Thứ bảy, 22/09/2018

21/6 ngày của những người viết báo

LSO-89 năm qua, kể từ số báo Thanh Niên đầu tiên (21-6-1925) do Nguyễn Ái Quốc sáng lập ra đời, báo chí cách mạng Việt Nam không ngừng phát triển phong phú và đa dạng.
Phóng viên Phòng Báo Điện tử Lạng Sơn tác nghiệp – Ảnh: THẾ BẢO

Chủ tịch Hồ Chí Minh không những là người sáng lập ra nền báo chí cách mạng mà còn là nhà báo vĩ đại, là bậc thầy về sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt. Người nói: “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc. Chúng ta phải gìn giữ nó, quý trọng nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp. Của  mình mà có không dùng, lại đi mượn của nước ngoài, đó chẳng phải là đầu óc ỷ lại hay sao?”*. Đó là đặc trưng của văn hóa – nghề nghiệp báo chí. Văn hóa là hiện thân của “chân, thiện, mỹ”, là hồn cốt của dân tộc; đối với mỗi con người, văn hóa là cốt cách của người đó. Còn đối với nhà báo, văn hóa là cốt cách được biểu hiện cụ thể ở tinh thần nhân văn trong tác phẩm báo chí mà họ kiến tạo. Để tác phẩm báo chí thấm đẫm tính nhân văn đòi hỏi nhà báo phải có “tâm sáng, bút sắc”- đặc trưng của nghề nghiệp. Đồng thời cũng là đặc trưng văn hóa của người làm báo cách mạng. Nếu thiếu nó thì sản phẩm báo chí sẽ không những nghèo tính nhân văn mà còn vô bổ, thậm chí có hại. Với nhận thức văn hóa báo chí theo nghĩa rộng thì  nhà báo ngoài phẩm chất mang tính đặc trưng đó, còn nhất thiết phải thấm đẫm văn hóa dân tộc, tâm hồn dân tộc và nó phải được kết tinh, tỏa sáng trong tác phẩm  báo chí mà họ tạo dựng.

Phát biểu tại phiên bế mạc Hội nghị Trung ương 9 (khóa XI), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có nói: “Đẩy nhanh việc cụ thể hóa, thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng về văn hóa và có chế tài đủ mạnh để tổ chức thực hiện nghị quyết, ngăn ngừa những vi phạm trong hoạt động văn hóa. Chủ động đấu tranh phòng, chống các biểu hiện suy thoái về tư tưởng, đạo đức, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trên lĩnh vực văn hóa. Quản lý tốt hơn việc sử dụng dịch vụ Internet và thông tin điện tử trên Internet. Ngăn chặn có hiệu quả tình trạng một bộ phận báo chí, xuất bản, văn hóa, văn nghệ hoạt động không đúng tôn chỉ, mục đích, sa đà vào những thông tin, sản phẩm lệch lạc, thị hiếu tầm thường. Tích cực đấu tranh với những biểu hiện lai căng, những sản phẩm độc hại, những hành vi phi văn hóa, phản văn hóa, góp phần bảo vệ, giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân tộc và tính thống nhất trong đa dạng của văn hóa Việt Nam”. Đó là bản sắc, là nét đặc thù, làm cơ sở để phân biệt giữa báo chí cách mạng và báo chí khác. Lịch sử đã chứng minh rằng; chúng ta chiến thắng kẻ ngoại xâm không bằng sức mạnh quân sự mà bằng sức mạnh văn hóa. Điều đó lý giải cho sức  sống mãnh liệt sự trường tồn, phát triển của dân tộc, trong đó có văn hóa.

Đặc biệt đối với các nhà báo – những người trực tiếp làm công tác truyền thông, định hướng, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.  Nhất là trong bối cảnh hội nhập, giao thoa giữa các nền văn hóa, thì việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và thể hiện nó trong mỗi bài báo vừa là trách nhiệm, vừa là đạo đức văn hóa- nghề nghiệp. Làm sao để mỗi trang báo, tờ báo luôn luôn phải đậm chất nhân văn, lắng đọng hồn dân tộc mà người đọc cảm nhận được qua bút pháp, ngôn ngữ thể hiện. Làm được như vậy không dễ, nhưng chí ít cũng là điều mà những nhà báo đích thực nung nấu và hướng tới, nhằm mục đích để  sản phẩm của mình ngày một giàu tính nhân văn hơn, nền báo chí cách mạng Việt Nam đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc hơn.

