Thứ tư,  27/10/2021

Quảng Trị: Nhức nhối nạn khai thác vàng ở Đakrông

Thời gian qua, tại các điểm có vàng thuộc xã A Vao và trên sông Đakrông, huyện Đakrông (Quảng Trị) có hàng trăm đối tượng đến khai thác vàng, gây ô nhiễm môi trường, nguồn nước ở đây; làm sạt lở nhiều đất, đá ở các triền đồi dọc theo khe suối, dòng sông và gây mất trật tự trong khu vực. Ở địa bàn xã A Vao, các đối tượng khai thác vàng dựng nhiều lán trại, sử dụng máy nổ và các phương tiện khác để khai thác; còn trên sông Đakrông chủ yếu là người dân địa phương đào đãi vàng sa khoáng với dụng cụ tự chế làm huyên náo cả dòng sông. Tan tác núi rừngMột người dân ở xã A Vao có tên là Hồ Văn Hô cho chúng tôi biết: Từ khi dân đào vàng đến, núi rừng Đakrông không còn yên tĩnh nữa. Các ngọn đồi bên khe suối đã bị đào bới tung lên, nhất là ở Khe Đang, Khe Pốc, Khe A Ho.... Dân đào vàng đào từng hố sâu lấy đất, đá vận chuyển xuống khe suối để đãi vàng. Công nghệ đãi vàng cũng rất hiện đại, các...

Thời gian qua, tại các điểm có vàng thuộc xã A Vao và trên sông Đakrông, huyện Đakrông (Quảng Trị) có hàng trăm đối tượng đến khai thác vàng, gây ô nhiễm môi trường, nguồn nước ở đây; làm sạt lở nhiều đất, đá ở các triền đồi dọc theo khe suối, dòng sông và gây mất trật tự trong khu vực. Ở địa bàn xã A Vao, các đối tượng khai thác vàng dựng nhiều lán trại, sử dụng máy nổ và các phương tiện khác để khai thác; còn trên sông Đakrông chủ yếu là người dân địa phương đào đãi vàng sa khoáng với dụng cụ tự chế làm huyên náo cả dòng sông.

Tan tác núi rừng

Một người dân ở xã A Vao có tên là Hồ Văn Hô cho chúng tôi biết: Từ khi dân đào vàng đến, núi rừng Đakrông không còn yên tĩnh nữa. Các ngọn đồi bên khe suối đã bị đào bới tung lên, nhất là ở Khe Đang, Khe Pốc, Khe A Ho…. Dân đào vàng đào từng hố sâu lấy đất, đá vận chuyển xuống khe suối để đãi vàng. Công nghệ đãi vàng cũng rất hiện đại, các khâu nghiền đá, sàng lọc, phân loại đều bằng máy móc. Việc khai thác vàng ở đây được chia theo từng nhóm. Có nhóm lên đến hàng chục người, nhưng đa số họ là những người làm thuê.

Sông Đakrông bị tắc nghẽn dòng chày do đào đãi vàng.

Ông Hô đã nhỏ nước mắt khi nói về những thiệt hại do đào vàng gây nên. Nhiều cây rừng còn non nớt bị triệt hạ, đốn ngã để mở đường lên các triền đồi. Rồi các hang, hố mọc lên nhan nhãn khắp nơi, khe suối đục ngầu. Trong khi giếng nước sạch còn khan hiếm ở vùng núi cao này thì dòng nước suối trong đang rất cần với người dân bản lại bị ô nhiễm nặng đã làm cho đời sống của người dân vốn khó khăn lại càng khốn khó thêm.

Ngoài ra, người chăn nuôi cũng gặp nhiều khó khăn, do nhiều trâu, bò, lợn uống nước khe suối bị chết; nhiều ha ruộng lúa và màu không sống nổi vì thiếu nguồn nước tưới. Đó là những thiệt hại thấy được trước mắt, còn những thiệt hại khác do ảnh hưởng của nạn nghiện hút, vận chuyển chất nổ…nếu không kịp thời ngăn chặn thì sớm muộn cũng sẽ lây lan sang một số thanh, thiếu niên ở địa phương mà thôi. Bây giờ dân bản không chỉ lo cái ăn, cái mặc mà còn lo bảo vệ rừng, chống lâm tặc và vàng tặc nữa.
Người dân đào đãi vàng trái phép ở sông Đakrông.

