Thứ ba,  19/10/2021

Quân đội thực hiện chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng

Theo trách nhiệm Nhà nước xác định tham gia quản lý, bảo vệ rừng, trồng cây gây rừng, ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 661 (ngày 29-7-1998) về mục tiêu, nhiệm vụ, chính sách và tổ chức thực hiện Dự án trồng mới 5 triệu ha rừng, các đơn vị quân đội phối hợp triển khai tích cực, góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.Diện tích đất đai do các đơn vị quân đội quản lý và thực hiện dự án theo Chương trình 661 chủ yếu nằm trên địa bàn đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, dọc tuyến biên giới, hải đảo khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước (các khu kinh tế-quốc phòng (KTQP), đồn trạm biên phòng), các trường bắn có diện tích lớn và một số dự án nằm ở các kho, trạm, các đơn vị của lực lượng thường trực.Như vậy, phần lớn các dự án do các khu KTQP, nông lâm trường quân đội, trường bắn và căn cứ quân sự là có diện tích tương đối lớn từ 5.000 ha - 30.000 ha, còn lại là các dự án vừa và...

Theo trách nhiệm Nhà nước xác định tham gia quản lý, bảo vệ rừng, trồng cây gây rừng, ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 661 (ngày 29-7-1998) về mục tiêu, nhiệm vụ, chính sách và tổ chức thực hiện Dự án trồng mới 5 triệu ha rừng, các đơn vị quân đội phối hợp triển khai tích cực, góp phần phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương.Diện tích đất đai do các đơn vị quân đội quản lý và thực hiện dự án theo Chương trình 661 chủ yếu nằm trên địa bàn đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, dọc tuyến biên giới, hải đảo khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước (các khu kinh tế-quốc phòng (KTQP), đồn trạm biên phòng), các trường bắn có diện tích lớn và một số dự án nằm ở các kho, trạm, các đơn vị của lực lượng thường trực.

Như vậy, phần lớn các dự án do các khu KTQP, nông lâm trường quân đội, trường bắn và căn cứ quân sự là có diện tích tương đối lớn từ 5.000 ha – 30.000 ha, còn lại là các dự án vừa và nhỏ. Các dự án đang triển khai là rừng phòng hộ đầu nguồn, tập trung ở những vùng xung yếu và rất xung yếu. Vì vậy, việc Quân đội tham gia thực hiện dự án trồng rừng theo Chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng của Nhà nước là rất cần thiết và cũng là một đầu mối tham gia tích cực, với số lượng các dự án lớn.

Năm 1998, khi bắt đầu thực hiện Quyết định 661 của Chính phủ, Bộ Quốc phòng đã chuyển đổi các dự án từ Chương trình 327 sang Chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng. Kể từ đó các dự án đã được thay đổi theo mục tiêu, nhiệm vụ Chính phủ đã đề ra trong Quyết định 661, là đến năm 2010 cả nước sẽ trồng được 5 triệu ha rừng, trong đó 2 triệu ha rừng phòng hộ và đặc dụng, 3 triệu ha rừng sản xuất và tăng độ che phủ của rừng lên 43%. Mục tiêu của Chương trình 327 là nhanh chóng phủ xanh đất trống đồi núi trọc, thì đã chuyển sang vừa phủ xanh đất trống đồi núi trọc, vừa phải bố trí cơ cấu cây trồng hợp lý, nhằm nâng cao chất lượng của rừng, như trồng các loại cây bản địa, cây lâu năm có giá trị kinh tế cao.

Quân đội tham gia Chương trình trồng mới 5 triệu ha rừng dựa trên cơ sở hệ thống tổ chức, chỉ huy sẵn có, lực lượng lao động dồi dào và có sức khỏe, cho nên việc quản lý, tổ chức thực hiện việc trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng hằng năm nhiều thuận lợi. Từ chủ đầu tư đến cơ quan chủ quản là một hệ thống tổ chức của quân đội, như Quân khu, Quân đoàn, Quân chủng, Binh chủng… đã góp phần giúp Ban chỉ đạo của Bộ Quốc phòng giám sát chặt chẽ các chủ đầu tư thực hiện các dự án nghiêm túc và có hiệu quả.

Trong các năm qua, hệ thống tổ chức này đã đóng góp rất lớn vào kết quả tham gia thực hiện Chương trình 661 của Quân đội. Ở đâu, ở cấp nào mà Đảng ủy, chỉ huy theo dõi sát sao, quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện giúp đỡ, thì ở đó các dự án đạt kết quả tốt, không để xảy ra các sai sót lớn. Hằng năm, nhiều đơn vị cấp trên của chủ đầu tư đã ứng vốn trước cho các đơn vị vay để chuẩn bị gieo ươm cây giống kịp thời vụ, như Quân khu 4, Quân đoàn 2… Ngoài ra còn giúp các chủ đầu tư huy động lực lượng lao động trong những lúc nhàn rỗi để thực hiện các công việc của dự án mà không ảnh hưởng đến nhiệm vụ huấn luyện quân sự của đơn vị.

