Thứ sáu,  23/02/2024

Vang mãi hào khí Chi Lăng

– Chi Lăng là vùng đất giàu truyền thống gắn liền với những chiến công hiển hách trong công cuộc dựng nước, giữ nước. Qua các giai đoạn lịch sử, hào khí Chi Lăng vẫn luôn vang vọng, là niềm tự hào của Nhân dân các dân tộc huyện Chi Lăng nói riêng và của Lạng Sơn nói chung.

Theo các tài liệu lịch sử, thời kỳ phong kiến, vùng đất này ghi dấu nhiều chiến công của cha ông ta với 2 lần chống quân Tống (năm 981 và năm 1077), 2 lần chống quân Nguyên – Mông xâm lược (năm 1285 và 1287)… Đặc biệt là chiến thắng Chi Lăng năm 1427, quân và dân ta đã lập nên chiến công vang dội, tiêu diệt đạo quân tiếp viện hơn 10 vạn quân Minh do Liễu Thăng chỉ huy.

Hướng dẫn viên Nhà trưng bày Chiến thắng Chi Lăng giới thiệu về Ải Chi Lăng cho thế hệ trẻ.  Ảnh: Hoàng Huấn

Chính sử ghi chép lại, đầu năm 1427, nhà Minh đã cử 2 đạo binh để cứu vãn tình trạng bị vây hãm trong các tòa thành, trong đó, đạo binh do Liễu Thăng chỉ huy đi từ Quảng Tây xuống; đạo binh do Mộc Thạnh chỉ huy đi theo đường Vân Nam. Để có thể tiêu diệt được hai đạo binh này, Lê Lợi xác lập chủ trương “vây thành diệt viện”, tăng cường vây hãm thành Đông Quan, hạ các thành dọc hai bên đường địch tiến sang. Ngày 8/10/1427, đạo quân Liễu Thăng tiến dần đến cửa ải Pha Lũy, tướng Trần Lựu vừa đánh vừa rút chạy về Khâu Ôn. Quân địch tiến tiếp, Trần Lựu tiếp tục lui về Ải Lưu (Chi Lăng, Lạng Sơn). Ngày 10/10/1427, Liễu Thăng dẫn một đạo quân xông lên trước mở đường tiến vào Chi Lăng, tướng Trần Lựu đem quân đón đánh rồi tiếp tục giả thua chạy, Liễu Thăng truy đuổi và tiến thẳng vào trận địa mai phục của quân ta ở phía Nam ải Chi Lăng. Tại đây, Liễu Thăng bị trúng lao chết bên sườn núi Mã Yên.

Trận chiến tiêu diệt đạo quân tiếp viện Liễu Thăng của nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi chỉ huy cách đây gần 6 thế kỷ đã để lại trên vùng đất Chi Lăng nhiều di tích, chứng tích vẫn còn hiển hiện cho tới ngày nay. Tiêu biểu như thành cổ Chi Lăng; cửa ải Quỷ Môn “thập nhân khứ – nhất nhân hoàn” (mười người đi chết chín người, một người về); núi Mã Yên; Lê Tổ kiếm thạch – Liễu Thăng thạch… Cùng với đó, đầm lầy Mã Yên tương truyền là nơi tiêu diệt đội kỵ binh do Liễu Thăng chỉ huy. Hàng loạt địa danh như Bãi Hào, lũy ngõ thề… từng là nơi mai phục, chặn đánh quân Minh; làng Đồn, Thành Kho, đấu đong quân (nơi kiểm tra số lượng binh lính), Ba Đàn, làng Chung… là những căn cứ của nghĩa quân Lam Sơn và hậu cứ của các trận đánh. Chiến thắng Chi Lăng là khúc ca hùng tráng về chủ nghĩa yêu nước, ý chí độc lập, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, tinh thần quyết chiến quyết thắng và nghệ thuật quân sự của ông cha ta. Những di tích này đã được xếp hạng cấp Quốc gia năm 1962 gồm 52 điểm di tích, phần lớn thuộc xã Chi Lăng và thị trấn Đồng Mỏ. Trong đó, 24 điểm di tích được Thủ tướng Chính phủ công nhận Di tích Quốc gia đặc biệt (năm 2019).

