Thứ bảy,  10/04/2021

Lương Văn Tri với Đội du kích Bắc Sơn và khu căn cứ cách mạng Bắc Sơn – Võ Nhai

LSO-Sau khởi nghĩa Bắc Sơn, tháng 10-1940 xứ ủy Bắc Kỳ cử đồng chí Trần Đăng Ninh lên Bắc Sơn chỉ đạo phong trào cách mạng Bắc Sơn. Ngày 14-10-1940, đồng chí Trần Đăng Ninh triệu tập cuộc họp với các đồng chí đảng viên Bắc Sơn, lấy địa bàn Nà Tâm (xã Ngư Viễn), Sa Khao, Bản Ne, Mỏ Tát, Nam Nhi (xã Vũ Lăng) làm căn cứ hoạt động. Ngày 16-10-1940, tại Đon Úy (xã Vũ Lăng), Đội du kích Bắc Sơn chính thức thành lập do đồng chí Trần Đăng Ninh làm chỉ huy trưởng.Một góc phố trung tâm thị trấn Văn Quan - Ảnh: Khánh LyTháng 11-1940, Trung ương Đảng họp hội nghị lần thứ bẩy. Sau khi nghe đồng chí Trần Đăng Ninh báo cáo tình hình khởi nghĩa Bắc Sơn, hội nghị quyết định duy trì và phát triển Đội du kích Bắc Sơn “làm vốn” xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng của Đảng, phát triển căn cứ của Đội du kích Bắc Sơn để tiến tới xây dựng khu vực Bắc Sơn – Mỏ Nhài thành một trung tâm căn cứ địa cách mạng của cuộc khởi nghĩa vũ trang sau...

