Thứ ba,  21/09/2021

Xử lý nghiêm tình trạng khai thác vàng trái phép ở Văn Yên

Dòng chảy sông Hồng qua địa phận tỉnh Yên Bái dài hơn 110 km, trong đó, đoạn chảy qua huyện Văn Yên dài gần 60 km với nhiều chi lưu lớn như ngòi Hút, ngòi Thia, ngòi Vải...Ngoài nguồn lợi cát, sỏi xây dựng, sông Hồng còn chứa trong đó các sa khoáng có giá trị cao, như vàng, chì, kẽm... Thời gian qua, một số tổ chức, cá nhân bất chấp các quy định về quản lý nhà nước về khai thác khoáng sản, liên tục dùng tàu lớn đào đãi vàng, làm thay đổi dòng chảy, sạt lở đất hoa màu của nhân dân. Không chỉ có thế, một số tàu đào đãi vàng biến tướng thành nơi đánh bạc, ngang nhiên thách thức chính quyền sở tại. Một số gia đình nhận tiền hỗ trợ đền bù trong dự án đường cao tốc Nội Bà - Lào Cai lao đao vì có người nhà tham gia trò đỏ đen này.Năm 2008 là thời điểm cao nhất, trên địa bàn huyện Văn Yên có 20 tàu núp danh khai thác sỏi, cát để hoạt động khai thác vàng sa khoáng. Đến giữa tháng 4-2010, trên sông Hồng và...

Dòng chảy sông Hồng qua địa phận tỉnh Yên Bái dài hơn 110 km, trong đó, đoạn chảy qua huyện Văn Yên dài gần 60 km với nhiều chi lưu lớn như ngòi Hút, ngòi Thia, ngòi Vải…

Ngoài nguồn lợi cát, sỏi xây dựng, sông Hồng còn chứa trong đó các sa khoáng có giá trị cao, như vàng, chì, kẽm… Thời gian qua, một số tổ chức, cá nhân bất chấp các quy định về quản lý nhà nước về khai thác khoáng sản, liên tục dùng tàu lớn đào đãi vàng, làm thay đổi dòng chảy, sạt lở đất hoa màu của nhân dân. Không chỉ có thế, một số tàu đào đãi vàng biến tướng thành nơi đánh bạc, ngang nhiên thách thức chính quyền sở tại. Một số gia đình nhận tiền hỗ trợ đền bù trong dự án đường cao tốc Nội Bà – Lào Cai lao đao vì có người nhà tham gia trò đỏ đen này.

Năm 2008 là thời điểm cao nhất, trên địa bàn huyện Văn Yên có 20 tàu núp danh khai thác sỏi, cát để hoạt động khai thác vàng sa khoáng. Đến giữa tháng 4-2010, trên sông Hồng và chi lưu ngòi Thia còn 12 chiếc tàu khai thác vàng đang hoạt động. Sông Hồng mùa này cạn kỷ lục, dòng chảy thấp, là cơ hội cho việc khai thác sa khoáng. Dọc theo bờ sông Hồng ở các xã Hoàng Thắng, Đông Cuông, Lâm Giang, Trái Hút, Châu Quế Thượng đều có tàu neo đậu với các cồn, đống cuội sỏi hàng nghìn mét khối mấp mô làm thay đổi cơ bản dòng chảy của sông. Tại thôn Cầu Khai, xã Đông Cuông, một tàu làm vàng có gầu dài cả chục mét đã sục liên tục xuống lòng sông. Từ đây, cát sỏi được đẩy lên chảy qua hệ thống lọc, đống sỏi đổ ra ước cả nghìn mét khối làm dòng nước sông quay ngoặt vào phía bờ đối diện gây sạt lở đất. Công ty TNHH Đạt Thành là đơn vị chịu thiệt thòi với bờ lở dài hơn 30 m, sâu vào phần đất được cấp quyền sử dụng hơn 10 m. Để ổn định sản xuất, công ty đã phải chi hơn 50 triệu đồng làm rọ đá, cắm cọc, đổ đất chắn nước xâm thực. Ngay đối diện phía dưới tàu này đang khai thác vàng sa khoáng, một kè lớn ở bờ sông Hồng đang gấp rút hoàn thiện để tránh sạt lở làm mất tuyến đường bộ Yên Bái – Khe Sang và đường sắt Hà Nội – Lào Cai với số tiền đầu tư cả chục tỷ đồng.