Trên đường vào các điểm khai thác vàng, chúng tôi gặp một số đối tượng đào vàng thuê tâm sự rằng: Họ được các chủ điểm khai thác vàng thuê làm việc mỗi ngày được trả công từ 70.000- 100.000 đồng, ngoài ra lúc “trúng quả” đãi được nhiều vàng còn được thưởng. Khi được hỏi về số lượng vàng khai thác trong ngày có nhiều không? Họ đều có chung câu trả lời là không biết vì khâu cuối cùng phân vàng do người nhà của các chủ điểm khai thác vàng quản lý. Họ chỉ tiết lộ với chúng tôi rằng: so với một số điểm vàng khác họ đã đến làm thuê thì vàng ở các điểm tại địa bàn huyện Đakrông nhiều hơn…

Bất chấp tính mạng

Cả khúc sông Đakrông như một công trường xây dựng, nhộn nhịp. Những chiếc xe rùa không ngừng chuyển động, vận chuyển đất, đá ra mép sông thau đãi vàng làm cho dòng sông ngày càng bị thu hẹp lại. Đa số những người đến khai thác vàng là người dân tộc Vân Kiều, với những dụng cụ thô sơ như cuốc, xẻng, thau đãi… mải mê đào bới, tạo thêm ngày càng nhiều hố sâu trên dòng sông. Chính sự bất chấp nguy hiểm nên vào ngày 13-7 vừa qua, tại bờ sông Đakrông, bản Pa Tầng, xã Đakrông đã xảy ra một vụ sập hầm khai thác vàng nghiêm trọng làm một người chết, ba người bị thương.

Vào thời điểm nói trên, anh Hồ Văn Thế, sinh năm 1970, chị Hồ Thị Lơm, SN 1980, anh Hồ Văn Thác, sinh năm 1983, anh Hồ Văn Liên, sinh năm 1988, cùng trú tại hai bản Pa Tầng và Xa Lăng, xã Đakrông vào hầm sát vách núi khai thác vàng thì xảy ra lở đất, vùi lấp cả bốn người làm chị Lơm chết tại chỗ, ba người còn lại bị thương nặng.

Chị Hồ Thị Phan, ở thôn Ba Ngào, xã Đakrông (huyện Đakrông) cho biết: Cứ mỗi ngày đào đãi vàng chị kiếm được từ 50.000 – 100.000 đồng nên dù trời nắng nóng, chị và các con vẫn ham kiếm tiền.

Hiện nay, nước sông Đakrông đang vào mùa cạn nên tình trạng người dân đổ xô về đây đào đãi vàng sa khoáng ngày càng nhiều, khiến nhiều điểm trên dòng sông trở nên lởm chởm, ngổn ngang và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Điều đáng nói là tại các điểm vàng có nhiều học sinh đang trong độ tuổi đi học cũng theo bố mẹ tham gia công việc nặng nhọc này.

Nhiều người dân ở thôn Tân Đi 2 và thôn Ro Ró, xã A Vao rất bất bình với việc các đối tượng khai thác vàng cho đánh mìn để khai thác nhanh, đã gây nên những tiếng nổ làm phá vỡ cuộc sống yên bình của người dân. Các đối tượng khai thác vàng thường đánh mìn vào buổi sáng sớm, buổi trưa và buổi tối, lúc mà người dân đang nghỉ ngơi sau một ngày làm việc mệt nhọc. Chị Hoa, ở thôn Tân Đi mong tỉnh Quảng Trị và các ngành chức năng sớm có biện pháp chấn chỉnh việc khai thác vàng để trả lại cuộc sống yên bình cho người dân.
Nhiều trẻ em trong độ tuổi tham gia đào đãi vàng.

Để giải quyết vấn đề này, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị chỉ đạo UBND huyện Đakrông và các ban, ngành liên quan tăng cường hơn nữa tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân không tiếp tay cho các đối tượng đến khai thác vàng trái phép. Thường xuyên tổ chức các đợt truy quét, chốt chặn các tuyến đường trọng yếu mà các đối tượng khai thác vàng trái phép hay qua lại; xây dựng nhà tự quản, bản làng tự quản và xã tự quản để giữ gìn an ninh trật tự địa phương…
Theo Nhandan