Thứ tư,  12/05/2021

Ðể thực hiện mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân

Sau hơn 20 năm thực hiện chính sách về bảo hiểm y tế (BHYT) cho thấy, đây là cơ chế tài chính y tế quan trọng, có tác động đến nhiều mặt trong bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Tuy nhiên, để hướng tới mục tiêu BHYT toàn dân, các ngành, các cấp có liên quan cần triển khai nhiều giải pháp nhằm cụ thể hóa mục tiêu đó.
 
  
Bác sĩ Bệnh viện đa khoa trung tâm tỉnh Lạng Sơn thăm, khám cho bệnh nhi.

Luật BHYT được Quốc hội thông qua ngày 24-11-2008 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT thông qua ngày 13-6-2014 với những quy định mang tính đột phá, đánh dấu một bước quan trọng trong hoàn thiện pháp luật về BHYT, là cơ sở pháp lý cao nhất thể chế hóa quan điểm, định hướng của Ðảng và Nhà nước trong việc thực hiện chính sách tài chính y tế thông qua BHYT với mục tiêu BHYT toàn dân. Ðề án “Thực hiện lộ trình tiến tới BHYT toàn dân giai đoạn 2012-2015 và 2020” đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 29-3-2013 theo Quyết định 538/QÐ-TTg, đã đề ra các chỉ tiêu cụ thể: tăng tỷ lệ dân số tham gia BHYT, tiếp tục duy trì các nhóm đối tượng đã tham gia BHYT đạt tỷ lệ 100%; mở rộng các nhóm đối tượng để đến năm 2015 đạt tỷ lệ hơn 70% số dân tham gia BHYT, đến năm 2020 có hơn 80% số dân tham gia BHYT. Nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh BHYT, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh (KCB) của người tham gia BHYT. Từng bước đổi mới cơ chế tài chính theo hướng đầu tư trực tiếp cho người thụ hưởng dịch vụ y tế thông qua hình thức hỗ trợ tham gia BHYT, bảo đảm cân đối thu – chi quỹ BHYT, phấn đấu giảm tỷ lệ chi tiêu y tế trực tiếp từ tiền túi của hộ gia đình xuống dưới 40% vào năm 2020.

Ðến nay, bên cạnh những kết quả đã đạt được, thực tiễn quá trình thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Ðó là Luật BHYT đã quy định “bắt buộc” tham gia BHYT, thực hiện theo hộ gia đình, nhưng tính tuân thủ pháp luật chưa cao, việc mở rộng đối tượng tham gia BHYT còn hạn chế, vẫn còn gần 30% số dân chưa tham gia BHYT. Tình trạng trốn đóng, nợ đóng BHYT chưa được giải quyết triệt để. Khả năng đáp ứng của hệ thống y tế còn hạn chế, nhất là về KCB, kiểm soát dịch bệnh và quản lý bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng, dẫn đến tình trạng quá tải trong bệnh viện, chất lượng chăm sóc sức khỏe chưa đáp ứng được nhu cầu của người dân. Người dân còn phàn nàn về thủ tục hành chính phiền hà trong chuyển tuyến, KCB BHYT. Giá dịch vụ y tế chưa tính đúng, tính đủ, chênh lệch giữa các tuyến không nhiều, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ và quyền lợi của người bệnh. Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về BHYT chưa đồng bộ, một bộ phận người dân còn thiếu thông tin về BHYT. Nhiều cấp ủy đảng, chính quyền chưa thật sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các chính sách BHYT. Sự phối hợp, hợp tác giữa BHXH với cơ sở KCB chưa chặt chẽ, thiếu sự hợp tác vì mục tiêu chung là công bằng, hiệu quả, cải thiện chất lượng điều trị và thỏa mãn sự hài lòng của người bệnh BHYT.

Ðể Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT đi vào cuộc sống và tiến tới BHYT toàn dân, cần tập trung vào nhiều giải pháp. Tiếp tục hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về BHYT, tạo cơ sở pháp lý để thực hiện mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân. Trong đó, để tỷ lệ người dân tham gia BHYT đạt hơn 80% vào năm 2020, bên cạnh bắt buộc tham gia BHYT Nhà nước tiếp tục hỗ trợ mức đóng BHYT cho các nhóm đối tượng yếu thế; thực hiện BHYT theo hộ gia đình, gắn trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, nhất là vai trò của UBND cấp xã trong việc lập danh sách đối tượng tham gia BHYT, đưa chỉ tiêu về dân số tham gia BHYT là một chỉ tiêu phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Mở rộng đối tượng tham gia BHYT, tập trung vào các địa phương có tỷ lệ tham gia thấp và lao động trong các khối doanh nghiệp.

