Thứ tư,  01/12/2021

Bức xúc những "nải" thuốc rong

LSO-Một người bạn của chúng tôi ở Nam Định lên Lạng Sơn du lịch, mấy bà người dân tộc ngồi tại khu vực đền Kỳ Cùng giới thiệu thuốc cổ truyền của người dân tộc có thể chữa nhiều căn bệnh nan y; ghé vào mua mấy gói chữa bệnh tiểu đường. Nhưng khi về sắc uống thấy đau đầu chóng mặt, sợ quá phải vứt ra vườn…Bán thuốc rong trước cửa đền Kỳ CùngĐể mục sở thị, chúng tôi ra khu vực cổng đền Kỳ Cùng để tìm hiểu. Biết tôi là người Lạng Sơn, một bà với trang phục người Nùng nhanh nhảu “tiếp thị”: “Cách đây mấy hôm, trên khu vực Công Sơn, mấy cậu thanh niên phát hiện trên cây gạo có tầm gửi, họ chặt xuống, bà phải nhanh tay lắm mới lấy được vài cân. Loại này chữa bệnh ung thư gan tốt lắm?”. Và bà đưa cho tôi vài gói nói giá 50 ngàn đồng/gói. Khéo tìm cách để thoái thác, chúng tôi sang khu vực chùa Tam Thanh. Cũng là mấy bà trạc ngũ tuần với trang phục dân tộc tày, Nùng, Dao… giới thiệu với khách đủ loại thuốc nam “đặc...

LSO-Một người bạn của chúng tôi ở Nam Định lên Lạng Sơn du lịch, mấy bà người dân tộc ngồi tại khu vực đền Kỳ Cùng giới thiệu thuốc cổ truyền của người dân tộc có thể chữa nhiều căn bệnh nan y; ghé vào mua mấy gói chữa bệnh tiểu đường. Nhưng khi về sắc uống thấy đau đầu chóng mặt, sợ quá phải vứt ra vườn…
Bán thuốc rong trước cửa đền Kỳ Cùng
Để mục sở thị, chúng tôi ra khu vực cổng đền Kỳ Cùng để tìm hiểu. Biết tôi là người Lạng Sơn, một bà với trang phục người Nùng nhanh nhảu “tiếp thị”: “Cách đây mấy hôm, trên khu vực Công Sơn, mấy cậu thanh niên phát hiện trên cây gạo có tầm gửi, họ chặt xuống, bà phải nhanh tay lắm mới lấy được vài cân. Loại này chữa bệnh ung thư gan tốt lắm?”. Và bà đưa cho tôi vài gói nói giá 50 ngàn đồng/gói. Khéo tìm cách để thoái thác, chúng tôi sang khu vực chùa Tam Thanh. Cũng là mấy bà trạc ngũ tuần với trang phục dân tộc tày, Nùng, Dao… giới thiệu với khách đủ loại thuốc nam “đặc biệt” của Lạng Sơn. Khách kể bất cứ bệnh gì các bà cũng có thuốc cho loại bệnh đó. Khách cần cũng có, khách “hỏi chơi” cũng có, cứ xúm đông xúm đỏ; chừng 30 phút, với vài ba đoàn khách, các bà cũng bán được dăm bảy gói hoặc một vài chai “thuốc” đã ngâm rượu sẵn.
Theo thống kê của ngành y tế, trên địa bàn thành phố Lạng Sơn, nhất là vào các phiên chợ, các ngày lễ, chủ nhật, tại các điểm du lịch có khoảng vài chục người chuyên bán thuốc rong như vậy. Nguồn gốc các loại “thuốc” này phần lớn được khai thác từ các làng bản và với bàn tay “chế biến” của các “lang vườn”, mấy bà “cất” theo từng mẻ và mang đi bán rong. Cũng có nhiều loại từ Trung Quốc qua một số cửa khẩu tràn sang. Một số người dân ở khu vực cửa khẩu Chi Ma cho biết, lực lượng cửu vạn khi bốc vác mặt hàng thuốc bắc của Trung Quốc, nhặt nhạnh những mẩu, những thanh rơi vãi, gom lại và bán cho người thu mua, gọi là có thêm chút tiền “bãi”. Các loại cây “hổ lốn” này được thái, đóng gói và cung cấp cho các bà bán thuốc rong.
Đồng chí Chánh Thanh tra Sở Y tế cho biết, cùng với việc tăng cường thanh kiểm tra hành nghề y dược tư nhân, Thanh tra Y tế đã nhiều lần tiến hành kiểm tra các “nải” thuốc rong này, hầu hết người bán đều không có giấy phép hành nghề; hỏi kỹ, nhiều bà thậm chí cũng không có được những kiến thức tối thiểu về đông nam dược. Tuy nhiên, xử phạt cũng khó, bởi vì các bà đi bán cũng chỉ có một cái nải nhỏ, trong đó có một vài chục gói thuốc, vài chai rượu “thuốc” và thêm… chai mật ong “rừng”. Khó như vậy, nên cũng như “đá ném ao bèo”, sau khi được nhắc nhở, các bà cũng tản ra, sau đó đâu lại vào đấy.
Các hành vi bán thuốc rong nói trên đã vi phạm Pháp lệnh Hành nghề y dược tư nhân trước đây và nay là Luật Khám bệnh chữa bệnh có hiệu lực từ ngày 1/1/2011. Các hành vi bị nghiêm cấm được ghi rõ trong Điều 6 “Người hành nghề bán thuốc cho người bệnh dưới mọi hình thức, trừ bác sĩ đông y, y sĩ đông y, lương y và người có bài thuốc gia truyền”. Luật KBCB cũng giải thích “Lương y là người có hiểu biết về lý luận y dược học cổ truyền, có kinh nghiệm khám bệnh, chữa bệnh bằng phương pháp y dược học cổ truyền dùng thuốc hoặc không dùng thuốc được Bộ Y tế hoặc Sở Y tế công nhận sau khi có ý kiến của Hội Đông y Trung ương hoặc Hội Đông y cấp tỉnh”. Người có bài thuốc gia truyền hoặc có phương pháp chữa bệnh gia truyền “là người sở hữu bài thuốc hoặc phương pháp chữa bệnh theo kinh nghiệm lâu đời do dòng tộc, gia đình truyền lại, điều trị có hiệu quả đối với 1 hoặc vài bệnh chứng nhất định được Sở Y tế công nhận sau khi có ý kiến của Hội Đông y cấp tỉnh”.
Là địa phương có thế mạnh về du lịch dịch vụ, khách thập phương lên Lạng Sơn ngoài thỏa mãn du lịch văn hóa, tâm linh, còn là để mua sắm, nhất là những đặc sản của địa phương. Tuy vậy, những nải thuốc rong và người bán thuốc rong không những đã góp thêm sự lộn xộn trên địa bàn các danh thắng, mà còn làm tổn hại đến môi trường du lịch dịch vụ của tỉnh. Thiết nghĩ, ngành y tế và các cơ quan chức năng cần vào cuộc một cách tích cực hơn để mang lại cho du khách những tình cảm đẹp về một vùng đất với thiên nhiên hùng vĩ, con người thật thà đôn hậu.

Minh Hồng