Thứ năm,  28/10/2021

Phát triển nông nghiệp chất lượng cao ở TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh hiện có hơn 120 nghìn ha đất nông nghiệp, giảm hơn 9,5 nghìn ha so với năm 2000. Diện tích đất giảm song giá trị sản xuất nông nghiệp vẫn tăng bình quân hơn 6%/năm. Có được những kết quả này, là nhờ thành phố đã chuyển dịch mạnh mẽ sản xuất nông nghiệp chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của thị trường...Hiệu quả bước đầuĐược triển khai từ năm 2009, đến nay, TP Hồ Chí Minh đã có hai hợp tác xã (HTX) sản xuất rau an toàn đạt tiêu chuẩn VietGap, trong đó HTX Ngã Ba Giồng (huyện Hóc Môn) có năm ha sản xuất các loại rau lấy củ, quả. Mỗi ngày, HTX này cung cấp ra thị trường hơn một tấn rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGap. Ông Lê Văn Yên, Phó chủ nhiệm HTX cho biết: Để ổn định đầu ra cho các hộ sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGap, HTX đã ký hợp đồng cung cấp sản phẩm với hệ thống siêu thị Co.op Mart. Sắp tới, một nhà máy sơ chế rau được xây dựng tại HTX nhằm tăng giá trị kinh tế cho nông sản....

TP Hồ Chí Minh hiện có hơn 120 nghìn ha đất nông nghiệp, giảm hơn 9,5 nghìn ha so với năm 2000. Diện tích đất giảm song giá trị sản xuất nông nghiệp vẫn tăng bình quân hơn 6%/năm. Có được những kết quả này, là nhờ thành phố đã chuyển dịch mạnh mẽ sản xuất nông nghiệp chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của thị trường…

Hiệu quả bước đầu

Được triển khai từ năm 2009, đến nay, TP Hồ Chí Minh đã có hai hợp tác xã (HTX) sản xuất rau an toàn đạt tiêu chuẩn VietGap, trong đó HTX Ngã Ba Giồng (huyện Hóc Môn) có năm ha sản xuất các loại rau lấy củ, quả. Mỗi ngày, HTX này cung cấp ra thị trường hơn một tấn rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGap. Ông Lê Văn Yên, Phó chủ nhiệm HTX cho biết: Để ổn định đầu ra cho các hộ sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGap, HTX đã ký hợp đồng cung cấp sản phẩm với hệ thống siêu thị Co.op Mart. Sắp tới, một nhà máy sơ chế rau được xây dựng tại HTX nhằm tăng giá trị kinh tế cho nông sản. Thời gian qua, ngoài việc tập huấn kỹ thuật sản xuất, trung tâm khuyến nông đã hỗ trợ 40% giống cây trồng và 20% để giải quyết khó khăn về vốn cho bà con xã viên. Bình quân một ha rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGap, người sản xuất thu lãi hơn 100 triệu đồng/năm, một số hộ thu tới 70 triệu đồng/vụ. Từ hiệu quả kinh tế của tám hộ sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGap, chúng tôi đang mở rộng ra 32 hộ với diện tích 10 ha trồng rau ăn lá sản xuất theo quy trình VietGap.

Phát triển rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGap là một trong những chương trình được TP Hồ Chí Minh chọn để phát triển nông nghiệp đô thị. Ông Lê Minh Dũng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố cho biết: Nông nghiệp đô thị tại TP Hồ Chí Minh được xác định là quá trình chuyển đổi nền nông nghiệp truyền thống sang hướng sản xuất có hàm lượng chất xám cao, trong đó tập trung phát triển các ngành sản xuất không cần hoặc sử dụng ít đất, đồng thời ứng dụng kỹ thuật công nghệ cao vào sản xuất cho ra những sản phẩm sạch như: trồng rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGap, trồng hoa cảnh, nuôi cá cảnh, bò sữa, heo… Thành phố có dân số hơn bảy triệu dân, nhu cầu tiêu thụ nông sản sạch rất lớn, nhưng đến nay, nhiều nông sản chất lượng cao vẫn phải nhập từ nơi khác về. Với nhu cầu ngày càng lớn của thị trường và những thành tựu về khoa học kỹ thuật của thành phố thì việc phát triển nông nghiệp đô thị là một hướng đi đúng đắn.

