Thứ tư,  19/01/2022

Chủ động ứng phó sự cố bức xạ

LSO-Là một tỉnh biên giới, Lạng Sơn rất dễ có những sự cố về bức xạ hạt nhân. Thế nên, để chủ động đối phó với bức xạ, cần sự cảnh giác của người dân và can thiệp công nghệ. Mục tiêu là để tránh thiệt hại về tài sản và tính mạng người dân.Dò tìm chất phóng xạ bằng thiết bị hiện đại Vào năm 2008, mẫu vật có chứa phóng xạ đầu tiên ở Lạng Sơn được phát hiện tại chợ Tân Thanh, huyện Văn Lãng. Cơ quan chức năng phát hiện nguồn phóng xạ này từ những lá bài được khách hàng đặt mua phục vụ mục đích đánh bạc. Nguy hiểm của phóng xạ là khi nhiễm, cơ thể người, động vật sẽ bị phá hủy bạch cầu, nhiễm độc, phá hủy các cơ quan nội tạng, gây ung thư, ảnh hưởng trực tiếp đến gen di truyền. Nó cũng hủy hoại về môi trường sinh thái. Nguồn phóng xạ phát hiện ở Tân Thanh chưa đủ gây hại đến con người nhưng đây là cảnh báo đầu tiên về mức độ phức tạp của việc rò rỉ phóng xạ, xuất hiện nguồn phóng xạ vô...

LSO-Là một tỉnh biên giới, Lạng Sơn rất dễ có những sự cố về bức xạ hạt nhân. Thế nên, để chủ động đối phó với bức xạ, cần sự cảnh giác của người dân và can thiệp công nghệ. Mục tiêu là để tránh thiệt hại về tài sản và tính mạng người dân.
Dò tìm chất phóng xạ bằng thiết bị hiện đại
Vào năm 2008, mẫu vật có chứa phóng xạ đầu tiên ở Lạng Sơn được phát hiện tại chợ Tân Thanh, huyện Văn Lãng. Cơ quan chức năng phát hiện nguồn phóng xạ này từ những lá bài được khách hàng đặt mua phục vụ mục đích đánh bạc. Nguy hiểm của phóng xạ là khi nhiễm, cơ thể người, động vật sẽ bị phá hủy bạch cầu, nhiễm độc, phá hủy các cơ quan nội tạng, gây ung thư, ảnh hưởng trực tiếp đến gen di truyền. Nó cũng hủy hoại về môi trường sinh thái.
Nguồn phóng xạ phát hiện ở Tân Thanh chưa đủ gây hại đến con người nhưng đây là cảnh báo đầu tiên về mức độ phức tạp của việc rò rỉ phóng xạ, xuất hiện nguồn phóng xạ vô chủ tại Lạng Sơn. Một mối lo về phóng xạ nữa là nước bạn đang cho xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Phòng Thành (Quảng Tây- Trung Quốc), cách địa giới Lạng Sơn khoảng trên 100 km. Đây là vấn đề không chỉ Việt Nam mà ngay cả Lào, Cam Pu Chia, Thái Lan cũng rất quan tâm. Bởi nếu khi xảy ra sự cố hạt nhân, các đám mây phóng xạ sẽ theo gió mùa tràn vào miền Bắc nước ta, phát tán sang các nước lân cận.
Với Lạng Sơn gió mùa thổi dọc theo lòng máng sông Kỳ Cùng nên khi có các đám mây phóng xạ từ Trung Quốc, Lạng Sơn sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Với các nguồn phóng xạ vô chủ, nó có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào, do thất lạc, do buôn bán, do lẫn trong các phế liệu. Lạng Sơn là một tỉnh có lượng xuất nhập khẩu hàng hóa lớn, nhiều loại hàng tạm nhập tái xuất có nguồn gốc từ các nước vì vậy độ nguy hiểm về phóng xạ càng cao. Khi phát hiện các vật thể lạ, cần báo ngay cho chính quyền, cơ quan chuyên môn gần nhất, ở Lạng Sơn là Ban thường trực ứng cứu bức xạ thuộc Sở Khoa học và Công nghệ.
Theo khuyến cáo của cơ quan chức năng, trước tiên cần trang bị kiến thức cho người dân, làm cho họ hiểu được nguy hại từ nguồn phóng xạ sẽ tác động trực tiếp đến sức khỏe con người, mức độ nhiễm xạ nặng sẽ dẫn đến tử vong, gây những biến chứng cho thế hệ sau; cảnh giác trước các vật thể lạ nhất là tại các cửa khẩu có hàng tạm nhập tái xuất, buôn bán phế liệu, hóa chất, các loại máy móc đặc chủng, các vật thể có nhãn hình hoa thị 3 cánh màu vàng nghi là phóng xạ cần báo cho các cơ quan chuyên môn thuộc Sở Khoa học và Công nghệ để xử lý.
Ông Đặng Đức Nhật, Trung tâm ứng phó sự cố bức xạ cho biết: bên cạnh việc cảnh giác của người dân thì cơ quan khoa học phải đứng ra chủ trì, sử dụng các thiết bị chuyên dùng để đo phát hiện phóng xạ sớm. Các cơ quan chuyên môn cần có sự phối hợp với lực lượng Công an, Biên phòng, Hải quan làm nhiệm vụ tại cửa khẩu. Khi có sự cố sẽ khoanh vùng, phát hiện ngay nguồn phóng xạ, xử lý đúng bài bản, chặt chẽ và khoa học để loại bỏ nguồn phóng xạ.
Hiện nay Sở Khoa học và Công nghệ đã hoàn thành kịch bản ứng phó sự cố bức xạ. Theo kịch bản tóm tắt, người dân phát hiện ra vật thể lạ nghi chứa phóng xạ, báo cơ quan công an, chính quyền; công an báo cơ quan chuyên môn, khoanh vùng tạm thời và xác định nguồn phóng xạ; sau cùng là tìm nguồn phóng xạ và xử lý an toàn, hỗ trợ những người nghi nhiễm phóng xạ khám chữa bệnh. Kịch bản ấy là ứng xử chung, sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng trên toàn địa bàn Lạng Sơn.

Lạng Sơn là một địa bàn dễ xảy ra phát tán phóng xạ, xuất hiện nguồn phóng xạ vô chủ từ biên giới. Việc cảnh giác, xử lý khoa học sẽ hạn chế thấp nhất những thiệt hại do phóng xạ có thể xảy ra, đảm bảo an toàn môi trường, tính mạng của người dân. Việc lo trước những nguy cơ phóng xạ sẽ tránh được những tai họa mà ở Lạng Sơn điều đó luôn tiềm ẩn nguy cơ cao.

Nguyễn Nhật Anh