Thứ ba,  11/05/2021

Người dân vẫn còn thờ ơ với BHXH tự nguyện

LSO-Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2008. Kể từ ngày đó đến nay đã hơn hai năm trôi qua nhưng trên thực tế cho thấy người dân trên địa bàn tỉnh ta vẫn còn khá thờ ơ với loại hình BHXH tự nguyện. Thực trạng BHXH tự nguyện chưa “hút” được người dânHiện nay, tình hình triển khai BHXH bắt buộc đã từng bước được thực hiện tương đối nghiêm túc theo Luật BHXH, tình trạng nợ đọng BHXH cơ bản đã được giải quyết. Đối với BHXH tự nguyện, đây là loại hình mới nên ngay sau khi có văn bản hướng dẫn của Bộ LĐTB&XH, BHXH Việt Nam, BHXH tỉnh ta đã có công văn hướng dẫn BHXH các huyện, thành phố triển khai thực hiện tuyên truyền và cách hạch toán thu chi BHXH tự nguyện. Để làm tốt chính sách mới này, các cơ quan BHXH trên địa bàn toàn tỉnh đã tăng cường tuyên truyền, phổ biến những quy định về BHXH tự nguyện đến người lao động và nhân dân trên địa bàn. Thông qua nhiều biện pháp như tuyên truyền trực tiếp, qua hệ thống...

LSO-Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2008. Kể từ ngày đó đến nay đã hơn hai năm trôi qua nhưng trên thực tế cho thấy người dân trên địa bàn tỉnh ta vẫn còn khá thờ ơ với loại hình BHXH tự nguyện.

