Thứ ba,  27/07/2021

Nhức nhối vấn đề rác thải ở nông thôn

Khi nói đến rác thải, nhiều người cho rằng đó là vấn đề của các đô thị lớn, nhưng trên thực tế tại các vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh ta, rác thải đang là vấn đề nhức nhối, cái khó nhất là hiện tại chính quyền xã cũng như người dân chưa có sự quan tâm và xử lý kịp thời, do vậy môi trường nông thôn đang có những biểu hiện kém tích cực.Chợ Vân Mộng thuộc xã Vân Mộng, huyện Văn Quan đi vào hoạt động từ năm 1989, nhưng đến nay vẫn chưa có khu xử lý rác thải riêng. Theo thông lệ cứ 5 ngày họp chợ phiên một lần, không chỉ có bà con trong xã, mà các xã lân cận cũng tham gia giao lưu, trao đổi hàng hoá rất đông đúc. Vì vậy, sau mỗi phiên chợ là một khối lượng khá lớn rác được thải ra, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Chính quyền xã cũng đã quan tâm trích một phần kinh phí thuê người quét chợ, nhưng do chưa có nơi tập kết nên rác cũng chỉ được thu gom, chất thành đống ở ven đường, cứ...

Khi nói đến rác thải, nhiều người cho rằng đó là vấn đề của các đô thị lớn, nhưng trên thực tế tại các vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh ta, rác thải đang là vấn đề nhức nhối, cái khó nhất là hiện tại chính quyền xã cũng như người dân chưa có sự quan tâm và xử lý kịp thời, do vậy môi trường nông thôn đang có những biểu hiện kém tích cực.

Chợ Vân Mộng thuộc xã Vân Mộng, huyện Văn Quan đi vào hoạt động từ năm 1989, nhưng đến nay vẫn chưa có khu xử lý rác thải riêng. Theo thông lệ cứ 5 ngày họp chợ phiên một lần, không chỉ có bà con trong xã, mà các xã lân cận cũng tham gia giao lưu, trao đổi hàng hoá rất đông đúc. Vì vậy, sau mỗi phiên chợ là một khối lượng khá lớn rác được thải ra, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Chính quyền xã cũng đã quan tâm trích một phần kinh phí thuê người quét chợ, nhưng do chưa có nơi tập kết nên rác cũng chỉ được thu gom, chất thành đống ở ven đường, cứ sau mỗi trận gió thì rác thải lại vung vãi khắp nơi. Và hậu quả thì chính những người dân xung quanh khu chợ phải hứng chịu. Không chỉ có chợ Vân Mộng, theo quan sát của chúng tôi đó là thực trạng chung của các khu vực chợ xã. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Lương Đình Luyện, Chủ tịch UBND xã Vân Mộng cho hay: Chúng tôi cũng nhận thức được rằng rác thải là nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới sức khỏe của con người, song do không có kinh phí để xây dựng điểm tập kết và xử lý rác theo đúng quy trình nên địa phương chỉ mới giải quyết bằng phương thức thô sơ nhất.


Công nhân vệ sinh môi trường thu gom rác thải
Có nhiều dịp đến một số xã, thôn trong tỉnh, chúng tôi đã chứng kiến chung một thực trạng nữa là tại các đường làng, ngõ xóm, khu dân cư, thực trạng rác thải, vệ sinh môi trường cũng đang là vấn đề nhức nhối. Nguyên nhân thì có rất nhiều nhưng chủ yếu vẫn do lối sống, phong tục tập quán và ý thức chưa cao của người dân trong vấn đề xử lý rác thải. Một nguyên nhân khách quan đó là chính quyền nhiều xã cũng chưa thực sự quan tâm chỉ đạo sát sao để xây dựng địa điểm xử lý rác thải và vệ sinh môi trường, đặc biệt là tại các xã vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn. Những ụ rác chất đống, rãnh nước thải chảy không theo hệ thống ngay cạnh quán ăn trong các chợ nông thôn, khiến cho ai khi đi qua gần hay có cơn gió thoảng tới sẽ đem theo mùi hôi thối khó chịu… điều đó có thể dễ dàng nhận thấy môi trường nông thôn đang bị xâm phạm. Thậm chí rác cũng tràn ra ngoài đồng bởi bà con nông dân sau khi phun thuốc bảo vệ mùa màng cũng tiện tay vứt luôn vỏ chai, vỏ hộp, lọ thuốc trừ sâu ngay tại chân ruộng, thậm chí có người còn vứt xuống ao hồ .. Như vậy, vô hình chung đã “góp thêm” sự ô nhiễm vào môi trường nông thôn vốn được coi là khá trong lành. Hơn thế, ngay tại các gia đình, việc quy hoạch xây dựng chuồng trại dưới gầm nhà sàn hay cạnh nguồn nước sinh hoạt cũng đang là vấn đề bức xúc. Mặc dù chính quyền địa phương có tuyên truyền về việc này, song không phải ai cũng có điều kiện thay đổi ngay được hoặc có những hộ còn thờ ơ với công tác này. Chẳng hạn như gia đình ông Hứa Viết Sài, thôn Pác Lùng, xã Phú Xá, huyện Cao Lộc, dù có đủ điều kiện để di dời chuồng trâu ra phía ngoài nhưng vì nhiều lý do, bao năm nay gia đình ông vẫn sống trong cảnh mất vệ sinh bởi mùi hôi thối bốc ra từ chuồng trại.

Bên cạnh việc tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân trong việc thu gom và xử lý rác thải thì mỗi làng, xã cần có những quy ước, hương ước về bảo vệ môi trường sống xung quanh. Đồng thời, ở mỗi xã cần xây dựng một khu vực đổ rác cho nhân dân trong quy hoạch của địa phương mình. Những nơi đổ rác phải đảm bảo hai yếu tố là xa khu dân cư và không gây ô nhiễm môi trường. Có thể học tập cách làm của một số địa phương miền xuôi trong việc thu gom, xử lý rác thải như việc thành lập các tổ thu gom rác do các nhóm, tổ hội trong thôn, xã phụ trách để nâng cao ý thức và trách nhiệm của từng người dân, thôn xóm. Song một yếu tố quan trọng là chính quyền xã và huyện cần có kinh phí để duy trì hoạt động thu gom rác thải thường xuyên như chi phí mua phương tiện vận chuyển, dụng cụ thu gom, bảo hộ… Đây là những biện pháp có thể thực hiện được và cần có sự nhận thức và đóng góp của mỗi người dân để từng bước xã hội hóa vấn đề rác thải ở nông thôn.


Trung Xuân