Thứ ba,  28/09/2021

Xử lý nghiêm tình trạng khai thác cát gây sạt lở bờ sông ở Ðà Nẵng

Ngày 18-10-2006, UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Quyết định số 7227/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch quản lý, khai thác cát, sỏi sông trên địa bàn TP Đà Nẵng, giai đoạn 2006 -2010.Nhưng đến nay việc khai thác cát trái phép ngày càng phức tạp và chưa được xử lý dứt điểm. Người dân sinh sống dọc bờ sông Túy Loan, Cu Đê hằng ngày phải thấp thỏm nhiều nỗi lo...Sông Túy Loan đoạn cầu Giăng thuộc xã Hòa Nhơn (Hòa Vang, Đà Nẵng), là điểm nóng của việc khai thác cát trái phép. Mới sáng sớm, trên sông tấp nập ghe, thuyền chở cát. Những đống cát trên bờ cao như núi, nhiều xe ô-tô đợi sẵn để chuyển cát về thành phố. Trung bình mỗi ghe, thuyền đi ba chuyến một ngày, tính ra mỗi năm ít nhất 200 nghìn m3 cát từ các lòng sông ở Hòa Vang bị lấy đi. Theo báo cáo của UBND huyện Hòa Vang, việc khai thác cát chủ yếu trên sông Túy Loan thuộc hai xã Hòa Nhơn, Hòa Phong và sông Cu Đê thuộc xã Hòa Bắc. Lượng cát khai thác được tập trung tại 19 bến cát (điểm...

Ngày 18-10-2006, UBND thành phố Đà Nẵng ban hành Quyết định số 7227/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch quản lý, khai thác cát, sỏi sông trên địa bàn TP Đà Nẵng, giai đoạn 2006 -2010.

Nhưng đến nay việc khai thác cát trái phép ngày càng phức tạp và chưa được xử lý dứt điểm. Người dân sinh sống dọc bờ sông Túy Loan, Cu Đê hằng ngày phải thấp thỏm nhiều nỗi lo…

Sông Túy Loan đoạn cầu Giăng thuộc xã Hòa Nhơn (Hòa Vang, Đà Nẵng), là điểm nóng của việc khai thác cát trái phép. Mới sáng sớm, trên sông tấp nập ghe, thuyền chở cát. Những đống cát trên bờ cao như núi, nhiều xe ô-tô đợi sẵn để chuyển cát về thành phố. Trung bình mỗi ghe, thuyền đi ba chuyến một ngày, tính ra mỗi năm ít nhất 200 nghìn m3 cát từ các lòng sông ở Hòa Vang bị lấy đi. Theo báo cáo của UBND huyện Hòa Vang, việc khai thác cát chủ yếu trên sông Túy Loan thuộc hai xã Hòa Nhơn, Hòa Phong và sông Cu Đê thuộc xã Hòa Bắc. Lượng cát khai thác được tập trung tại 19 bến cát (điểm tập kết cát trên sông). Hiện tại, có ba đơn vị được UBND thành phố Đà Nẵng cấp phép khai thác cát sông, và có hơn 50 ghe, thuyền đang hoạt động. Chủ tịch UBND xã Hòa Nhơn Nguyễn Đăng Dự cho biết: Hiện nay, tình trạng khai thác cát trái phép trên sông Túy Loan đang ở mức báo động, xã bức xúc vì không đủ nhân lực kiểm soát tình hình. Từ đầu năm đến nay, qua kiểm tra, xã đã phát hiện và xử lý bốn thuyền vi phạm với mức phạt 1,5 triệu đồng/chiếc. Nhưng mức xử phạt đó quá nhẹ, không đủ sức răn đe.

Dọc sông Túy Loan lên thượng nguồn, hai bên bờ sông sạt lở nghiêm trọng, bãi bồi mới thay thế bãi bồi cũ, có đoạn sạt lở, nứt lún hàng trăm mét đất dọc bờ sông. Nhiều đoạn vết lở khoét sâu vào trong làng cuốn trôi cả ruộng trồng hoa màu của người dân. Việc khai thác cát trên sông đáp ứng được nhu cầu về cát cho các công trình xây dựng của thành phố, tạo việc làm cho lao động, địa phương có nguồn thu, tuy nhiên, tác hại từ hoạt động này gây ra rất nghiêm trọng, nhất là vào mùa mưa lũ: diện tích đất canh tác ven sông dần dần biến mất, các khu dân cư và nhiều công trình công cộng ven sông liên tiếp bị đe dọa, môi trường sinh thái bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Chỉ cho chúng tôi chỗ mép bờ sông – nơi có ba luống khoai vừa bị sạt lở, bà Phạm Thị Ngọc Xoa, thôn Phước Thái, xã Hòa Nhơn, bức xúc: Mặc dù lực lượng dân phòng thường xuyên kiểm tra, nhưng các ghe hút cát trái phép vẫn ngang nhiên hút đầy ghe mới đi. Đám ruộng gia đình trồng khoai, bắp, đậu ở đây cũng bị sạt lở trôi hết. Còn ông Nguyễn Đăng Sự ở thôn Thái Lai phản ánh: Cứ khoảng một, hai giờ sáng là đội tàu khai thác từ dưới cầu Giăng kéo lên ầm ầm với hàng chục vòi rồng vào bờ hút cát cho đến khoảng tám, chín giờ sáng thì rút về. Nếu thấy lực lượng kiểm tra đi bên xã Hòa Phú thì các ghe thuyền này lại chạy qua bờ sông thuộc xã Hòa Phong để hút cát. Đám ruộng ở bờ sông này của tôi vừa rồi bị sạt lở hết, phải dùng tre để làm bờ kè, vừa chống sạt lở vừa để giữ vườn. Các đối tượng khai thác, hút cát trái phép hoạt động ngang nhiên, bất chấp sự kiểm tra của chính quyền và người dân địa phương.

