Thứ ba,  19/10/2021

Ðồng thuận trong quá trình giải quyết vụ việc Vedan để nông dân không bị thiệt thòi

Chung quanh sự kiện Công ty Vedan Việt Nam chấp nhận bồi thường thiệt hại đối với hàng nghìn bà con nông dân các địa phương TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu và Đồng Nai, phóng viên Báo Nhân Dân có cuộc phỏng vấn đồng chí NGUYỄN QUỐC CƯỜNG, Ủy viên T.Ư Đảng, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam, về những nội dung liên quan và các giải pháp của Hội Nông dân các cấp nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nông dân trong thời gian tới.Phóng viên (PV): Xin đồng chí cho biết, thời gian qua Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã chỉ đạo các cấp Hội ở những địa phương liên quan tham gia quá trình bảo vệ quyền lợi chính đáng của nông dân trong vụ kiện Vedan như thế nào?Đồng chí Nguyễn Quốc Cường: Ngày 13-9-2008, Cục Cảnh sát môi trường - Bộ Công an phối hợp Bộ Tài nguyên và Môi trường phát hiện Công ty cổ phần hữu hạn Vedan Việt Nam (Công ty Vedan), đóng tại huyện Long Thành (Đồng Nai) xả trực tiếp nước thải không qua xử lý, gây ô nhiễm...

Chung quanh sự kiện Công ty Vedan Việt Nam chấp nhận bồi thường thiệt hại đối với hàng nghìn bà con nông dân các địa phương TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa – Vũng Tàu và Đồng Nai, phóng viên Báo Nhân Dân có cuộc phỏng vấn đồng chí NGUYỄN QUỐC CƯỜNG, Ủy viên T.Ư Đảng, Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam, về những nội dung liên quan và các giải pháp của Hội Nông dân các cấp nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nông dân trong thời gian tới.

Phóng viên (PV): Xin đồng chí cho biết, thời gian qua Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã chỉ đạo các cấp Hội ở những địa phương liên quan tham gia quá trình bảo vệ quyền lợi chính đáng của nông dân trong vụ kiện Vedan như thế nào?

Đồng chí Nguyễn Quốc Cường: Ngày 13-9-2008, Cục Cảnh sát môi trường – Bộ Công an phối hợp Bộ Tài nguyên và Môi trường phát hiện Công ty cổ phần hữu hạn Vedan Việt Nam (Công ty Vedan), đóng tại huyện Long Thành (Đồng Nai) xả trực tiếp nước thải không qua xử lý, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đối với lưu vực sông Thị Vải, gây thiệt hại về kinh tế, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và đời sống của nông dân trong khu vực. Trước tình hình trên, đã có hơn tám nghìn đơn của nông dân thuộc các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và TP Hồ Chí Minh gửi đến các cơ quan chức năng đề nghị xử lý nghiêm minh những hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường của Công ty Vedan và yêu cầu bồi thường thiệt hại về kinh tế, khắc phục hậu quả ô nhiễm môi trường đối với lưu vực sông Thị Vải.

Để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng hợp pháp của nông dân, Thường trực T.Ư Hội Nông dân Việt Nam đã chỉ đạo trực tiếp Hội Nông dân các địa phương nói trên phải thống nhất và phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành và chính quyền trong việc yêu cầu Công ty Vedan hỗ trợ thiệt hại cho nông dân; tuyên truyền vận động, giải thích cho nông dân không để xảy ra điểm nóng. Đồng thời, có văn bản đề nghị Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh Đồng Nai quan tâm chỉ đạo các cấp ủy đảng, chính quyền, các cơ quan chức năng của tỉnh giúp đỡ, tạo điều kiện để Hội Nông dân các cấp trong tỉnh giúp nông dân thu thập chứng cứ làm cơ sở yêu cầu Công ty Vedan hỗ trợ thiệt hại; có văn bản đề nghị Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường chỉ đạo cơ quan chuyên môn của ngành hướng dẫn Hội Nông dân ba địa phương trong việc thu thập chứng cứ làm cơ sở đánh giá mức độ thiệt hại của nông dân do Công ty Vedan gây ra. Đồng thời, chỉ đạo các cơ quan chuyên ngành của tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và TP Hồ Chí Minh tăng cường kiểm tra, giám sát để công ty Vedan thực hiện nghiêm túc Luật Bảo vệ môi trường và chấm dứt ngay việc xả thải gây ô nhiễm môi trường. Đảng đoàn Hội Nông dân Việt Nam báo cáo Thường trực Ban Bí thư T.Ư Đảng đề nghị chỉ đạo các bộ, ngành chức năng và địa phương quan tâm, tạo điều kiện, phối hợp các cấp Hội Nông dân trong việc bảo vệ quyền lợi của nông dân bị thiệt hại do Công ty Vedan gây ra.