Những năm gần đây, nghề nuôi cá cảnh mang hiệu quả kinh tế cao cho nông dân TP Hồ Chí Minh. Thành phố đã phát triển diện tích nuôi cá cảnh tại khu vực Củ Chi, quận 12, Bình Thạnh,… Nằm giáp sông Sài Gòn, trang trại nuôi cá cảnh của ông Võ Văn Sanh thuộc phường 28, quận Bình Thạnh có diện tích hơn 1,7 ha được đầu tư mái che mát, bể chứa có hệ thống xử lý nước,… Đây là một trong bốn ha nuôi cá cảnh của trại cá Ba Sanh Koi. Cùng với việc cung cấp cá cảnh cho thị trường cả nước, trại cá này đã xuất khẩu qua nhiều nước như Pháp, Thụy Sĩ, Đức…, thời điểm xuất khẩu nhiều nhất khoảng năm nghìn con/tuần. Hiện cá chép vàng nuôi tại trang trại này đã được cấp giấy chứng nhận an toàn vệ sinh dịch bệnh. Ông Sanh cho biết: “Chúng tôi chuẩn bị tái xuất khẩu khoảng một nghìn con cá chép vàng sang Hoa Kỳ. Đây là loại cá có giá trị kinh tế cao và nhu cầu của thị trường ngày càng lớn. Để nuôi cá cảnh có hiệu quả người chăn nuôi cần nắm bắt nhu cầu thị trường đồng thời tìm tòi cập nhật các kỹ thuật để chăm sóc cho cá”. Cùng với cá cảnh, nghề trồng hoa cây cảnh cũng là ưu thế của nông nghiệp TP Hồ Chí Minh. Mặc dù diện tích chỉ chiếm khoảng 2% diện tích sản xuất đất nông nghiệp (khoảng 1.400 ha) nhưng giá trị sản xuất chiếm hơn 16% các ngành trồng trọt. Hiện nay, các sản phẩm hoa mai, sứ, hoa lan đã xuất khẩu sang Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc,…

Từ năm 2005 đến nay thành phố đã có 1.500 hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi với thu nhập bình quân từ 70 đến 150 triệu đồng/ha/năm, có nông dân đạt 500 triệu đồng đến một tỷ đồng/ha/năm.

Hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao

Những năm gần đây TP Hồ Chí Minh đầu tư hàng trăm tỷ đồng xây dựng khu sản xuất và phục vụ sản xuất nông nghiệp ứng dụng kỹ thuật cao. Nằm tại xã Phạm Văn Cội, huyện Củ Chi, Khu nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC) TP Hồ Chí Minh vừa hoàn thành giai đoạn I với diện tích hơn 88 ha. Được đầu tư 152 tỷ đồng, khu cơ sở hạ tầng đường giao thông, điện, xử lý nước thải, công nghệ thông tin được trang bị đồng bộ và hiện đại. Đây là khu NNCNC đầu tiên của nước ta đáp ứng đủ tiêu chuẩn của Luật Công nghệ cao, trong đó có khu trình diễn các mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ cao: trồng rau, trồng hoa trong nhà kính, nhà lưới, trồng rau trên giá thể nhiều tầng, trồng rau bằng phương pháp thủy sinh, trồng dưa trong nhà lạnh,… Hai trung tâm: Ươm tạo doanh nghiệp và Nghiên cứu phát triển NNCNC có chức năng nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, tổ chức các lớp tập huấn cho nông dân, sản xuất giống, hỗ trợ những doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Riêng khu vực kêu gọi đầu tư với 56 ha đã thu hút năm nhà đầu tư hoạt động đầu tư vào sản xuất các sản phẩm đạt tiêu chí ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp: rau an toàn, chế phẩm sinh học phục vụ nông nghiệp, cây dược liệu,…

Trung tâm Công nghệ sinh học cũng vừa được khởi công xây dựng trên diện tích 23 nghìn ha với tổng số vốn đầu tư 100 triệu USD. Trung tâm là nơi tập trung nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đào tạo và sản xuất các sản phẩm trong lĩnh vực công nghệ sinh học phục vụ cho nông nghiệp cùng với y học và môi trường được ứng dụng các công nghệ gien vào sản xuất. Để phục vụ cho phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, Trung tâm Công nghệ sinh học sẽ có 12 phòng thí nghiệm công nghệ sinh học với trang thiết bị, máy móc hiện đại. Theo ông Lê Minh Dũng, cùng với kết quả về khoa học công nghệ của thành phố trong những năm qua, Trung tâm NNCNC và Trung tâm Công nghệ sinh học là cơ sở vững chắc để phát triển nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao tăng năng suất, chất lượng nông sản.

