Thứ bảy,  10/04/2021

Ngày Tết, ngày xuân nói về rượu

LSO-Ngày Tết, ngày Xuân, trong các gia đình Việt Nam xưa và nay, thường có rượu. Rượu dùng để cúng tổ tiên ngày Tết là một tập tục của người Việt Nam. Ngày Tết, cúng thành hoàng làng, cúng tổ sư làng nghề, cúng thần tài,... của người Việt Nam cũng không thể không có rượu. Ngoài ra, rượu còn dùng để tiếp khách, bạn bè gần xa đến chúc tụng trong ngày Tết. Trong ẩm thực của người Việt Nam, hàng ngàn năm, ở nông thôn cũng như ở thành thị, mâm cơm ngày Tết có rượu.Rượu trong văn hóa Việt Nam được thể hiện ở nhiều khía cạnh, từ ẩm thực đến giao tiếp, ứng xử, đến tín ngưỡng, tôn giáo nhưng rượu như con dao hai lưỡi. Rượu được khen nhiều và chê cũng không ít. Khen rượu, người Việt Nam nói: “Mâm cao cỗ đầy, không tầy chén rượu”, người Pháp nói: “Rượu là nước của sự sống”. Chê rượu, người Anh nói: “Rượu là kẻ phản bội, thoạt đầu nó là bạn, sau đó nó là thù”, người Nhật nói: “Rượu bắt đầu bằng nghi lễ và kết thúc bằng ẩu đả”. Chê rượu, người...

LSO-Ngày Tết, ngày Xuân, trong các gia đình Việt Nam xưa và nay, thường có rượu. Rượu dùng để cúng tổ tiên ngày Tết là một tập tục của người Việt Nam. Ngày Tết, cúng thành hoàng làng, cúng tổ sư làng nghề, cúng thần tài,… của người Việt Nam cũng không thể không có rượu. Ngoài ra, rượu còn dùng để tiếp khách, bạn bè gần xa đến chúc tụng trong ngày Tết. Trong ẩm thực của người Việt Nam, hàng ngàn năm, ở nông thôn cũng như ở thành thị, mâm cơm ngày Tết có rượu.
Rượu trong văn hóa Việt Nam được thể hiện ở nhiều khía cạnh, từ ẩm thực đến giao tiếp, ứng xử, đến tín ngưỡng, tôn giáo nhưng rượu như con dao hai lưỡi. Rượu được khen nhiều và chê cũng không ít. Khen rượu, người Việt Nam nói: “Mâm cao cỗ đầy, không tầy chén rượu”, người Pháp nói: “Rượu là nước của sự sống”. Chê rượu, người Anh nói: “Rượu là kẻ phản bội, thoạt đầu nó là bạn, sau đó nó là thù”, người Nhật nói: “Rượu bắt đầu bằng nghi lễ và kết thúc bằng ẩu đả”. Chê rượu, người Thổ Nhi Kỳ nói: “Người điên cũng phải chạy trốn kẻ say rượu”, người La Mã nói : “Với rượu, con người là một giống vật duy nhất đòi uống khi không hề khát”. Công bằng mà nói, nếu sử dụng đúng liều lượng, rượu có tác dụng tốt. Các nhà khoa học cho hay, lượng rượu cần thiết hàng ngày với người là lượng không quá 1 gam/1kg trọng lượng cơ thể. Uống rượu đúng liều lượng như thế, sẽ thúc đẩy tuần hoàn máu, tiết dịch vị, ăn ngon miệng, ngủ ngon giấc, tinh thần phấn chấn, sảng khoái. Nếu lạm dụng rượu, uống nhiều rượu, uống quá liều lượng thì rất tai hại, sẽ mắc một số bệnh về gan, tim mạch, huyết áp, dạ dày, thần kinh và tai hại nữa là bị biến đổi, méo mó về nhân cách.
Ở nước ta, ngày Tết Nguyên đán là ngày đoàn tụ gia đình, vui vẻ, đầm ấm, thiêng liêng với ba cuộc gặp gỡ. Thứ nhất, gặp gỡ các vị thần, gia thần. Thứ hai, gặp gỡ tổ tiên, những người thân đã khuất. Thứ ba, gặp gỡ những người sống trong gia đình, họ tộc, làng xóm, cơ quan, đơn vị,… Ngày Tết, với cuộc gặp gỡ thứ ba, ông bà, cha mẹ, vợ chồng, anh em, con cháu sum họp, khi ăn cơm Tết, người lớn vui vẻ uống chén rượu chúc gia đình năm mới an khang, thịnh vượng, chúc ông bà, cha mẹ mạnh khỏe, sống lâu, chúc con cháu học hành giỏi giang, công tác thành đạt. Ngoài sinh hoạt văn hóa mang tính gia đình, ngày Tết, người Việt Nam còn có sinh hoạt văn hóa mang tính cộng đồng xã hội: Chúc Tết họ hàng, làng xóm, cơ quan, xí nghiệp, đồng nghiệp, bạn bè và vui chơi lễ hội đầu năm. Trong sinh hoạt văn hóa mang tính cộng đồng như vậy, chén rượu làm ấm tình người, làm cho con người kết giao, hòa thuận.
Hiện nay, tình trạng lạm dụng rượu ở nước ta có chiều hướng gia tăng, nhất là trong những ngày Tết, dẫn tới tai nạn giao thông, gây thương tích, thậm chí làm chết người. Ngày Tết, một số người, nhất là thanh niên lạm dụng rượu, uống rượu say vẫn điều khiển mô tô, ô tô, gây ra tai nạn giao thông, có trường hợp rất nghiêm trọng, làm chết và bị thương nhiều người. Ngày Tết, lỗi do lạm dụng rượu, gây tai nạn như vậy là lỗi rất nặng, là phi văn hóa. Ngày Tết, còn do lạm dụng rượu, uống say rượu dẫn tới chửi nhau, đánh nhau, nói bậy, chửi tục, cũng là phi văn hóa. Ngày Tết, ngày Xuân, nói về rượu, góp lời về văn hóa Việt Nam, về cái hay, cái đẹp, thuần phong mỹ tục thì chúng ta giữ gìn, phát huy, mặt khác, cũng là lời cảnh báo những hậu quả phi văn hóa do việc lạm dụng rượu, chúng ta cần loại bỏ.
Một Tết lại đến, Xuân lại về trên quê hương Xứ Lạng. Ngày Tết, ngày Xuân, Xứ Lạng thắm đỏ hoa đào, đầy ắp niềm vui, niềm tin của mọi người. Ngày Tết, ngày Xuân tươi tắn trên môi cười, rạng rỡ trong ánh mắt con người, đầm ấm trong mỗi gia đình và trong cộng đồng xã hội. Nói về rượu, Tết, Xuân Canh Dần 2010 này, xin cùng các bạn cạn một ly, chén nhỏ, vừa đủ để tâm hồn chúng ta phấn chấn, vui cùng xuân đất trời, xuân lòng người, xuân của công cuộc đổi mới trên đất nước và quê hương Xứ Lạng.

Trung Thực