Thứ tư,  29/01/2020

Xử lý nghiêm vụ xả nước thải ra sông Trà Khúc của Nhà máy cồn – rượu Quảng Ngãi

Như Báo Nhân Dân đã đưa tin, những ngày qua, dư luận tại Quảng Ngãi và cả nước rất bức xúc về vụ Nhà máy cồn - rượu (Công ty cổ phần đường Quảng Ngãi) đã xả nước thải chưa qua xử lý ra sông Trà Khúc làm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, cá chết hàng loạt. Hàng nghìn hộ dân ven sông Trà Khúc làm nghề khai thác nguồn lợi thủy sản ở đây đã úp thuyền lên bờ, cuộc sống gặp nhiều khó khăn.Cố tình xả nước thải ra sôngNhà máy cồn - rượu của Công ty cổ phần đường Quảng Ngãi được xây dựng trên Khu công nghiệp Quảng Phú đã đi vào hoạt động hàng chục năm qua. Tuy nhiên hệ thống xử lý nước thải chỉ có một hồ chứa nước thải hèm với khoảng 12 nghìn m3 và có đường ống ngầm xả nước thải trực tiếp ra sông Trà Khúc. Nhiều năm qua, Nhà máy cồn - rượu sản xuất kinh doanh có lãi, nhưng việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải rất kém. Nhà máy nằm bên bờ sông Trà Khúc nên việc xả thải trực tiếp ra sông...

Như Báo Nhân Dân đã đưa tin, những ngày qua, dư luận tại Quảng Ngãi và cả nước rất bức xúc về vụ Nhà máy cồn – rượu (Công ty cổ phần đường Quảng Ngãi) đã xả nước thải chưa qua xử lý ra sông Trà Khúc làm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, cá chết hàng loạt. Hàng nghìn hộ dân ven sông Trà Khúc làm nghề khai thác nguồn lợi thủy sản ở đây đã úp thuyền lên bờ, cuộc sống gặp nhiều khó khăn.

Cố tình xả nước thải ra sông

Nhà máy cồn – rượu của Công ty cổ phần đường Quảng Ngãi được xây dựng trên Khu công nghiệp Quảng Phú đã đi vào hoạt động hàng chục năm qua. Tuy nhiên hệ thống xử lý nước thải chỉ có một hồ chứa nước thải hèm với khoảng 12 nghìn m3 và có đường ống ngầm xả nước thải trực tiếp ra sông Trà Khúc. Nhiều năm qua, Nhà máy cồn – rượu sản xuất kinh doanh có lãi, nhưng việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải rất kém. Nhà máy nằm bên bờ sông Trà Khúc nên việc xả thải trực tiếp ra sông rất thuận lợi. Những hộ dân sống trong khu vực ven sông Trà Khúc nói: Hằng năm, Nhà máy cồn-rượu ở đây nhiều lần lén lút xả nước thải trực tiếp ra sông. Nhất là vào mùa mưa, nhà máy tranh thủ nước lũ dâng cao đã cho súc hồ chứa thải hèm ra sông (mỗi năm hai lần). Lần một vào đợt lũ tiểu mãn khoảng tháng 4 – 5 và lần hai vào mùa mưa lũ từ tháng 9 trở đi. Khi nhà máy cho xả thải hèm ra sông gặp nước lớn hòa tan cho nên cá chết ít, cơ quan chức năng khó phát hiện. Vụ cá chết hàng loạt trên sông vừa rồi là do năm nay nắng hạn gay gắt, chưa có lũ tiểu mãn, nước sông Trà Khúc đang cạn kiệt, tạo ra bờ cát chạy dài hàng chục km, chỉ còn những đoạn sông sâu nước đọng lại làm nơi sinh trưởng cho thủy sản. Do đó, khi nhà máy xả thải hèm ra sông với một khối lượng khá lớn thì hàm lượng DO dao động rất thấp, không bảo đảm lượng ô-xy hòa tan cần thiết đã làm cá chết hàng loạt… Theo kết quả quan trắc tại hiện trường của Chi cục bảo vệ môi trường Quảng Ngãi, chỉ tiêu DO được thể hiện tại khu vực cá chết nhiều ở hạ lưu sông Trà Khúc thuộc xã Tịnh Khê, Tịnh Long (huyện Sơn Tịnh) từ 2,9-3,8 mg/l. Tại khu vực cống thải của Nhà máy cồn-rượu chỉ tiêu DO đo được có giá trị dao động thấp nhất từ 1,2-2,9 mg/l. Theo QCVN 08: 2008/TNMT quy định về chất lượng nước mặt, cột A2 để bảo tồn động vật thủy sinh thì hàm lượng DO phải bảo đảm >5mg/l. Vì vậy, nguyên nhân cá chết hàng loạt trên sông là do nguồn nước bị ô nhiễm bởi chất thải công nghiệp đổ về hạ lưu sông Trà Khúc đã làm độc tố trong nước tăng cao, hàm lượng ô-xy hòa tan trong nước bị suy giảm quá mức quy định.

