Thứ năm,  28/10/2021

Ngành y Lạng Sơn xưa và nay

LSO-Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thực hiện âm mưu nô dịch lâu dài, thực dân Pháp đã thi hành chính sách ngu dân về mặt giáo dục, đầu độc về văn hóa. Tình trạng đó đã dẫn tới 95% đồng bào các dân tộc trong tỉnh ta mù chữ. Đến năm 1939 toàn tỉnh mới có 3 người có trình độ cao đẳng. Công tác giáo dục đã vậy, mạng lưới y tế của tỉnh ta lại càng mỏng và què quặt. Cả tỉnh chỉ có một bệnh viện nhỏ ở tỉnh lỵ và một bệnh xá ở thị trấn Thất Khê (Tràng Định); mỗi cơ sở có một y sĩ, một y tá và vài hộ lý. Mỗi châu, phủ chỉ có một y tá. Tất thảy chỉ nhằm phụng sự, chữa chạy cho những kẻ có quyền thế và giàu có, còn lại người dân lao động khi lâm bệnh đều phải tự chạy chữa hoặc xem bói, cầu cúng ma và lấy lá rừng làm thuốc. Tình trạng “hữu sinh vô dưỡng” rất phổ biến và tuổi thọ thấp.Cuộc sống đói rét, ăn ở mất vệ sinh trong các bản làng hẻo lánh đã tạo...

LSO-Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, thực hiện âm mưu nô dịch lâu dài, thực dân Pháp đã thi hành chính sách ngu dân về mặt giáo dục, đầu độc về văn hóa. Tình trạng đó đã dẫn tới 95% đồng bào các dân tộc trong tỉnh ta mù chữ.
Đến năm 1939 toàn tỉnh mới có 3 người có trình độ cao đẳng. Công tác giáo dục đã vậy, mạng lưới y tế của tỉnh ta lại càng mỏng và què quặt. Cả tỉnh chỉ có một bệnh viện nhỏ ở tỉnh lỵ và một bệnh xá ở thị trấn Thất Khê (Tràng Định); mỗi cơ sở có một y sĩ, một y tá và vài hộ lý. Mỗi châu, phủ chỉ có một y tá. Tất thảy chỉ nhằm phụng sự, chữa chạy cho những kẻ có quyền thế và giàu có, còn lại người dân lao động khi lâm bệnh đều phải tự chạy chữa hoặc xem bói, cầu cúng ma và lấy lá rừng làm thuốc. Tình trạng “hữu sinh vô dưỡng” rất phổ biến và tuổi thọ thấp.
Cuộc sống đói rét, ăn ở mất vệ sinh trong các bản làng hẻo lánh đã tạo điều kiện cho dịch bệnh hoành hành. Bộ máy chính quyền phong kiến tay sai của thực dân Pháp không những không có biện pháp cứu chữa mà còn lợi dụng cơ hội này khuyếch trương tệ nạn cúng bái để qua đó củng cố địa vị thống trị của chúng.
Chăm sóc bệnh nhân ở Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Lạng Sơn
Ảnh: Khánh Ly
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945 và sự ra đời của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa do Chủ tịch Hồ Chí Minh khai sinh ra, mở đầu kỷ nguyên mới của dân tộc Việt Nam. Từ những ngày đầu thành lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trương vừa kháng chiến, vừa kiến quốc và vừa chống giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Lúc đó Nhà nước ta vô cùng khó khăn, nhưng Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa dành sự quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe nhân dân nói chung và tỉnh ta nói riêng. Là một tỉnh miền núi vùng cao, nhiều dân tộc nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của Nhà nước, ngành y tế tỉnh ta nhanh chóng trưởng thành về số lượng và chất lượng. Về cơ sở vật chất hàng năm tỉnh đã đầu tư một lượng kinh phí để xây dựng mới, tu sửa, nâng cấo từ bệnh viện tỉnh đến cơ sở được xây dựng kiên cố, khang trang. Các trạm y tế xã đến nay đã có 80% đạt chuẩn quốc gia về y tế. Về trang thiết bị phục vụ khám chữa bệnh được trang bị hiện đại. Bệnh viện đa khoa của tỉnh đã được trang bị đồng bộ các máy móc phục vụ khám chữa bệnh. Các trung tâm y tế huyện, các phòng khám đa khoa khu vực trực thuộc tỉnh đã được đầu tư trang thiết bị đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn hiện nay. Nhưng các trạm y tế xã, phường việc đầu tư trang thiết bị cần thiết cho công tác khám, chữa bệnh còn thiếu nhiều nên đã hạn chế đến kết quả công tác. Công tác y tế dự phòng đã tiến hành có kết quả, nhiều dịch bệnh được ngăn chặn kịp thời, không có dịch lớn xảy ra trên địa bàn. Tỷ lệ tiêm chủng đạt từ 95% trở lên. Đến năm 2000 tỉnh ta đã loại trừ được bệnh bại liệt, uốn ván ở trẻ sơ sinh và được Bộ y tế công nhận loại trừ bệnh phong. Công tác phòng chống lao đã xây dựng được hệ thống chống lao từ tỉnh đến cơ sở xã, phường, thị trấn. Công tác phòng, chống bướu cổ đã làm tốt công tác tuyên truyền nên hiện nay đã có 100% số hộ sử dụng muối iốt, tỷ lệ bướu cổ ở lứa tuổi 8-12 giảm nhanh. Bệnh sốt rét được ngăn chặn không có dịch lớn và không có bệnh nhân sốt rét tử vong. Trình độ chuyên môn của các thầy thuốc được nâng lên như bác sĩ chuyên khoa I, II, thạc sĩ… tăng lên đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh. Đội ngũ cán bộ từ tỉnh đến cơ sở được bổ sung về số lượng và chất lượng đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh. Cán bộ y tế tuyến xã, phường, thị trấn không ngừng tăng lên đến nay trên 75% số trạm y tế xã có bác sĩ, số trạm có nữ hộ sinh hoặc y sĩ sản khoa đạt 100%.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng được thực hiện thường xuyên bằng các hình thức cử đi đào tạo ở các trường đại học y Trung ương và đào tạo tại chức ở tỉnh. Y học cổ truyền, y sĩ sản nhi, dược tá, nhân viên y tế thôn bản, hộ lý… hàng năm đều được bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật. Từ nhiêu năm nay và nhất là ba năm thực hiện Cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, ngành y tỉnh ta đã nảy nở nhiều tấm gương “thầy thuốc như mẹ hiền” đó là điều rất đáng khích lệ.

Hoàng Quang Hiểu