Mặc dù tất cả các tàu khai thác vàng sa khoáng trên địa bàn huyện Văn Yên đều không được cấp phép hoạt động, nhưng vẫn ngày ngày đào sâu khoét rộng lòng sông để tìm vàng. Một chủ tàu đang khai thác vàng sa khoáng tại thôn 5 xã Tân Hợp cho biết: Để được khai thác tại bãi Khe Hỏa này, chúng tôi đã đóng vào quỹ của thôn 20 triệu đồng làm đường giao thông nông thôn. Tương tự, những tàu khác cũng có người đứng đằng sau lo lót, khi có đoàn kiểm tra đến thì chủ tàu bỏ đi nơi khác hoặc được báo trước để dừng máy, nhà chức trách đi khỏi lại tiếp tục khai thác.

Do khai thác bừa bãi, đã tạo các đống cuội, sỏi cao như những con trạch ngăn sông làm thay đổi dòng chảy, gây sạt lở đất ảnh hưởng đến diện tích đất trồng hoa màu của nhân dân. UBND huyện Văn Yên đã kiểm tra, xử phạt hành chính đối với hành vi khai thác vàng sa khoáng trên sông. Trong đợt kiểm tra tháng 3-2009, đã lập biên bản, trục xuất bốn tàu khai thác vàng sa khoáng từ Lào Cai chuyển xuống và từ Hà Tây chuyển lên. UBND huyện Văn Yên cũng đã xử phạt hành chính ba tàu, thu nộp ngân sách huyện 30 triệu đồng. Từ ngày 24-10 đến 28-10-2009, đoàn công tác liên ngành của huyện đã lập biên bản trục xuất, đẩy, đuổi bảy tàu khai thác vàng sa khoáng mới từ Lào Cai chuyển về. Đoàn công tác thu giữ gần 20 chỉ vàng sa khoáng cùng một số tang vật liên quan, xử phạt hành chính 140 triệu đồng với hai tàu đang khai thác trái phép tại địa bàn huyện. Tuy nhiên, sau xử phạt hành chính các tàu này vẫn hoạt động bình thường. Trao đổi về vấn đề này, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Yên Bái Lê Đình Đạo cho biết: Thực hiện Quyết định số 1887 ngày 30-11-2009 của Chủ tịch UBND tỉnh về thành lập đoàn kiểm tra hoạt động khoáng sản tại huyện Văn Yên, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh đã chủ trì đi kiểm tra. Cho dù có ra quân kiểm tra với đầy đủ các thành phần (Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND huyện, Cảnh sát môi trường, Chi cục bảo vệ môi trường…) nhưng khi đến các tàu đang neo đậu trên sông Hồng thì chủ tàu đều không có mặt. Người làm thuê không xuất trình bất cứ giấy tờ gì, kể cả chứng minh thư nhân dân, khi đoàn kiểm tra lập biên bản thì họ không ký xác nhận. Việc thu giữ tang vật, phương tiện vi phạm là tàu thuyền thì đoàn kiểm tra cũng không đủ khả năng thực hiện, do đó, tình trạng khai thác trái phép vàng sa khoáng trên sông Hồng ở huyện Văn Yên đến nay vẫn tiếp diễn với mức độ ngày một tăng lên.

Các tàu khai thác trái phép vàng sa khoáng trên sông Hồng gây nhức nhối về an ninh trật tự cho nhân dân các xã ven sông, hiện có một số tàu còn trở thành “xới bạc” thu hút một bộ phận người dân có tiền đền bù trong dự án đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai tham gia. Khi đề cập vấn đề này, một đồng chí lãnh đạo huyện Văn Yên cho biết: Chúng tôi đang chỉ đạo công an huyện lập chuyên án. Tuy nhiên, việc bắt giữ đánh bạc trên sông rất nguy hiểm cho cả người tham gia bắt giữ lẫn các con bạc, nếu tính toán không kỹ rất dễ xảy ra chết người. Với cách quản lý như hiện nay, các tàu trên còn lâu mới chấm dứt các hành vi khai thác vàng sa khoáng trái phép, và dòng sông Hồng vẫn tiếp tục bị đào bới gây xói lở, Nhà nước mất tài nguyên khoáng sản, lợi nhuận chui vào túi một số người còn hậu quả lâu dài thì người dân hai bên bờ sông phải gánh chịu. Đề nghị tỉnh Yên Bái có hành động quyết liệt hơn để sớm trả lại cảnh quan, môi trường cho dòng sông đang kêu cứu.
Theo Nhandan