Mới đây, nhiều hộ dân xã Hòa Bắc đã kéo ra đường ngăn không cho các xe chở cát của Công ty Cổ phần DINCO hoạt động, gây mất trật tự trong khu vực. Được biết, công ty này đã được UBND thành phố Đà Nẵng cấp phép khai thác cát trên phạm vi 10 ha giữa sông Cu Đê, nhưng do đơn vị này khai thác không đúng nơi quy định, không cắm mốc báo địa điểm hút cát, không tuân thủ các quy định nên làm sạt lở hai bên bờ sông, khiến nhiều diện tích đất canh tác của người dân bị cuốn trôi, nhiều gia đình buộc phải di dời nhà đi nơi khác. Qua các cuộc kiểm tra của địa phương, nhiều ghe thuyền vi phạm đã bị xử lý, song mức xử phạt quá thấp, nên không đủ sức răn đe đối với các chủ phương tiện khác. Qua phản ánh của người dân, UBND huyện Hòa Vang đã có công văn kiến nghị UBND thành phố Đà Nẵng xem xét tạm dừng việc cấp phép khai thác cát của Công ty DINCO hoặc có biện pháp ngăn chặn việc sạt lở hai bên bờ sông do việc khai thác cát của Công ty gây nên.

Theo tinh thần Quyết định 7227 TP Đà Nẵng sẽ tiến hành cắm biển báo các khu vực quy hoạch khai thác và bàn giao các khu vực quy hoạch được khai thác cho địa phương quản lý, mọi hoạt động khai thác cát, sỏi sông tại các vị trí này phải được sự cho phép của UBND thành phố. Nhưng quan sát thực tế của chúng tôi tại các địa điểm được quy định có cắm mốc thì không tìm thấy một biển báo nào. Trong khi đó, trao đổi với phóng viên, Trưởng phòng Quản lý khoáng sản và khí tượng thủy văn (Sở Tài nguyên và Môi trường Đà Nẵng) Phan Minh Ngọc lại khẳng định việc cắm mốc đã được thực hiện. Ông Ngọc cho biết, hiện nay Sở không đủ người để kiểm tra tình hình khai thác cát trên các sông. Hỏi người dân địa phương, họ cũng lắc đầu vì không biết các biển báo được các cơ quan chức năng cắm ở đâu? Còn theo Trưởng phòng Tài nguyên môi trường huyện Hòa Vang, Ngô Hường, việc cắm biển báo quy định tại các địa điểm được và cấm khai thác cát đến nay vẫn chưa thực hiện được do trữ lượng cát trên sông thay đổi sau mỗi mùa mưa lũ…

Hiện nay việc khai thác cát trên các sông Đà Nẵng đều nằm trong khu vực cấm khai thác, các đối tượng khai thác cát “lậu” lại hoạt động tự do vào ban đêm nên rất khó kiểm soát. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng khai thác cát, sỏi trái phép trên các sông Đà Nẵng là do chính quyền các địa phương chưa mạnh tay xử lý cương quyết nên chủ ghe thuyền, chủ bến bãi vô tư khai thác và vận chuyển cát trái phép. Bên cạnh đó, các ghe, thuyền hoạt động trên sông mà không cần đăng ký, đăng kiểm. Nhiều chủ thuyền không có bằng lái, không mua bảo hiểm và cứ mạnh tay khai thác cát tại các khu vực cấm khai thác… Thiết nghĩ, các ngành chức năng cần thực hiện việc cắm mốc phân định ranh giới vùng được khai thác, vùng cấm khai thác; thành lập đội phản ứng nhanh để tuần tra, kiểm soát 24/24 giờ. Địa phương, doanh nghiệp nào vi phạm phải xử lý nghiêm; tiến hành việc đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép, quản lý việc lưu thông và quản lý lao động trên các ghe, thuyền. Có như vậy, mới chấm dứt tình trạng khai thác trái phép như hiện nay trên các sông Đà Nẵng.
Theo Nhandan