Hiện nay, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 855/QĐ-UBND phê duyệt Đề án bảo tồn, tôn tạo, phát huy giá trị hệ thống di tích lịch sử – văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2021 – 2030. Trong đó, đề ra giải pháp, lộ trình, nguồn kinh phí thực hiện cụ thể; giao UBND huyện Chi Lăng làm đầu mối.

Du khách thăm quan, tìm hiểu tại Nhà trưng bày Chiến thắng Chi Lăng

Ông Vi Quang Trung, Phó Chủ tịch UBND huyện Chi Lăng cho biết: Chúng tôi đã ban hành kế hoạch cụ thể hóa về bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử Chi Lăng từ nay đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Bên cạnh đó, chúng tôi đã tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, giáo dục truyền thống về di tích với nhiều hình thức như: phối hợp với các Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất được 10 chương trình giới thiệu về di tích lịch sử Chi Lăng; phát 30 tin, bài trên hệ thống truyền thanh cơ sở với khoảng 50.000 lượt người nghe, xem.

Cùng đó, UBND huyện Chi Lăng đã phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức hội thảo khoa học “Khu di tích lịch sử Chi Lăng, giá trị lịch sử, bảo tồn và phát huy” nhằm làm sáng rõ hơn giá trị của di tích. Ngoài ra, UBND huyện cũng luôn chú trọng tới công tác giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ và phát triển các tour du lịch về nguồn gắn với quảng bá hình ảnh KDT lịch sử. Hiện nay, Nhà trưng bày Chiến thắng Chi Lăng lưu giữ trên 500 ảnh, tài liệu, hiện vật. Hằng năm, có rất nhiều cơ quan, đơn vị, trường học phối hợp với nhà trưng bày tổ chức các hoạt động tìm hiểu lịch sử tại đây. Trong 9 tháng đầu năm 2022, nhà trưng bày đã đón gần 4.000 lượt khách.

Ông Phan Văn hòa, Phó Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch cho biết: Để bảo vệ và phát huy tốt giá trị khu di tích, nhằm từng bước xây dựng khu di tích xứng tầm là khu di tích quốc gia đặc biệt, thời gian tới, ngành sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền về giá trị, ý nghĩa của khu di tích. Đồng thời, làm tốt công tác tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện nhiệm vụ quy hoạch, bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt Chi Lăng theo Quyết định số 1539/QĐ-Tgg của Thủ Tướng Chính Phủ ban hành ngày 16/9/2021.

Gắn liền với lịch sử dân tộc, vùng đất Chi Lăng với những chiến công hiển hách, những giá trị lịch sử quan trọng đã góp phần tạo nên hào khí Chi Lăng để hậu thế mãi tự hào. Tin tưởng rằng, với sự nỗ lực của các cấp, ngành cùng sự đồng lòng của Nhân dân, “bản hùng ca” Chi Lăng sẽ còn vang mãi đến mai sau.


Tiếp nối truyền thống lịch sử vẻ vang mảnh đất anh hùng

– Phát huy truyền thống của các thế hệ đi trước, người dân Chi Lăng hôm nay tiếp tục phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, không ngừng nỗ lực, rèn luyện, sáng tạo trên các lĩnh vực học tập, lao động.

Ông Nguyễn Hùng Mạnh, Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) huyện Chi Lăng: “Chú trọng công tác bồi dưỡng, giáo dục truyền thống lịch sử cho thế hệ trẻ bằng nhiều hình thức đa dạng”.

Hiện nay, trên địa bàn huyện có 66 trường học với trên 20.000 học sinh. Hằng năm, phòng đã chú trọng định hướng các đơn vị trường học triển khai và thực hiện chương trình giáo dục lịch sử địa phương; giáo viên đã nghiên cứu đưa nội dung lịch sử địa phương tích hợp vào các tiết dạy. Đồng thời, chúng tôi cũng chú trọng tuyên truyền, tổ chức các hoạt động “về nguồn”, cho học sinh tham quan, tìm hiểu các di tích lịch sử Chi Lăng. Bên cạnh đó, phòng cũng chú trọng phát động các cuộc thi viết, cuộc thi tìm hiểu lịch sử bằng hình thức sân khấu hóa như: cuộc thi “Theo dòng lịch sử”, cuộc thi “Kể chuyện lịch sử Chi Lăng”, tổ chức các trò chơi trải nghiệm… thu hút hàng nghìn lượt học sinh tham gia.

