Thứ sáu,  18/06/2021

Khởi nghĩa Bắc Sơn – Tiếng súng đầu tiên báo hiệu thời kỳ đấu tranh mới của cách mạng Việt Nam

LSO-Trên những chặng đường cách mạng của dân tộc, Khởi nghĩa Bắc Sơn là một mốc son lịch sử tươi thắm, có ý nghĩa vô cùng lớn lao đối với lịch sử cách mạng Việt Nam.Ngày 22 tháng 9 năm 1940, Nhật đánh vào Lạng Sơn, sau vài trận chống cự yếu ớt, quân Pháp rút chạy qua Bắc Sơn về Thái Nguyên. Nắm được thời cơ đó, nhân dân các dân tộc Bắc Sơn dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng bộ địa phương đã kịp thời cướp vũ khí của tàn binh Pháp, tự vũ trang cho mình để đánh Pháp, đuổi Nhật.Tối 27 tháng 9 năm 1940, Khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ, quân khởi nghĩa với trang bị súng kíp, giáo mác, gậy gộc tổ chức đánh chiếm đồn Mỏ Nhài, châu lỵ Bắc Sơn. Sau một thời gian ngắn quân khởi nghĩa đã tấn công đánh chiếm được đồn Mỏ Nhài, châu lỵ Bắc Sơn, quân địch bỏ chạy, chính quyền địch tan rã. Trước sức mạnh của nhân dân, Nhật - Pháp đã thoả thuận với nhau, cấu kết đàn áp phong trào cách mạng, chiếm lại châu lỵ, thiết lập lại chính...

LSO-Trên những chặng đường cách mạng của dân tộc, Khởi nghĩa Bắc Sơn là một mốc son lịch sử tươi thắm, có ý nghĩa vô cùng lớn lao đối với lịch sử cách mạng Việt Nam.
Ngày 22 tháng 9 năm 1940, Nhật đánh vào Lạng Sơn, sau vài trận chống cự yếu ớt, quân Pháp rút chạy qua Bắc Sơn về Thái Nguyên. Nắm được thời cơ đó, nhân dân các dân tộc Bắc Sơn dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng bộ địa phương đã kịp thời cướp vũ khí của tàn binh Pháp, tự vũ trang cho mình để đánh Pháp, đuổi Nhật.
Tối 27 tháng 9 năm 1940, Khởi nghĩa Bắc Sơn bùng nổ, quân khởi nghĩa với trang bị súng kíp, giáo mác, gậy gộc tổ chức đánh chiếm đồn Mỏ Nhài, châu lỵ Bắc Sơn. Sau một thời gian ngắn quân khởi nghĩa đã tấn công đánh chiếm được đồn Mỏ Nhài, châu lỵ Bắc Sơn, quân địch bỏ chạy, chính quyền địch tan rã. Trước sức mạnh của nhân dân, Nhật – Pháp đã thoả thuận với nhau, cấu kết đàn áp phong trào cách mạng, chiếm lại châu lỵ, thiết lập lại chính quyền bù nhìn tay sai. Tuy nhiên, địch vẫn không dập tắt được tinh thần chiến đấu của nhân dân, tổ chức quần chúng và khí thế cách mạng của cuộc khởi nghĩa vẫn được duy trì. Một đòi hỏi cấp bách lúc này là phải đưa cuộc khởi nghĩa tiến lên.
Làng quê truyền thống ở Bắc Sơn là tiềm năng lớn
để phát triển du lịch cộng đồng – Ảnh: Hoàng Thịnh
Sau khi nắm bắt được tình hình, đầu tháng 10 năm 1940, Xứ uỷ Bắc Kỳ đã cử đồng chí Trần Đăng Ninh đến Bắc Sơn trực tiếp chỉ đạo cuộc khởi nghĩa.Ngày 14 tháng 10 năm 1940, đồng chí Trần Đăng Ninh triệu tập một cuộc họp với các đảng viên Bắc Sơn ở Sa Khao (xã Vũ Lăng) để trao đổi về phương hướng hoạt động. Qua thảo luận, cuộc họp quyết định: Thành lập đội du kích Bắc Sơn, lấy vùng Nà Tâm (xã Ngư Viễn), Sa Khao, Bản Ne, Mỏ Tát, Nam Nhi (xã Vũ Lăng) làm căn cứ; thành lập Ban lãnh đạo tiếp tục đẩy mạnh cuộc khởi nghĩa…Sau cuộc họp, Đội Du kích Bắc Sơn được thành lập tại xã Vũ Lăng, tiếp tục đẩy mạnh cuộc khởi nghĩa. Trước khí thế đấu tranh sôi nổi của quần chúng, Ban lãnh đạo khởi nghĩa quyết định tập trung lực lượng đánh chiếm lại đồn Mỏ Nhài. Trước khi tiến công, ngày 28 tháng 10 năm 1940, Ban lãnh đạo khởi nghĩa tiến hành mở một cuộc mít tinh lớn để biểu dương lực lượng. Giữa lúc quần chúng cách mạng đang dự mít tinh, quân Pháp và bọn tay sai đã huy động lực lượng tập kích bất ngờ, làm cho lực lượng cách mạng bị phân tán. Tháng 11 năm 1940, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ bảy diễn ra tại Đình Bảng (Bắc Ninh) đã quyết định duy trì Đội Du kích Bắc Sơn, thành lập căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai. Sau thời gian ngắn được củng cố, đến cuối tháng 12 năm 1940, Đội Du kích Bắc Sơn đã có 200 chiến sĩ, biên chế thành nhiều tiểu đội với 20 súng trường, 200 súng kíp; chiến khu Bắc Sơn được mở rộng sang Thái Nguyên, nối liền với châu Võ Nhai, tích cực chiến đấu và phát triển cở sở quần chúng.
Đến đây, cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn đã hoàn thành những nhiệm vụ mà lịch sử đặt ra cho nó để chuyển sang một giai đoạn đấu tranh mới: Giai đoạn xây dựng căn cứ địa Bắc Sơn – Võ Nhai, chuẩn bị những điều kiện tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân.

Tuy chưa giành được thắng lợi triệt để, nhưng cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn đối với phong trào cách mạng Việt Nam và phong trào giải phóng dân tộc ở Đông Dương trong thời kỳ chiến tranh thế giới thứ hai. Cuộc khởi nghĩa là tiếng súng đầu tiên báo hiệu thời kỳ đấu tranh mới của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng: Thời kỳ khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền. Khởi nghĩa Bắc Sơn đã cho ra đời đứa con đầu lòng của lực lượng vũ trang cách mạng: Đội Du kích Bắc Sơn. Khởi nghĩa Bắc Sơn đánh dấu sự chuyển hướng trong hình thức đấu tranh của cách mạng Việt Nam từ đấu tranh chính trị tiến đến kết hợp đấu tranh chính trị với vũ trang và nhờ những kinh nghiệm của cuộc khởi nghĩa đã góp phần tạo ra khả năng cho một cuộc vận động cách mạng sôi nổi tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong Cách mạng tháng Tám 1945 lịch sử và cho những thắng lợi vĩ đại tiếp theo của lịch sử cách mạng Việt Nam.

Vương Hòa