Thứ tư,  28/09/2022

Vệ sinh môi trường nông thôn: Hành trình cán đích còn xa

LSO-Chương trình mục tiêu quốc gia về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn đặt mục tiêu đến năm 2010, 85% dân số nông thôn có nước sạch sinh hoạt, 70% gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh. Tuy nhiên, ở một tỉnh miền núi như Lạng Sơn-nơi mà điều kiện kinh tế-xã hội các vùng nông thôn còn khó khăn và ý thức của người dân còn hạn chế thì từ mục tiêu tới hiện thực này còn cả một khoảng cách.Chuồng trại chưa được xử lý rác thải (Chụp tại xã Bình Trung – Cao Lộc).Theo số liệu của Trung tâm nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường, toàn tỉnh hiện có hơn 121.400 hộ dân nông thôn, trong đó, chỉ có 62% hộ có nhà tiêu và trong số hộ có nhà tiêu thì mới chỉ có 30% hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh. Số trụ sở UBND xã có nhà tiêu hợp vệ sinh cũng mới chỉ đạt 108/207 trụ sở, số chợ có nhà tiêu hợp vệ sinh chỉ đạt 12/80 chợ. Và trong tổng số gần 119.300 chuồng trại chăn nuôi trên địa bàn mới chỉ có 32% chuồng...

LSO-Chương trình mục tiêu quốc gia về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn đặt mục tiêu đến năm 2010, 85% dân số nông thôn có nước sạch sinh hoạt, 70% gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh. Tuy nhiên, ở một tỉnh miền núi như Lạng Sơn-nơi mà điều kiện kinh tế-xã hội các vùng nông thôn còn khó khăn và ý thức của người dân còn hạn chế thì từ mục tiêu tới hiện thực này còn cả một khoảng cách.

Chuồng trại chưa được xử lý rác thải

(Chụp tại xã Bình Trung – Cao Lộc).

Theo số liệu của Trung tâm nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường, toàn tỉnh hiện có hơn 121.400 hộ dân nông thôn, trong đó, chỉ có 62% hộ có nhà tiêu và trong số hộ có nhà tiêu thì mới chỉ có 30% hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh. Số trụ sở UBND xã có nhà tiêu hợp vệ sinh cũng mới chỉ đạt 108/207 trụ sở, số chợ có nhà tiêu hợp vệ sinh chỉ đạt 12/80 chợ. Và trong tổng số gần 119.300 chuồng trại chăn nuôi trên địa bàn mới chỉ có 32% chuồng trại hợp vệ sinh và được xử lý chất thải.
Lâu nay, nước sạch và vệ sinh môi trường không chỉ được coi là yếu tố cơ bản của cuộc sống mà còn là điều kiện tiên quyết để góp phần giảm tỷ lệ tử vong mẹ và trẻ sơ sinh, phòng chống bệnh tật, cải thiện sức khỏe cho người dân. Tuy nhiên, nguồn lực và sự quan tâm tới việc cải thiện điều kiện sống ở nông thôn lại không chia đều cho cả hai mảng nước sạch và vệ sinh môi trường. Từ nhiều nguồn vốn của Nhà nước và nước ngoài, thời gian qua, hàng trăm công trình cấp nước tập trung đã được đầu tư xây dựng, đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt cho một tỷ lệ khá lớn dân cư nông thôn. Thế nhưng, với mảng vệ sinh môi trường thì nguồn lực tài chính cũng như sự quan tâm của cộng đồng lại chưa tương xứng. Ngay riêng Chương trình mục tiêu quốc gia về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, qua hơn 10 năm triển khai ở Lạng Sơn, nguồn đầu tư chủ yếu tập trung cho các công trình cấp nước, còn mảng vệ sinh môi trường mới chỉ dừng lại ở hoạt động truyền thông. Theo ông Trần Hoành Sơn, Giám đốc Trung tâm nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh thì hiện nay, vấn đề vệ sinh môi trường nông thôn vẫn chưa được chú trọng, tỷ lệ hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh còn thấp, thậm chí không hề có nhà tiêu; ở nhiều nơi, ngay cả những công trình công cộng như trụ sở UBND, trường học, chợ… còn không có nhà vệ sinh mà nếu có thì sơ sài, tuềnh toàng, không đảm bảo tiêu chuẩn. Trong khi đó, mức hỗ trợ 200.000 đồng/hộ theo chương trình mục tiêu quốc gia là quá ít, không đủ xây dựng công trình vệ sinh nông thôn để làm điểm.

Chăn nuôi gia súc dưới nhà sàn

(Chụp tại xã Tân Văn – Bình Gia).

Bên cạnh đó, nhận thức và sự quan tâm của người dân nông thôn còn hạn chế cũng là một nguyên nhân khiến việc thực hiện mục tiêu về vệ sinh môi trường rơi vào ì ạch. Nhiều lần đi công tác ở các vùng nông thôn, điều chúng tôi ghi lại được là phần lớn hộ dân vẫn chỉ lo cơm ăn, nước uống, quần áo mặc mà coi nhẹ việc cải thiện những điều kiện sinh hoạt tối thiểu là nhà vệ sinh, vệ sinh nơi ở, chuồng trại chăn nuôi. Không ít hộ có nhà cửa khá khang trang, sắm sửa được xe máy, ti vi… và nhiều vật dụng sinh hoạt khác nhưng riêng nhà vệ sinh thì vẫn cứ tạm bợ. Do tập quán sinh hoạt, do điều kiện kinh tế nhiều gia đình vẫn giữ thói quen để chuồng trại chăn nuôi ngay gần nhà, thậm chí dưới chân nhà sàn và họ sống trong bầu không khí ô nhiễm mà “quên” đi rằng đây chính là nguy cơ đe doạ tới sức khoẻ của mình. Đấy là chưa kể tới việc xả rác thải bừa bãi ở ngay khu dân cư, trên đường làng ngõ xóm, ven ao hồ, sông suối, đồng ruộng.

Rác thải nông thôn được xử lý thủ công

(Chụp tại xã Vân Nham – Hữu Lũng).

Lạng Sơn đặt mục tiêu đến năm 2010, 60% hộ dân nông thôn có nhà tiêu hợp vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh và thực hiện tốt vệ sinh môi trường ở các thôn, bản, làng xã; phấn đấu các công trình công cộng như nhà trẻ, trường học, trạm xá… đủ nước sạch và nhà tiêu hợp vệ sinh. Tuy nhiên, khi mà sự quan tâm, đầu tư dành cho công tác vệ sinh môi trường nông thôn còn hạn chế và bản thân người dân nông thôn còn coi nhẹ việc giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân thì từ thực tế đến mục tiêu này sẽ còn một khoảng cách rất xa.

Bảo Vy