Thực trạng BHXH tự nguyện chưa “hút” được người dân

Hiện nay, tình hình triển khai BHXH bắt buộc đã từng bước được thực hiện tương đối nghiêm túc theo Luật BHXH, tình trạng nợ đọng BHXH cơ bản đã được giải quyết. Đối với BHXH tự nguyện, đây là loại hình mới nên ngay sau khi có văn bản hướng dẫn của Bộ LĐTB&XH, BHXH Việt Nam, BHXH tỉnh ta đã có công văn hướng dẫn BHXH các huyện, thành phố triển khai thực hiện tuyên truyền và cách hạch toán thu chi BHXH tự nguyện. Để làm tốt chính sách mới này, các cơ quan BHXH trên địa bàn toàn tỉnh đã tăng cường tuyên truyền, phổ biến những quy định về BHXH tự nguyện đến người lao động và nhân dân trên địa bàn. Thông qua nhiều biện pháp như tuyên truyền trực tiếp, qua hệ thống truyền thanh cơ sở hoặc phát hành tài liệu tới tay người lao động và nhân dân để họ nghiên cứu, tìm hiểu và tham gia BHXH tự nguyện.
Bên cạnh một số đơn vị khai thác, vận động được khá nhiều đối tượng tham gia BHXH tự nguyện, tiêu biểu như: thành phố Lạng Sơn (48 người), Bắc Sơn (41 người), Đình Lập (25 người), Hữu Lũng (20 người)…thì trên thực tế, năm 2008, toàn tỉnh mới có 56 người tham gia BHXH tự nguyện với số tiền thu được 76 triệu đồng và tính đến hết ngày 31/12/2009, toàn tỉnh có 209 người tham gia BHXH tự nguyện với số thu luỹ kế trên 417 triệu đồng. Đáng chú ý có một số huyện có đối tượng tham gia ít như: huyện Văn Lãng (4 người), Văn Quan (8 người), Lộc Bình (9 người)…
Những người kinh doanh buôn bán là một trong những nguồn đối tượng dồi dào của BHXH tự nguyện.
Trao đổi với phóng viên về nguyên nhân BHXH tự nguyện chưa “hút” được người dân, chị Vi Thị Nụ, Trưởng phòng quản lý thu BHXH, BHXH tỉnh cho biết: Có lẽ do BHXH tự nguyện là chính sách mới triển khai nên còn nhiều người chưa hiểu đầy đủ về quyền lợi khi tham gia BHXH tự nguyện. Đa số đối tượng thuộc diện tham gia là người lao động tự do, nông dân…có thu nhập thấp, không ổn định nên họ chưa có điều kiện tham gia. Hơn nữa thời gian tham gia BHXH tự nguyện kéo dài, mức phí đóng cao, trong thời gian đóng BHXH tự nguyện người tham gia không được hưởng quyền lợi gì…Mặt khác, văn bản hướng dẫn thực hiện BHXH tự nguyện của các Bộ, ngành trung ương còn chậm so với thời gian chính sách BHXH tự nguyện có hiệu lực thi hành nên cũng ảnh hưởng đến quá trình triển khai thực hiện BHXH tự nguyện ở địa phương…Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, BHXH tự nguyện có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2008, nhưng ngày 28/12/2007 mới có Nghị định số 190/2007/NĐ-CP của Chính phủ và ngày 31/1/2008 mới có Thông tư số 02/2008/TT-BLĐTBXH của Bộ LĐTB&XH hướng dẫn thực hiện.
Tìm giải pháp để người dân hưởng ứng tham gia BHXH tự nguyện
Trong quá trình tìm hiểu và phản ánh vấn đề, phóng viên đã được nghe nhiều cán bộ làm công tác BHXH tâm sự rằng thật khó để có giải pháp thực sự hữu hiệu bởi loại hình BHXH này đánh vào ý thức “tự nguyện” của nhân dân. Chính vì vậy chỉ có thể tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân bằng nhiều hình thức khác nhau, thu hút họ tìm hiểu, nâng cao nhận thức cho bản thân. Hiện nay, số người tham gia BHXH tự nguyện phần lớn vẫn là những người có quá trình công tác, lao động lâu dài (khoảng 5-15 năm) rồi nghỉ hoặc đang nghỉ chế độ một lần… Họ chưa đủ thời gian đóng BHXH bắt buộc nên tiếp tục tham gia đóng BHXH tự nguyện để được hưởng chế độ lương hưu hàng tháng.
Một vấn đề đặt ra, BHXH tự nguyện chưa hút người dân ở chỗ thời gian đóng BHXH dài (20 năm), mức đóng phí cao do đó nhiều người dân cho rằng, họ rất muốn tham gia BHXH tự nguyện nhưng khả năng tài chính của gia đình họ không cho phép, vì thu nhập chủ yếu chỉ từ trồng trọt, chăn nuôi, dịch vụ nhỏ. Trao đổi với phóng viên, nhiều người dân muốn tham gia BHXH tự nguyện bày tỏ: chúng tôi mong các cấp, các ngành kiến nghị với Nhà nước, với Quốc hội xem xét, điều chỉnh lại Luật BHXH về BHXH tự nguyện cho phù hợp với đối tượng tham gia, đặc biệt với nông dân, nhân dân lao động như chúng tôi.
Trước những ý kiến đó, thiết nghĩ rằng, có lẽ để BHXH tự nguyện thực sự hút người dân vẫn còn nhiều điều đáng bàn, song để Luật BHXH về BHXH tự nguyện đi vào cuộc sống của nhân dân thì chúng ta, các cấp các ngành và những người làm công tác tuyên truyền cần lắng nghe những bày tỏ của nhân dân. Có như vậy thì Luật BHXH về BHXH tự nguyện mới thực sự phát huy hiệu quả và đi vào cuộc sống.
Theo Thông tư số 02/2008/TT-BLĐTBXH ngày 31-1-2008 của Bộ Lao động, Thương binh và xã hội hướng dẫn thực hiện Luật BHXH về BHXH tự nguyện, NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn dưới 3 tháng; cán bộ không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn và tổ dân phố; người tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; xã viên không hưởng tiền lương, tiền công làm việc trong hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã; NLĐ tự tạo việc làm, tự tổ chức hoạt động lao động để có thu nhập cho bản thân; NLĐ làm việc có thời hạn ở nước ngoài mà trước đó chưa tham gia BHXH bắt buộc hoặc tham gia BHXH bắt buộc nhưng đã nhận BHXH một lần được quyền tham gia BHXH tự nguyện.

Người tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu hằng tháng khi nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi và có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên hoặc nam từ đủ 55 tuổi trở lên, nữ từ đủ 50 tuổi trở lên đối với người tham gia BHXH tự nguyện mà trước đó đã có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc đủ 20 năm trở lên, trong đó có đủ 15 năm làm nghề hoặc công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc có đủ 15 năm làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên.

Phong Linh