. Sau một đêm, nhiều đôi lứa đã bén duyên, trao nhau ánh mắt nồng nàn, vừa uống rượu vừa tâm tình đến chiều tan chợ mới hát lời giã bạn, hẹn gặp nhau vào ngày chợ hội Rằm tháng Tám. Trong suốt 5 tháng chờ đến ngày chợ hội sau, người con gái sẽ dành thời gian để khâu đôi giày mới tặng người mình thương. Qua đôi bàn tay khéo léo của người thiếu nữ, đôi giày được làm từ vải chàm, thêu hoa văn tinh tế hình rồng, phượng, mặt trăng… bằng kỹ thuật in sáp ong thủ công của đồng bào.

Như hẹn ước, đến đêm 14/8 “áp phiên chợ hội’, người con gái trao đôi giày vải cho chàng trai, còn chàng trai tặng lại cho người con gái 10 phong bánh khảo nhân “tàu xá” được gói vuông vắn bằng loại giấy tím, đỏ. Sau đó, họ tìm nơi kín đáo tiếp tục tâm sự, hát giao duyên đến sáng rồi lại tay cầm tay ngồi uống rượu ngô, ăn bát phở “xá xíu”, lưu luyến đến chiều chợ tan vẫn không muốn chia tay.

Trong ngày hội, các đôi nam, nữ dân tộc Tày – Nùng thẹn thùng trao giày; những đôi nam nữ người Lô Lô co kéo nhau bằng dây quai túi đựng trầu cau (phụ nữ Lô Lô thường ăn trầu cau); từng tốp từ 2 – 3 đôi nam, nữ dân tộc Sán Chỉ trang phục sặc sỡ, đeo nhiều trang sức bằng bạc, hát giao duyên hay những đôi nam nữ dân tộc Mông tay cầm chai rượu vừa hát giao duyên vừa mời rượu nhau nồng nàn; những chàng trai, cô gái dân tộc Dao với tục lệ giật khăn tay (khăn quàng cổ) vừa muốn tặng vừa níu giữ như không muốn xa nhau… Những đôi má đỏ hồng vì men rượu, men tình cứ thế dùng dằng từ chiều ngày chợ “Háng toán” đến hôm sau mới về đến nhà.

Trải qua bao thăng trầm của thời gian, đến nay, ngày chợ tình của Bảo Lạc tuy vẫn duy trì nhưng không giữ được đầy đủ những nét đặc trưng vốn có. Nhằm phát huy, bảo tồn các giá trị văn hóa độc đáo của địa phương, hướng tới xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, huyện Bảo Lạc tiến hành việc phục dựng ngày hội chợ tình truyền thống. Hình ảnh của ngày chợ tình sẽ được tái hiện lại trong 2 ngày 14, 15/8 (âm lịch), tức ngày 23, 24/9/2018 với tên gọi Ngày hội “Phong lưu”.

Ngày hội không chỉ khôi phục nguyên bản ý nghĩa của chợ tình – nơi hò hẹn, trao duyên của các đôi nam nữ, du khách đến với ngày hội còn được cảm nhận không khí tất bật, náo nhiệt của một phiên chợ vùng cao, nổi bật với các loại sản vật, ẩm thực đặc trưng của các dân tộc. Từ trang phục và đồ dùng của các dân tộc Mông, Dao, Lô Lô, Sán Chỉ…, sản phẩm dệt của dân tộc Tày – Nùng đến các loại đặc sản, dược liệu như: hà thủ ô đỏ, hoàng tinh, măng bào, thịt lợn chua, thịt lợn đen xông khói, gạo nếp thơm của những vùng đất nổi tiếng Đồng Mu, Khánh Xuân, gạo nếp nương của dân tộc Sán Chỉ; các loại bánh khảo nhân “tàu xá”, bánh cao lù, cao bông…, được làm thủ công từ những nguyên liệu quý của địa phương. Những bát phở “xá xíu” tỏa mùi hương của thảo quả, thảo dược như tình yêu nồng nàn của nam, nữ các dân tộc Bảo Lạc.

Tham gia Ngày hội “Phong lưu” năm nay còn có các gian hàng giới thiệu sản phẩm của nhân dân các dân tộc huyện Nà Po (Trung Quốc). Du khách còn được trải nghiệm các trò chơi dân gian (tung còn, đẩy gậy, cờ người…) thật thú vị, hào hứng. Và những làn điệu dân ca, dân vũ các dân tộc tạo nên một không gian văn hóa đầy sắc màu như lời mời gọi, níu chân du khách gần xa đến với Ngày hội “Phong lưu” của vùng đất miền Tây Cao Bằng.

Theo BaoCaoBang