Với mỗi nhà báo, khi đã theo đuổi sự nghiệp cầm bút nhất thiết tâm phải sáng. Đây là phẩm chất quan trọng nhất và là tiêu chí hàng đầu đối với nhà báo cách mạng, bởi nó phản ánh cái đức của người làm báo. Thực tế hoạt động báo chí cho thấy, nhà báo có tâm sáng, thì sản phẩm báo chí của họ mới thực sự có giá trị đối với đời sống xã hội, đậm chất nhân văn, giàu tính chiến đấu “trắng ra trắng, đen ra đen”, không có chuyện “vàng thau lẫn lộn”. So với 10 năm trước, tình hình thế giới và khu vực đã có nhiều thay đổi sâu sắc, có nhiều diễn biến phức tạp mới, tiềm ẩn nhiều yếu tố bất trắc, phát biểu tại phiên bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 8 (khóa XI), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cảnh báo: “Đã xuất hiện một số loại hình chiến tranh kiểu mới, như chiến tranh thông tin, chiến tranh mạng, sử dụng sức mạnh mềm thông qua các hoạt động kinh tế, ngoại giao, văn hóa kết hợp với “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ…hết sức nguy hiểm”. Nhà báo cần hết sức cảnh giác!

Mục đích “Viết để làm gì? Viết để cho ai xem? Viết như thế nào?” chính là những yếu tố giúp cho báo chí hoàn thành sứ mệnh là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và quần chúng nhân dân; là cầu nối để các cộng đồng hiểu nhau hơn. Để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đòi hỏi người làm báo  cách mạng không ngừng học tập, nâng cao trình độ hiểu biết chính trị và bản lĩnh nghề nghiệp. Do vậy, cần phải tu dưỡng đạo đức cách mạng, không ngại khó khăn, hy sinh, vì nhân dân phục vụ; cố gắng trau dồi tư tưởng, nghiệp vụ và văn hóa. Chú trọng học tập chính trị để nắm vững chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đi sâu vào thực tế, đi sâu vào quần chúng lao động. Người nhấn mạnh vai trò “chiến sĩ” của người làm báo, đòi hỏi nhà báo phải kiên định lập trường, giữ vững quan điểm báo chí cách mạng, không ngừng nâng cao trình độ mọi mặt. Hơn ai hết, nhà báo phải là người chí công vô tư, có hiểu biết rộng và nhất là có cái tâm trong sáng, vững vàng, thường xuyên rèn luyện đạo đức, được đào tạo nghề nghiệp, biết ngoại ngữ… Những người làm báo phải biết trau dồi kiến  thức, học tâp lý luận, lăn lộn trong thực tiễn và gắn bó với nhân dân.

Với phương châm đó, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Quyết định số 320/QĐ-UBND, về việc phê duyệt dự án xây dựng hệ thống thông tin và dự báo nhu cầu nhân lực tỉnh Lạng Sơn đến năm 2020. Theo đó: “Cần phải xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực làm công tác thông tin và dự báo nhu cầu nhân lực phải bảo đảm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Hiện thực hóa mục tiêu đào tạo của xã hội được xác định tại Quy  hoạch phát triển thời kỳ 2011-2020. Các cán bộ này cần đáp ứng yêu cầu về năng lực làm việc, kiến thức chuyên môn về công tác thông tin và dự báo; bảo đảm hệ thống vận hành có hiệu quả, chất lượng số liệu và độ tin cậy của thông tin. Giao cho sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các sở, ban, ngành và địa phương triển khai xây dựng tổ chuyên viên của hệ thống theo yêu  cầu của dự án. Thiết lập mạng lưới và liên kết, kết nối với các đơn vị đầu mối tại các sở, ban, ngành, địa phương. Thí điểm xây dựng hệ thống thông tin và dự báo và tuyên truyền, tập trung hướng dẫn các nội dung liên quan đến việc thực hiện dự án. Đồng thời xây dựng các văn bản liên quan đến dự án; xây dựng kế hoạch triển khai dự án đó”.

Hiện nay, đất nước ta ngày càng phát triển bền vững và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng trên các lĩnh vực, đòi hỏi cơ quan báo chí và những người làm báo tiếp tục phát huy truyền thống báo chí cách mạng 89 năm qua. Hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, luôn quán triệt quan điểm có tính nguyên tắc: báo chí đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, Nhà nước. Đồng thời tiếp tục tuyên truyền và thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng,  lần thứ XIV của Đảng bộ tỉnh và “tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” theo tinh thần Chỉ thị 03/TW của Bộ Chính trị. Đó mới là thiết thực kỷ niệm Ngày báo chí cách mạng Việt Nam –Ngày của những người viết báo.

MAI TÙNG