Đồng thời, phòng cũng thường xuyên chú trọng tới công tác tuyên truyền ý nghĩa các ngày lễ kỷ niệm lớn của đất nước, của tỉnh tới học sinh. Tiêu biểu, năm 2022, ngành đặc biệt chú trọng tuyên truyền ý nghĩa của 595 năm chiến thắng Chi Lăng tới các trường học thông qua việc tham gia cuộc thi trắc nghiệm “Tìm hiểu lịch sử Chi Lăng”, cuộc thi thu hút gần 35.000 lượt, cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia. Qua đó, góp phần tuyên truyền giáo dục truyền thống lịch sử, khơi dậy niềm tự hào,ý chí tự lực, tự cường dân tộc cho thế hệ trẻ.

Ông Trần Minh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Chi Lăng, huyện Chi Lăng: “Kế thừa truyền thống tốt đẹp của cha ông, tiếp tục phát huy các giá trị lịch sử – văn hóa gắn với phát triển kinh tế – xã hội”.

Trên địa bàn xã hiện có 52 điểm di tích quốc gia, trong đó có 22 điểm di tích quốc gia đặc biệt. Các điểm di tích đều được quan tâm tu bổ hằng năm. Để người dân hiểu hơn về giá trị của di tích, trong các cuộc họp thôn, xã, chúng tôi đều tuyên truyền đến người dân về tầm quan trọng của việc bảo tồn, phát huy giá trị di tích. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền về Luật Di sản đến Nhân dân để người dân cùng nâng cao trách nhiệm, bảo vệ di tích trên địa bàn.

Nhờ hiểu được tầm quan trọng của các di tích này, nhiều người dân trên địa bàn đã chủ động tham gia bảo vệ và tôn tạo các di tích, đồng thời, phát huy truyền thống cha ông, tích cực xây dựng quê hương. Cụ thể, trong những năm qua, bằng các nguồn vốn của Trung ương và của tỉnh, huyện, xã đã tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn, hướng dẫn, tạo điều kiện cho các hộ dân vay vốn phát triển kinh tế, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho Nhân dân. Giai đoạn 2011 – 2021: người dân trên địa bàn xã đã đóng góp trên 30 tỷ đồng xây dựng nông thôn mới. Đến năm 2019, Chi Lăng là một trong những xã đầu tiên của tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Thu nhập bình quân đầu người của xã năm 2022 là 55 triệu đồng/người/năm (cao hơn 10% so với tiêu chuẩn xã nông thôn mới nâng cao của tỉnh).

Ông Lý Văn Hiếu, Trưởng khu Khun Thúng, thị trấn Đồng Mỏ, huyện Chi Lăng: “Đồng lòng, nhất trí, quyết tâm xây dựng quê hương ngày một giàu đẹp”.

Thôn Khun Thúng nằm ở phía Nam thị trấn Đồng Mỏ, huyện Chi Lăng với 127 hộ dân và 500 nhân khẩu. Năm 2022, khu được UBND thị trấn lựa chọn để xây dựng khu dân cư kiểu mẫu. Là những người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Chi Lăng, tự hào với truyền thống quê hương và mong muốn xây dựng quê hương ngày một giàu đẹp hơn, toàn thể Nhân dân và cán bộ thôn đã đồng lòng, dốc sức cùng chung tay triển khai thực hiện các công việc.

Chỉ trong 2 tháng phát động, khu đã vận động bà con, các tổ chức, cá nhân trên địa bàn đóng góp được tổng số tiền gần 180 triệu đồng, trong đó có 6 hộ dân tham gia hiến 454 m2 đất để xây dựng tuyến đường giao thông nông thôn với tổng chiều dài 350 m. Ngoài ra, cùng với sự hỗ trợ của cấp trên, khu đã tiến hành mở rộng cầu dân sinh, cải tạo, xây mới khoảng 700 m đường hoa và nâng cấp rãnh thoát nước 2 bên đường và đổ bê tông tuyến đường Nà Pò dài 143 m. Qua đó, góp phần tích cực vào việc thay đổi diện mạo của khu. Công trình đường giao thông và cầu dân sinh của khu đã được UBND thị trấn lựa chọn làm công trình chào mừng kỷ niệm 595 năm chiến thắng Chi Lăng.

TUYẾT MAI - HOÀNG HIẾU