Báo cáo kết quả của các Đoàn kiểm tra nêu rõ: Mặc dù hiện nay Nhà máy cồn – rượu dừng hoạt động, tháo dỡ thiết bị, nhà xưởng di chuyển đi nơi khác, nhưng hồ chứa hèm thải vẫn còn khối lượng lớn. Bởi vì trước đó vài tuần, Nhà máy vẫn liên tục sản xuất cồn – rượu và lượng hèm thải ra trong hồ chứa cách bờ khoảng 30 cm, và đến nay đã xả cạn hết (trước khi cá chết nổi dày đặc trên sông Trà Khúc hai ngày). Theo đo đạc, tính toán của Đoàn kiểm tra, hồ chứa hèm thải có dung tích 12 nghìn m3, nay giảm độ cao khoảng ba m cho nên lượng hèm thải ra sông khoảng 10 nghìn m3. Tuy nhiên, Phó giám đốc, phụ trách nhà máy cồn-rượu Võ Văn Nha thừa nhận rằng, hồ chứa hèm có chảy ra sông Trà Khúc khoảng 1.000 m3, lý do là bờ hồ phía bắc giáp sông Trà Khúc có một lỗ bục rỗng đã làm cho hèm thải chảy trực tiếp ra sông. Đồng thời, trong hai ngày 29 và 30-4-2010, nhà máy tập trung tháo dỡ trang thiết bị, vệ sinh máy móc, nhà xưởng chuyển địa điểm đã xả nước thải chưa qua xử lý ra sông hơn 2.000 m3…

Vấn đề Nhà máy biết xả nước thải ra sông chưa qua xử lý là rất nguy hại cho môi trường, nhưng vẫn cứ vi phạm. Đại tá Phạm Hùng, Phó trưởng phòng Cảnh sát môi trường (Công an tỉnh Quảng Ngãi) khẳng định: Nhà máy xả bã hèm ra sông hàng chục năm qua bằng hệ thống ống ngầm và dùng máy bơm trực tiếp ra sông. Khi kiểm tra phía bờ sông Trà Khúc, lực lượng chức năng đã phát hiện nhà máy chôn sâu dưới đất nhiều đường ống xả nước thải trực tiếp ra sông. Nhiều lần các ngành chức năng của tỉnh kiểm tra đã phát hiện nhà máy xả nước thải, gây ô nhiễm môi trường đã nhắc nhở và xử lý hành chính. Ngày 11-5-2009, UBND tỉnh Quảng Ngãi ra Quyết định số 06/QĐ-XPHC xử phạt nhà máy một tỷ đồng về vi phạm gây ô nhiễm môi trường và buộc tháo gỡ toàn bộ đường ống ngầm dẫn nước thải ra sông, nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện. Nhà máy cồn-rượu tiếp tục tái phạm gây ô nhiễm môi trường trên sông Trà Khúc rất nghiêm trọng. Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Xuân Huế cho biết: Chất thải hèm không thể xử lý được, nhà máy chỉ chờ mùa mưa lũ là xả thẳng ra sông. Trong khi nước sông Trà Khúc cạn kiệt, nhà máy xả ra sông hơn mười nghìn m3 hèm, coi như tận diệt nguồn thủy sản ở đây. Sai phạm của nhà máy cồn-rượu là nhân quả do không thực hiện nghiêm túc quyết định của UBND tỉnh về xử phạt hành chính vi phạm môi trường trước đây. Nhà máy có thái độ coi thường lĩnh vực môi trường, cố tình xả nước thải ra sông, gây cá chết hàng loạt thì lại lẩn tránh trách nhiệm đối với xã hội và người dân vùng bị thiệt hại. Quan trọng hơn cả, nhà máy cần hợp tác đầy đủ với các cơ quan chức năng của tỉnh để làm rõ mức độ sai phạm và nhanh chóng khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại cho người dân hưởng lợi trên sông Trà Khúc…