Được Bộ Quốc phòng đặc biệt quan tâm và chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi, các Ban quản lý dự án và các đơn vị hợp đồng thực hiện dự án đạt kết quả cao, đúng mục tiêu của chương trình. Qua 12 năm (1999-2010) tham gia thực hiện Dự án trồng mới 5 triệu ha rừng, Quân đội đã và đang thực hiện 62 dự án. Trong đó có 25 dự án đã kết thúc. Trồng mới và chăm sóc 34.386 ha; bảo vệ 195.284 lượt ha; khoanh nuôi tái sinh 21.350 lượt ha; xây dựng một số cơ sở hạ tầng phục vụ cho trồng và bảo vệ rừng, như: đường lâm sinh, chòi canh lửa, bảng biển báo, nội quy, đường ranh cản lửa… Với kết quả thực hiện các dự án trong những năm qua, Bộ Quốc phòng khẳng định việc quân đội tham gia dự án trồng mới 5 triệu ha rừng nói riêng và các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia nói chung đã đạt hiệu quả cao. Đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT), Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Kiểm toán Nhà nước kiểm tra và đánh giá đạt kết quả tốt. Các khu rừng trồng mới các dự án đều thực hiện đủ diện tích, mật độ, cơ cấu cây trồng và dự toán theo thiết kế kỹ thuật (TKKT) đã được phê duyệt và được Sở NN và PTNT, Kho bạc Nhà nước các địa phương tiến hành nghiệm thu theo từng giai đoạn. Vì vậy, rừng bảo đảm tỷ lệ cây sống cao (hơn 85%). Những diện tích rừng trồng kém chất lượng có tỷ lệ sống dưới 85% thì đều phải tiến hành trồng dặm hoặc mất nhiều thì phải tiến hành trồng lại thì mới được nghiệm thu thanh toán. Đối với diện tích rừng chăm sóc và bảo vệ, chủ đầu tư cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật, định mức do Bộ NN và PTNT ban hành. Vì vậy, những diện tích rừng này luôn được chăm sóc bảo vệ, không bị chặt phá hoặc trâu bò vào phá hoại và nhất là tình trạng cháy rừng được hạn chế rất nhiều.

Qua quá trình thực hiện Dự án 661, các chủ dự án trong Quân đội cơ bản thực hiện nghiêm túc các quy định của Nhà nước, bao gồm từ bước xây dựng, thẩm định và phê duyệt dự án đến thẩm định, phê duyệt TKKT – DT. Các dự án do Quân đội quản lý nhìn chung thực hiện có hiệu quả, vốn đầu tư được sử dụng đúng mục đích, đúng các nội dung đã được thẩm định và phê duyệt. Vốn đầu tư hằng năm chủ yếu dành cho nhiệm vụ trồng mới, chăm sóc và khoanh nuôi bảo vệ rừng, đã thực hiện hoàn thành cơ bản các chỉ tiêu, kế hoạch Nhà nước và Bộ Quốc phòng giao hằng năm. Một số đơn vị thực hiện vượt mức kế hoạch, như Đoàn KTQP 338/Quân khu 1, Đoàn KTQP 327/Quân khu 3, Biên phòng Quảng Ninh… Phần lớn các dự án bảo đảm chất lượng rừng trồng theo thiết kế được ngành lâm nghiệp địa phương thẩm định và Bộ Quốc phòng phê duyệt, đúng các quy định của Nhà nước về Chương trình 661, bảo đảm tỷ lệ cây gỗ lớn có chu kỳ dài, cây bản địa như thông, lát, trám, sao, dầu, lim, muồng đen… từ 400 – 600 cây/ha. Các đơn vị đạt kết quả tốt như Biên phòng Quảng Ninh, Biên phòng Lạng Sơn, Đoàn KTQP 327/Quân khu 3, Đoàn KTQP 338/Quân khu 1, dự án Nghi Xuân/Quân khu 4, Đoàn KTQP Khe Sanh/Quân khu 4, Trường bắn TB1/Quân đoàn 2… Định kỳ hằng năm các đoàn Kiểm toán Nhà nước, các đoàn kiểm tra của Bộ NN và PTNT và của Bộ Quốc phòng đi kiểm tra đều đánh giá cao hiệu quả thực hiện các dự án của Quân đội. Nhìn tổng quát, Quân đội thực hiện Chương trình 661 có hiệu quả và đạt được nhiều mục tiêu cả về kinh tế và quốc phòng, an ninh, vừa góp phần phủ xanh đất trống đồi núi trọc, cải tạo đất, nâng cao tác dụng phòng hộ, cải tạo môi trường sinh thái, vừa giải quyết công ăn việc làm cho cán bộ, chiến sĩ lúc nhàn rỗi, đặc biệt là đã tạo công ăn việc làm cho nhân dân trong vùng dự án, góp phần xóa đói, giảm nghèo cho nhân dân.

Các dự án trồng mới 5 triệu ha rừng năm 2010 sẽ kết thúc. Do vậy từ năm 2011 trở đi, những diện tích rừng đã trồng vẫn phải chăm sóc, bảo vệ. Vì vậy, Bộ Quốc phòng kiến nghị sau Chương trình 661 nên chuyển thành Chương trình mục tiêu quốc gia và đề nghị Chính phủ tiếp tục bố trí vốn để chăm sóc, bảo vệ diện tích rừng đã trồng.
Theo Nhandan