TP Hồ Chí Minh chủ trương mở rộng thêm 30 ha cho khu NNCNC tại xã Phạm Văn Cội cùng hàng loạt khu NNCNC khác như: thủy sản Hào Võ (Cần Giờ), trại giống thủy sản Phước Hiệp và An Phú (Củ Chi), trại thực nghiệm Bò sữa công nghệ cao (hợp tác với I-xra-ren), các trại heo giống Củ Chi.

Tháng 5 vừa qua, UBND thành phố đã phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp đô thị trên địa bàn thành phố đến năm 2020 và tầm nhìn 2025. Đề án đưa ra các quy hoạch chi tiết phát triển các vùng sản xuất, các chương trình hành động là cơ sở thúc đẩy nông nghiệp đô thị thành phố phát triển nhanh hơn.

Còn nhiều khó khăn cần giải quyết

Một trong những khó khăn của ngành nông nghiệp TP Hồ Chí Minh là hệ thống thủy lợi, đê bao chống ngập chưa được hoàn thiện trong khi nhiều khu vực sản xuất nông nghiệp có cao trình dưới 2 m, thường xuyên chịu ngập lụt nhất là khu vực quận 12, Thủ Đức, Hóc Môn,… Theo thống kê của Trung tâm PCLB TP Hồ Chí Minh, năm nào diện tích đất nông nghiệp của thành phố đều bị ngập do triều cường và mưa lớn, tính riêng trong mười năm (1997-2007), có hơn 4.200 ha đất nông nghiệp bị thiệt hại.

Những năm qua, sản xuất nông nghiệp ở TP Hồ Chí Minh chưa thật sự phát triển bền vững. Công nghiệp và dịch vụ phục vụ nông nghiệp nông thôn chưa đáp ứng được yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, các hình thức sản xuất chậm đổi mới. Một số mô hình đi vào sản xuất chưa mang lại hiệu quả kinh tế cao: nuôi heo rừng, mô hình làng sinh vật cảnh, phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái,… Nhiều mặt hàng nông sản khi sản xuất dù đạt chất lượng tốt nhưng chưa tìm được đầu ra cho nông dân. Về vấn đề đầu ra cho nông sản, Phó chủ nhiệm HTX Ngã Ba Giồng Lê Văn Yên băn khoăn: “Để rau đạt tiêu chuẩn của VietGap đòi hỏi quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt nhưng HTX vẫn còn 50% sản phẩm đạt chuẩn VietGap phải bán ra thị trường tự do. Khi ra chợ loại rau này “thua” rau trồng theo cách thông thường vì không bắt mắt bằng. Việc cần thiết là phải lo được đầu ra cho người nông dân để khuyến khích sản xuất phát triển”.

Tiến sĩ Phạm Hữu Nhượng, Phó Trưởng Ban quản lý Khu NNCNC TP Hồ Chí Minh cho biết: Quy mô sản xuất nông nghiệp của thành phố chủ yếu là những hộ sản xuất nhỏ lẻ nên khó áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Vấn đề đặt ra là, cần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư sản xuất nông nghiệp trên quy mô lớn. Ngoài ra, Luật Công nghệ cao được ban hành từ năm 2007 đến nay vẫn chưa có văn bản hướng dẫn thực hiện, gây khó khăn khi NNCNC đi vào hoạt động.

Mặc dù còn những khó khăn nhưng định hướng phát triển nông nghiệp chất lượng cao tại TP Hồ Chí Minh là một hướng đi thích hợp. Theo đề án quy hoạch nông nghiệp đến năm 2020 và tầm nhìn 2025, đến năm 2020, nông nghiệp chiếm khoảng 0,4-0,5% GDP của thành phố, giá trị sản xuất đạt 300 triệu đồng/ha/năm, sẽ góp phần làm bộ mặt khu vực ngoại thành thay da đổi thịt cùng với nhịp phát triển của thành phố.
Theo Nhandan