Làm chết một dòng sông

Có thể thấy mức độ ô nhiễm nặng sau vụ “vô tình” xả thải ra sông Trà Khúc của nhà máy cồn – rượu đã biến nước sông thành mầu đen, bốc mùi hôi thối. Đi dọc hàng chục km trên sông Trà, chúng tôi đau lòng chứng kiến dòng sông thơ mộng trước đây nay đã biến thành dòng sông chết. Nhiều đoạn sông khô cạn. Những con nước hiếm hoi, lờ đờ chảy về cuối dòng sông mang theo chất thải hèm đen sẫm. Sông Trà Khúc đã bị bức tử. Nguồn lợi thủy sản ở đây bị tận diệt. Nhiều người dân ở đây bức xúc khi con cá bống sông Trà không còn nữa, coi như Quảng Ngãi mất đi thứ hàng đặc sản nổi tiếng cả nước. Nghề nuôi cá lồng trên sông Trà của hàng chục hộ dân, ở huyện Sơn Tịnh trước đây cũng đã phá sản. Có người vay tiền ngân hàng đầu tư nuôi cá lồng, sau vụ xả nước thải của nhà máy cồn-rượu làm cá chết đã mất cả vốn lẫn lời. Hàng nghìn hộ dân sống nhờ nghề chài lưới trên sông ở hạ lưu sông Trà đã úp thuyền lên bờ, thất nghiệp và cuộc sống gặp khó khăn. Tại xã Tịnh Long có hơn 300 hộ với khoảng 1.200 khẩu hằng ngày ra sông chài lưới, nhưng nay coi như bó tay. Bà Võ Thị Cúc, ở thôn Tăng Long, xã Tịnh Long chép miệng nói: Gia đình hiện nay có cái ăn, cái mặc, con cái học hành được cũng nhờ vào nghề chài lưới trên sông Trà. Bây giờ dòng sông bị hủy diệt, cá chết hết lấy đâu khai thác, kiếm sống qua ngày…

Thực tế không những nguồn thủy sản trên sông Trà Khúc bị tận diệt mà nhiều đàn vịt nuôi thả trên sông cũng bị chết. Khi nước sông Trà chưa bị ô nhiễm, nhiều hộ dân đã phát triển mạnh đàn vịt với hàng chục nghìn con. Mỗi gia đình thu nhập với hàng chục triệu đồng/năm. Sau vụ xả nước thải ra sông Trà của nhà máy cồn-rượu, đã làm đàn vịt chết không kịp bán. Có người đã trắng tay, nợ nần chồng chất. Phó Chủ tịch UBND huyện Sơn Tịnh Bùi Bình cho biết: Ở vùng hạ nguồn sông Trà Khúc thuộc các xã Tịnh Khê, Tịnh Long (Sơn Tịnh) và Nghĩa Dũng (TP Quảng Ngãi) đã có gần sáu nghìn con vịt của 23 hộ dân bị chết do ăn phải cá bị nhiễm độc chất bả hèm. Chi cục trưởng thú y Quảng Ngãi Trần Đình Toàn khẳng định: Khi nhiều đàn vịt thả nuôi trên sông Trà bị chết đột ngột, Chi cục đã cử cán bộ xuống hiện trường kiểm tra, lấy mẫu bệnh phẩm gửi cơ quan thú y vùng 4 Đà Nẵng xét nghiệm đã xác định vịt chết không phải do cúm gia cầm hay bệnh dịch tả mà nguyên nhân chính là do ăn cá chết trên sông Trà Khúc…

Vụ xả nước thải ra sông Trà Khúc của nhà máy cồn-rượu đã gây ô nhiễm môi trường, làm chết một dòng sông gắn liền với “núi Ấn, sông Trà” đầy quyến rũ. Dư luận xã hội đang bất bình. Sở Tài nguyên và Môi trường Quảng Ngãi đang khẩn trương lập hồ sơ đầy đủ chuyển Công an tỉnh tiến hành điều tra, làm rõ và sẽ sớm kết luận, xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật.
Theo Nhandan