Mặc dù hệ thống KCB, trong đó có y tế cơ sở những năm gần đây đã được chú trọng đầu tư, nâng cấp về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ y tế, nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân. Thủ tục hành chính vẫn còn rườm rà, thời gian chờ đợi lâu, người bệnh bỏ qua y tế cơ sở, vượt tuyến để KCB thông thường ở bệnh viện tuyến trên, gây tình trạng quá tải ở tuyến trên và lãng phí trong sử dụng nguồn lực. Vì vậy, các bệnh viện tuyến dưới cần tập trung nâng cao chất lượng KCB, cải cách thủ tục hành chính, cải tiến quy trình thanh toán khám, chữa bệnh BHYT, giảm thời gian chờ đợi, đáp ứng sự hài lòng của người bệnh. Tăng cường năng lực cho y tế cơ sở và hoàn thiện phân tuyến kỹ thuật là giải pháp cần thiết, góp phần tăng thêm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế, đáp ứng nhu cầu KCB cho người bệnh.

Tiếp tục đổi mới cơ chế tài chính theo hướng đầu tư trực tiếp cho người thụ hưởng dịch vụ y tế thông qua hình thức hỗ trợ tham gia BHYT. Thực hiện lộ trình tính đúng, tính đủ giá dịch vụ y tế, giảm chi tiền túi của người bệnh. Nghiên cứu, xây dựng gói dịch vụ y tế cơ bản do BHYT chi trả, vừa bảo đảm quyền lợi của người tham gia, vừa bảo đảm tính chi phí – hiệu quả, phù hợp với khả năng chi trả của quỹ BHYT. Bảo đảm cân đối Quỹ BHYT, phấn đấu từng bước giảm chi tiêu y tế trực tiếp từ tiền túi của hộ gia đình xuống dưới 40% vào năm 2020. Nghiên cứu, áp dụng các phương thức thanh toán phù hợp, thay thế cho phương thức thanh toán theo phí dịch vụ đang được sử dụng hiện nay.

Thống nhất việc lãnh đạo thực hiện chính sách, pháp luật về BHYT trong tình hình mới, gắn trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, nhất là vai trò của UBND cấp xã trong việc tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn, tổ chức triển khai thực hiện các chính sách về BHYT. Ðổi mới công tác tuyên truyền cả về hình thức và nội dung mới của Luật BHYT (bắt buộc tham gia BHYT, tham gia theo hộ gia đình, mở rộng quyền lợi, bỏ cùng chi trả, mở thông tuyến KCB…). Tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc tham gia BHYT, về quyền lợi và nghĩa vụ trong việc tham gia BHYT…

Tăng cường sự phối hợp liên ngành, nâng cao năng lực hệ thống quản lý nhà nước về BHYT, tổ chức thực hiện chính sách BHYT. Phối hợp triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý khám, chữa bệnh và BHYT để tăng cường công tác quản lý và kiểm soát chi phí. Ðẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về BHYT, tập trung thực hiện quy chế chuyên môn, đấu thầu, cung ứng, quản lý và sử dụng thuốc, hóa chất, vật tư y tế và thanh toán chi phí KCB BHYT. Cùng với đó tăng cường thanh tra, kiểm tra phòng chống hành vi gian lận, trục lợi quỹ BHYT tại các cơ sở KCB…

Thực hiện BHYT toàn dân là một nội dung quan trọng trong đường lối, chính sách của Ðảng và Nhà nước, có ý nghĩa nhân đạo sâu sắc và là giải pháp tài chính bền vững trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Không những thế, nó còn bảo đảm để mọi người dân đều được công bằng trong chăm sóc sức khỏe, góp phần tích cực vào việc xóa đói, giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội và sự phát triển bền vững của đất nước.

 

Theo Nhandan.vn