Thứ tư,  27/10/2021

Khoán định suất BHYT và những vấn đề đặt ra

LSO-Sau 1 năm thực hiện Luật Bảo hiểm y tế (BHYT), số người tham gia BHYT của Lạng Sơn đã đạt 570 ngàn người, chiếm tỷ lệ 78% dân số toàn tỉnh, vượt 16,2% so với bình quân cả nước. Trong 6 tháng đầu năm 2010, ngành BHXH đã thực hiện khoán định suất BHYT cho 8 cơ sở khám chữa bệnh (KCB) và sẽ khoán cho các cơ sở còn lại; tuy nhiên, nhiều vấn đề đã và đang được đặt ra xung quanh vấn đề này.Băn khoăn của thầy thuốc và...bệnh nhânKhoán định mức dựa theo nguyên tắc lấy chi phí KCB bình quân của các nhóm đối tượng BHYT trên phạm vi toàn tỉnh của năm trước, nhân với số thẻ đăng ký KCB ban đầu tại cơ sở KCB để thành số tiền cố định trong năm thực hiện. Về vấn đề này, nhiều người dân lo lắng, để đảm bảo “an toàn” quỹ, lãnh đạo cơ sở KCB sẽ cắt bớt quyền lợi của người tham gia BHYT bằng cách giảm nhiều xét nghiệm và dịch vụ kỹ thuật cao cần thiết; cấp thuốc chữa bệnh loại rẻ tiền; giảm điều trị nội trú, giảm...

LSO-Sau 1 năm thực hiện Luật Bảo hiểm y tế (BHYT), số người tham gia BHYT của Lạng Sơn đã đạt 570 ngàn người, chiếm tỷ lệ 78% dân số toàn tỉnh, vượt 16,2% so với bình quân cả nước. Trong 6 tháng đầu năm 2010, ngành BHXH đã thực hiện khoán định suất BHYT cho 8 cơ sở khám chữa bệnh (KCB) và sẽ khoán cho các cơ sở còn lại; tuy nhiên, nhiều vấn đề đã và đang được đặt ra xung quanh vấn đề này.
Băn khoăn của thầy thuốc và…bệnh nhân
Khoán định mức dựa theo nguyên tắc lấy chi phí KCB bình quân của các nhóm đối tượng BHYT trên phạm vi toàn tỉnh của năm trước, nhân với số thẻ đăng ký KCB ban đầu tại cơ sở KCB để thành số tiền cố định trong năm thực hiện.
Về vấn đề này, nhiều người dân lo lắng, để đảm bảo “an toàn” quỹ, lãnh đạo cơ sở KCB sẽ cắt bớt quyền lợi của người tham gia BHYT bằng cách giảm nhiều xét nghiệm và dịch vụ kỹ thuật cao cần thiết; cấp thuốc chữa bệnh loại rẻ tiền; giảm điều trị nội trú, giảm ngày cấp thuốc và hạn chế chuyển tuyến…Sự ưu việt cũng là tính nhân đạo của BHYT là lấy số đông người khỏe mạnh “bù” cho người ốm yếu. Song với phương thức khoán định suất, “số đông” này chỉ trong phạm vi những người có thẻ BHYT đăng ký KCB ban đầu trong 1 cơ sở KCB, mà không phải trong phạm vi toàn tỉnh, toàn quốc. Vì vậy, sự “bù” bị hạn chế.

Người cao tuổi điều trị tại Bệnh viện Điều dưỡng phục hồi chức năng
Không chỉ người tham gia BHYT lo lắng, mà ngay lãnh đạo một số BV cũng phân vân. Giám đốc Trung tâm y tế Lộc Bình cho biết, Lộc Bình là một huyện có đến 29 xã, thị trấn với trên 39 ngàn thẻ BHYT. Khi tuyến xã được giao KCB theo kênh BHYT trong khi nhận thức của người dân chưa được nâng lên sẽ kéo theo khó khăn trong việc bảo toàn quỹ. Một ví dụ đơn giản là trong gia đình có người bị cảm cúm thông thường, nhờ người thân mang thẻ BHYT ra trạm để “lĩnh” thuốc; hoặc tình trạng 1 thẻ lĩnh thuốc cho cả nhà. Khi ấy, nếu trạm y tế không giải quyết thì không được, mà nếu giải quyết sẽ vi phạm. Những lo ngại này xuất phát từ thực tế nhiều năm thực hiện KCB bảo hiểm y tế tại các cơ sở KCB ở tỉnh ta.
“Khoán” để… chống lạm dụng
Phương thức khoán này mang tính ưu việt nổi trội là các bệnh viện phải chủ động sử dụng phần kinh phí BHYT được khoán sao cho không vượt quá định mức. Để thực hiện tốt phương thức này, các bệnh viện phải chấn chỉnh một loạt vấn đề. Trước hết cần nâng cao năng lực quản lý quỹ; giáo dục tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ y tế; chống tình trạng làm dụng quỹ để kê đơn và chỉ định xét nghiệm và dùng kỹ thuật cao khi không cần thiết. Mặt khác, cần làm tốt công tác đấu thầu thuốc chữa bệnh và vật tư y tế để có được thuốc giá rẻ phục vụ nhân dân.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, Phó Giám đốc BHXH tỉnh cho biết, bất kỳ thực hiện phương thức nào cũng nhằm đạt được 2 mục đích: quyền lợi người tham gia BHYT được thực hiện đầy đủ nhất và đảm bảo an toàn quỹ. Qua nhiều năm thực hiện BHYT, có thể thấy phần lớn tình trạng bội chi là ở khoản giá thuốc chữa bệnh và vật tư y tế quá cao; một bộ phận cán bộ y tế thiếu tinh thần trách nhiệm chỉ định những kỹ thuật và dịch vụ không cần thiết; nhiều khi còn lạm dụng vị trí công tác của mình để lấy thuốc BHYT “tuồn” ra ngoài. Vì vậy, không ngạc nhiên là thường xuất hiện mâu thuẫn giữa nhân viên của BHXH làm công tác giám định với đội ngũ cán bộ thầy thuốc tại cơ sở y tế. Khoán định suất, người bệnh có thẻ BHYT hoàn toàn yên tâm, vì nếu BV không chữa trị tích cực, thời gian điều trị sẽ kéo dài, hoặc phải chuyển tuyến sẽ ảnh hưởng ngay đến quỹ BHYT, mà trước đây là “của” BHXH, nay là “của” chính BV. Việc khống chế lạm dụng kỹ thuật cao, không chỉ giảm chi cho quỹ BHYTBV mà trước mắt bệnh nhân sẽ đỡ phải chi khoản 5%, hoặc 20% cùng chi trả vào những kỹ thuật dịch vụ không cần thiết. Nếu trước đây, cán bộ BHYT giám định để phát hiện loại trừ sự lạm dụng, thì nay lại “giám định ngược” để chống tình trạng cắt giảm quyền lợi của bệnh nhân BHYT.
Cuối cùng, cho dù có áp dụng phương thức nào cũng không thể thay thế tinh thần trách nhiệm, lương tâm của người thầy thuốc. Bởi chính họ là những người quyết định dùng số tiền quỹ BHYT để chữa bệnh cho người tham gia BHYT.

Trần Kim