Thứ tư,  22/09/2021

Để "mẹ tròn, con vuông"

LSO-“Làm mẹ an toàn” là nội dung được đề cập đến nhiều nhất trong chương trình giáo dục sức khỏe sinh sản. Vì trên hết, đó là các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho không chỉ một mà là 2 người: bà mẹ và trẻ sơ sinh, nhằm giảm tới mức thấp nhất tình trạng tử vong mẹ và tử vong sơ sinh.Trên thực tế, người mẹ nào cũng muốn mang thai và sinh ra những đứa con khoẻ mạnh. Và để có được điều đó thì người mẹ phải được trang bị những kiến thức cần thiết để làm mẹ an toàn, được quan tâm, chăm sóc tốt về cả thể chất và tinh thần trước, trong và sau khi sinh. Theo Bác sỹ Nông Thị Hồng-Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khoẻ sinh sản tỉnh Lạng Sơn, diễn biến sức khoẻ của người phụ nữ trong thời kỳ mang thai ảnh hưởng sâu sắc tới sự phát triển của thai nhi, của em bé trong giai đoạn sơ sinh. Để có thể làm mẹ an toàn, người phụ nữ cần được chăm sóc sức khỏe không chỉ riêng trong giai đoạn...

LSO-“Làm mẹ an toàn” là nội dung được đề cập đến nhiều nhất trong chương trình giáo dục sức khỏe sinh sản. Vì trên hết, đó là các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho không chỉ một mà là 2 người: bà mẹ và trẻ sơ sinh, nhằm giảm tới mức thấp nhất tình trạng tử vong mẹ và tử vong sơ sinh.
Trên thực tế, người mẹ nào cũng muốn mang thai và sinh ra những đứa con khoẻ mạnh. Và để có được điều đó thì người mẹ phải được trang bị những kiến thức cần thiết để làm mẹ an toàn, được quan tâm, chăm sóc tốt về cả thể chất và tinh thần trước, trong và sau khi sinh.
Theo Bác sỹ Nông Thị Hồng-Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khoẻ sinh sản tỉnh Lạng Sơn, diễn biến sức khoẻ của người phụ nữ trong thời kỳ mang thai ảnh hưởng sâu sắc tới sự phát triển của thai nhi, của em bé trong giai đoạn sơ sinh. Để có thể làm mẹ an toàn, người phụ nữ cần được chăm sóc sức khỏe không chỉ riêng trong giai đoạn “bầu bí” mà còn cả trước khi mang thai và sau khi sinh.

Khám thai định kỳ tại Trung tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản tỉnh.
Phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ (từ 15-35 tuổi) nên tiêm vacxin phòng uốn ván đủ số mũi cần thiết để phòng tai biến uốn ván trong sản khoa. Chị em cũng nên kiểm tra sức khỏe toàn diện trước khi muốn có thai. Việc kiểm tra này giúp phát hiện những bệnh mãn tính (nếu có) để điều trị kịp thời và kiểm soát trước khi có thai thì mới có thể cho ra đời những đứa con khỏe mạnh và thời kỳ mang thai an toàn. Trong thời kỳ mang thai, chị em cần chủ động đi khám thai định kỳ tại cơ sở y tế (ít nhất phải khám thai được 3 lần trong thời gian mang thai: 3 tháng đầu, 3 tháng giữa và 3 tháng cuối). Việc khám thai sẽ giúp bà mẹ biết được sự phát triển của thai, ngôi thai, rau thai, dự kiến ngày sinh, trọng lượng của con khi ra đời cũng như tiên lượng tương đối về cuộc sinh sắp tới và những lời khuyên thiết thực của thầy thuốc.
Cùng với việc quản lý thai nghén, “làm mẹ an toàn” còn bao gồm cả khâu chăm sóc sản phụ và trẻ sơ sinh (trong vòng 42 ngày sau sinh). Phụ nữ ngay khi sinh xong cần được theo dõi để phát hiện sớm, xử trí kịp thời các tai biến như băng huyết, nhiễm trùng, sản giật… Ngoài ra, họ còn cần được hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng nhằm đảm bảo dinh dưỡng cho cả mẹ và con; và một điều rất quan trọng là khâu kế hoạch hóa gia đình nhằm nâng cao chất lượng sức khỏe bà mẹ, tránh thai ngoài ý muốn hoặc các bệnh liên quan đến đường sinh dục. Người mẹ và người chăm sóc trẻ cũng cần được hướng dẫn cách chăm sóc trẻ sơ sinh như cho bú sữa mẹ sớm ngay trong vòng 30 phút sau sinh, phòng chống nhiễm khuẩn các bệnh như viêm phế quản phổi, nhiễm trùng rốn, viêm mắt sơ sinh…
Như vậy, “làm mẹ an toàn” không chỉ đề cập tới sự chủ động của người phụ nữ mà còn nhấn mạnh đến vai trò của cán bộ y tế trong công tác tư vấn về chăm sóc sức khoẻ sinh sản cũng như triển khai hoạt động chăm sóc sức khoẻ sinh sản, giúp các bà mẹ được “mẹ tròn, con vuông”. Ở Lạng Sơn, những năm qua, công tác chăm sóc sức khoẻ sinh sản nói chung và chăm sóc sức khoẻ bà mẹ nói riêng đã có nhiều bước tiến đáng kể, nhất là từ khi triển khai chương trình giảm tử vong mẹ và tử vong trẻ sơ sinh (năm 2007). Hoạt động tuyên truyền, tư vấn về “làm mẹ an toàn” được triển khai rộng khắp tới tận thôn bản, hầu hết 226/226 xã, phường, thị trấn đều thực hiện việc quản lý thai nghén bằng các công cụ: sổ khám thai, bảng quản lý thai nghén, hộp hẹn…
Mặc dù người dân ngày càng quan tâm nhiều hơn đến “làm mẹ an toàn” song theo Bác sỹ Hồng hiện vẫn còn một tỷ lệ không nhỏ bà mẹ không khám thai đúng kỳ, không được theo dõi, chăm sóc sau đẻ…. Vì thế, cần tăng cường hơn nữa nhận thức của người dân và vai trò của cơ quan chuyên môn trong công tác chăm sóc sức khoẻ bà mẹ, trẻ sơ sinh để các bà mẹ có vượt cạn an toàn và sinh ra những em bé khoẻ mạnh.
Tại Lạng Sơn, năm 2009, trong tổng số 12.344 ca đẻ, số phụ nữ có thai được quản lý đạt 93,5 % (so với năm 2008: 93%), số phụ nữ khám thai 3 lần đúng kỳ đạt 72% (so với 2008: 70,9%). Tỷ lệ đẻ do cán bộ y tế đỡ đạt 96% (tương đương năm 2008), đặc biệt, tỷ lệ đẻ tại cơ sở y tế đã tăng từ 89,6% năm 2008 lên 92%, tỷ lệ bà mẹ được chăm sóc sau đẻ tăng từ 60% lên 71%.
Nhờ đẩy mạnh quản lý, chăm sóc bà mẹ trước, trong và sau khi sinh nên công tác chăm sóc sức khoẻ sinh sản trong toàn tỉnh đã có sự thay đổi rõ rệt, tỷ lệ tai biến sản khoa giảm từ 80 ca/11.106 ca đẻ xuống còn 86 ca/12.344 ca đẻ.

Bảo Vy