LSO-Sau khởi nghĩa Bắc Sơn, tháng 10-1940 xứ ủy Bắc Kỳ cử đồng chí Trần Đăng Ninh lên Bắc Sơn chỉ đạo phong trào cách mạng Bắc Sơn. Ngày 14-10-1940, đồng chí Trần Đăng Ninh triệu tập cuộc họp với các đồng chí đảng viên Bắc Sơn, lấy địa bàn Nà Tâm (xã Ngư Viễn), Sa Khao, Bản Ne, Mỏ Tát, Nam Nhi (xã Vũ Lăng) làm căn cứ hoạt động. Ngày 16-10-1940, tại Đon Úy (xã Vũ Lăng), Đội du kích Bắc Sơn chính thức thành lập do đồng chí Trần Đăng Ninh làm chỉ huy trưởng.
Một góc phố trung tâm thị trấn Văn Quan – Ảnh: Khánh Ly
Tháng 11-1940, Trung ương Đảng họp hội nghị lần thứ bẩy. Sau khi nghe đồng chí Trần Đăng Ninh báo cáo tình hình khởi nghĩa Bắc Sơn, hội nghị quyết định duy trì và phát triển Đội du kích Bắc Sơn “làm vốn” xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng của Đảng, phát triển căn cứ của Đội du kích Bắc Sơn để tiến tới xây dựng khu vực Bắc Sơn – Mỏ Nhài thành một trung tâm căn cứ địa cách mạng của cuộc khởi nghĩa vũ trang sau này. Hội nghị vạch ra phương hướng hoạt động của Đội du kích Bắc Sơn là dùng hình thức vũ trang công tác, chiến đấu chống địch khủng bố, bảo vệ tính mạng, tài sản nhân dân; củng cố, phát triển các cơ sở cách mạng; mở rộng căn cứ của Đội du kích. Sau hội nghị trên, đồng chí Lương Văn Tri, ủy viên thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ được Trung ương phân công làm Chỉ huy trưởng Đội du kích Bắc Sơn và khu du kích Bắc Sơn – Võ Nhai. Cùng một số đồng chí khác, đồng chí Lương Văn Tri khẩn trương tiến hành công tác huấn luyện chính trị và quân sự cho Đội du kích Bắc Sơn và cán bộ, đảng viên của Đảng bộ Bắc Sơn, của tỉnh Thái Nguyên, tỉnh Bắc Giang tại rừng Khuổi Nọi (xã Vũ Lễ, Bắc Sơn). Đồng chí Lương Văn Tri huấn luyện kỹ cho các học viên về đội hình, đội ngũ, về cách tổ chức các đội tự vệ, về chiến thuật, kỹ thuật, nhất là chiến thuật du kích. Về chính trị, đồng chí Lương Văn Tri huấn luyện kỹ cho học viên cách bắt nối, tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân, cách tổ chức quần chúng nhân dân đấu tranh. Được đồng chí Lương Văn Tri huấn luyện, nhiều đội viên du kích và quần chúng trung kiên trở thành những cán bộ vững vàng của Đội du kích Bắc Sơn, của căn cứ địa cách mạng Bắc Sơn – Võ Nhai. Đồng chí Lương Văn Tri lựa chọn một số học viên xuất sắc gồm Nông Văn Cún, Dương Quốc Vinh, Dương Công Bình… vào Đội du kích, thoát ly gia đình, sống tập trung ở Đội du kích để cơ động nhanh trên địa bàn rộng, vừa chiến đấu chống địch, vừa tuyên truyền, tổ chức quần chúng. Được chấn chỉnh, củng cố, Đội du kích Bắc Sơn lúc này có hơn 20 đội viên. Ban ngày, Đội rút vào rừng, vào hang để học tập, rút kinh nghiệm công tác, chiến đấu. Ban đêm, Đội chia thành các tổ, về bản làng gặp gỡ các cơ sở quần chúng và hướng dẫn quần chúng đấu tranh. Cuối tháng 2-1941, đoàn cán bộ của Trung ương Đảng gồm các đồng chí Trường Chinh, Hoàng Văn Thụ, Hoàng Quốc Việt… trên đường đi dự hội nghị Trung ương lần thứ tám tại Cao Bằng đã dừng chân ở Bắc Sơn, làm việc với các đồng chí lãnh đạo Đảng bộ Bắc Sơn và toàn thể cán bộ, đội viên Đội du kích Bắc Sơn. Tại khu rừng Khuổi Nọi, trong cuộc gặp gỡ Đội du kích Bắc Sơn, thay mặt Trung ương Đảng, đồng chí Hoàng Văn Thụ phổ biến chủ trương của Trung ương về việc củng cố, phát triển Đội du kích Bắc Sơn thành Đội Cứu quốc quân làm nòng cốt xây dựng, phát triển lực lượng vũ trang cách mạng của Đảng và xây dựng căn cứ địa cách mạng Bắc Sơn – Võ Nhai. Cũng tại cuộc gặp gỡ này, đồng chí Hoàng Văn Thụ thông báo quyết định của Trung ương chỉ định đồng chí Lương Văn Tri làm chỉ huy trưởng Đội Cứu quốc quân. Thời gian dừng chân ở Bắc Sơn, với tầm nhìn chiến lược, đồng chí Hoàng Văn Thụ dặn đồng chí Lương Văn Tri cần phát triển các tổ chức quần chúng sâu rộng hơn nữa, cần mở rộng phong trào đến Võ Nhai (Thái Nguyên) để nối liền với các cơ sở ở Võ Nhai thành khu du kích liên hoàn rộng lớn, hỗ trợ lẫn nhau. Theo lời dặn của đồng chí Hoàng Văn Thụ, trong tháng 3 và tháng 4-1991, đồng chí Lương Văn Tri chỉ đạo phát triển cơ sở cách mạng ở cả Bắc Sơn và Võ Nhai. Các xã Vũ Lễ, Vũ Lăng, Hữu Vĩnh, Ngư Viễn của Bắc Sơn và Lân Thượng, Phú Thượng của Võ Nhai trở thành căn cứ vững mạnh, trong đó, rừng Khuổi Nọi là trung tâm căn cứ Bắc Sơn – Võ Nhai. Tại khu rừng Khuổi Nọi, các lớp huấn luyện chính trị, quân sự của Xứ ủy Bắc Kỳ do đồng chí Lương Văn Tri phụ trách được tiến hành, đã đào tạo được nhiều cán bộ cho căn cứ cách mạng Bắc Sơn – Võ Nhai, cho phong trào cách mạng các tỉnh Lạng Sơn, Thái Nguyên, Bắc Giang. Tại rừng Khuổi Nọi, ngày 1-5-1941, một cuộc mít tinh gồm đông đảo nhân dân các dân tộc Tày, Nùng, Dao được tổ chức long trọng. Tại cuộc mít tinh, đồng chí Lương Văn Tri công bố quyết định của Trung ương Đảng phát triển Đội du kích Bắc Sơn thành đội Cứu quốc quân và dõng dạc đọc 5 lời thề danh dự của Đội: “Không phản Đảng; không hại dân; không hàng giặc; tuyệt đối trung thành với Đảng; kiên quyết phấn đấu hy sinh để trả thù cho những đồng chí, đồng bào đã hy sinh”.

Khởi nghĩa Bắc Sơn đã để lại cho Đảng ta, cho cách mạng Việt Nam những bài học quý báu, mở đầu trang sử đấu tranh vũ trang vô cùng oanh liệt của Đảng ta, khởi nghĩa Bắc Sơn để lại cho cách mạng Việt Nam một lực lượng vũ trang là Đội du kích Bắc Sơn “làm vốn quân sự đầu tiên của Đảng” mà đồng chí Lương Văn Tri là một cán bộ chỉ huy tài ba của Đội.

Trung Thành