Thứ tư,  20/10/2021

Thư Nam Phi: "Bát lửa khổng lồ" ở Johannesburg

Chiều nào, những đứa bé da đen của cái xóm nghèo bên rìa thị trấn Soweto phía Tây Nam thành phố Johannesburg cũng lăn lộn với trái bóng sờn da trên một bãi đất đỏ rộng lớn và bụi bặm. Phía sau lưng những đứa trẻ ấy là niềm tự hào của Người Nam Phi và là niềm mơ ước của bọn trẻ.Planto một trong những đứa trẻ đang chơi bóng ở sân bụi, dừng trái bóng trong chân, khi nó đi hết đường biên ngang, nhìn tôi rồi đưa tay chỉ về phía xa và nói rằng: “Anh nhìn thấy không, cái bát lửa khổng lồ của Soweto bọn em?". Tôi cười đồng ý mà không khỏi ngạc nhiên cách ví von của Planton về công trình vĩ đại của đất nước cầu vồng, sân vận động Soccer City.Những đứa trẻ chơi bóng bụi bặm ngoài sân Soccer City.Nhưng ngay lập tức, tôi định hình được nó, khi cố gắng đưa mắt nhìn về Soccer City theo kiểu nheo mắt của một người học vẽ nhìn về vật thể để phân định các mảng màu. Quả nhiên, lửa cháy lên từ thân Soccer City với những đốm sáng tựa...

Chiều nào, những đứa bé da đen của cái xóm nghèo bên rìa thị trấn Soweto phía Tây Nam thành phố Johannesburg cũng lăn lộn với trái bóng sờn da trên một bãi đất đỏ rộng lớn và bụi bặm. Phía sau lưng những đứa trẻ ấy là niềm tự hào của Người Nam Phi và là niềm mơ ước của bọn trẻ.

Planto một trong những đứa trẻ đang chơi bóng ở sân bụi, dừng trái bóng trong chân, khi nó đi hết đường biên ngang, nhìn tôi rồi đưa tay chỉ về phía xa và nói rằng: “Anh nhìn thấy không, cái bát lửa khổng lồ của Soweto bọn em?”. Tôi cười đồng ý mà không khỏi ngạc nhiên cách ví von của Planton về công trình vĩ đại của đất nước cầu vồng, sân vận động Soccer City.

Những đứa trẻ chơi bóng bụi bặm ngoài sân Soccer City.


Nhưng ngay lập tức, tôi định hình được nó, khi cố gắng đưa mắt nhìn về Soccer City theo kiểu nheo mắt của một người học vẽ nhìn về vật thể để phân định các mảng màu. Quả nhiên, lửa cháy lên từ thân Soccer City với những đốm sáng tựa tàn hương bay bay. Cái màu nâu đỏ rất đặc trưng, cái dáng vẻ khum khum rất đặc trưng và ngạc nhiên nhận ra đúng là cái bát gốm cổ của người Nam Phi đang được những ngọn lửa lung đỏ.

Tuyệt! Tự thốt lên lời cảm nhận ngắn gọn ấy. Hóa ra cảm hứng kiến trúc và nghệ thuật của Soccer City được thai nghén từ vốn dân gian, đem đến một dấu ấn Nam Phi rõ nét cho cầu trường, cho tiêu điểm của hàng tỉ ánh mắt dõi về nơi đây trong nay mai – sân vận động khai mạc và cũng là nơi khép lại World Cup 2010.

Sau trận đấu của đám trẻ, tôi hỏi Planto: “Em sinh năm bao nhiêu?”. Planto gãi đầu một hồi rồi trả lời rất nhẹ: “1999”. Tôi hỏi thêm: Sao em gọi Soccer City là bát lửa khổng lồ? Em không gãi đầu như lúc trước để ra vẻ ngượng ngùng mà trả lời rất nhanh: “Người lớn bảo thế”.

Năm 1999, Planto chào đời, cũng có nghĩa là em đã hạnh phúc cùng cha mẹ sống trong thời hậu chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid. Em chưa đủ lớn để hiểu, để tự hào nói với một người da trắng như tôi về những ánh lửa quá khứ toát ra từ bát gốm khổng lồ phía xa xa kia.

Không biết, đã khi nào cha Planto kể cho cậu nghe về lời phát biểu đầu tiên sau 27 năm ngồi trong ngục tối của lãnh tụ Nelson Mandela. Chính nơi đây, ngay tại Soccer City, trước hàng vạn những người da đen đã dũng cảm đấu tranh để phá bỏ nạn phân biệt chủng tộc Apartheid, phá bỏ cách đấu tranh bạo lực chuyển sang chính sách hòa giải và thương lượng để đạt lòng dân, Mandela đã có bài phát biểu, để ông thành biểu tượng văn hóa, tự do, bác ái vào năm 1990.

Soccer City còn là biểu tượng của khát vọng bình đẳng ở Nam Phi.


Những hình ảnh tuyệt đẹp khác về Soccer City



Không biết, đã khi nào, cha của Planto kể cho cậu nghe về những dòng lệ đổ xuống Soccer City trong đám tang của Chris Hani – thủ lĩnh cánh quân sự trong ANC, người thân cận với Mandela? Hay gần hơn, là khoảnh khắc lịch sử của bóng đá Nam Phi, đánh dấu bước tiến vược bậc sau 6 năm hội nhập trở lại với FIFA. Đó là chức vô địch CAN 1996 ngay tại Soccer City, khi Nam Phi đánh bại Tunisia trong trận Chung kết?

Có thể, quá khứ với lửa đấu tranh bình đẳng, với lửa vinh quang của một nền bóng đá ngày hôm qua trong lòng Soccer City chỉ thoảng đến, thoảng đi trong đầu cậu bé 11 tuổi như Planto. Em cũng không màng, không để ý đến những con số khổng lồ quanh quầng lửa xa xa kia như: Nó có sức chứa 94.700 chỗ ngồi (lớn nhất châu Phi), tiêu tốn hơn 3,3 tỷ rand (440 triệu USD) để nâng cấp),… Đơn giản, với Planto hiện tại, Soccer City là cái bát lửa khổng lồ, nơi Planto và bao đứa bạn cùng lứa mơ một ngày đạp lên cỏ sân bóng ấy.

Soccer City về đêm.


Đêm buông xuống, Soweto chìm trong bóng tối, Soccer City lại rực đèn để hoàn tất những công đoạn cuối cùng, cũng là lúc cái hàm ý “bát lửa khổng lồ” hiện lên mồn một. Đứng từ xa ngắm Soccer City, bạn cũng như tôi sẽ bị cái vẻ đẹp và thứ ánh sáng thoát ra qua những ô vuông trên thân nó mê hoặc tức thì. Nó cứ như một đĩa cầu bay hình elip đang chạm xuống mặt đất, chậm rãi và lung linh.

Đêm buông xuống, cũng là lúc những đứa trẻ ven Soweto vác trái bóng sờn da vừa lăn lộn với bụi bặm ở một bãi đất rộng, trở về nhà. Chúng đi qua cả trụ sở của Liên đoàn bóng đá Nam Phi (SAFA), nơi FIFA và BTC World Cup sẽ cùng điều hành giải đấu lớn nhất hành tinh, mà không hề hay biết, không hề để ý!

Theo Vtc.vn