Trong suốt quá trình diễn biến vụ việc, Bộ Tài nguyên và Môi trường luôn đề cao trách nhiệm về quản lý Nhà nước đối với môi trường và tích cực bảo vệ quyền lợi của người nông dân bị thiệt hại. Ngày 12-8-2009, T.Ư Hội Nông dân Việt Nam làm việc với Bộ Tài nguyên và Môi trường thống nhất việc sớm đánh giá thiệt hại để có cơ sở thương lượng giải quyết trong việc hỗ trợ cho người dân bị thiệt hại do Công ty Vedan gây ra và giao cho Trung tâm Môi trường nông thôn thuộc T.Ư Hội Nông dân Việt Nam phối hợp Tổng cục Môi trường giám sát kết quả quá trình xử lý ô nhiễm môi trường của Công ty Vedan.

Sau khi có kết quả nghiên cứu, khảo sát xác định phạm vi ảnh hưởng và mức độ ô nhiễm do Viện Môi trường và Tài nguyên (Trường đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) công bố, T.Ư Hội đã chỉ đạo Hội Nông dân ba tỉnh, thành phố phối hợp các sở, ban, ngành và chính quyền ở địa phương thống kê, thẩm tra, xác minh thiệt hại của nông dân. Từ kết quả thiệt hại của nhân dân trên địa bàn, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã yêu cầu Công ty Vedan phải bồi thường thiệt hại cho nông dân là 53.619.640.205 đồng; TP Hồ Chí Minh yêu cầu bồi thường là 45.748.000.000 đồng. T.Ư Hội Nông dân Việt Nam có công văn yêu cầu Công ty Vedan sớm bồi thường thiệt hại thỏa đáng cho nông dân để người dân ổn định cuộc sống và sản xuất.

Riêng tỉnh Đồng Nai là địa phương bị ảnh hưởng nặng nhất (theo báo cáo số 461/BC-TNMT ngày 19-10-2009 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai kê khai thiệt hại là 5.064 hộ, tổng số tiền yêu cầu bồi thường là hơn 1.601 tỷ đồng) và chưa tổng hợp xác định lại số hộ dân và giá trị thiệt hại theo hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường để yêu cầu Công ty Vedan bồi thường theo quy định của pháp luật. Công ty Vedan gây hậu quả nghiêm trọng nhưng đưa ra mức bồi thường 15 tỷ đồng cho nông dân Đồng Nai so với mức thiệt hại là chưa thỏa đáng. T.Ư Hội Nông dân Việt Nam có tiếp văn bản đề nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh Đồng Nai chỉ đạo các cơ quan chức năng, chuyên môn của tỉnh khẩn trương phối hợp Hội Nông dân tỉnh thống kê, thẩm tra xác định thiệt hại theo hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường và căn cứ vào kết quả khoa học của Viện Môi trường và Tài nguyên để kịp thời yêu cầu Công ty Vedan phải có trách nhiệm sớm bồi thường cho người dân trong khu vực bị thiệt hại. Đồng thời, cử đoàn công tác vào làm việc với Hội Nông dân Đồng Nai và trực tiếp tới huyện, xã để nắm tình hình cụ thể ở cơ sở.

Qua nhiều lần thương lượng về mức hỗ trợ cho nông dân bị thiệt hại, ngày 28-7-2010, Công ty Vedan đã có Công văn gửi UBND ba tỉnh và thành phố nâng mức hỗ trợ cho nông dân bị thiệt hại của tỉnh Đồng Nai là 60 tỷ đồng, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu là 40 tỷ đồng và TP Hồ Chí Minh là 30 tỷ đồng. Tuy nhiên, mức bồi thường mà công ty đưa ra quá thấp, chưa thỏa đáng so với mức thiệt hại của nông dân và chưa thể hiện hết trách nhiệm của Công ty trước tình trạng thiệt hại của nông dân. Người dân và các cơ quan chức năng của các tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu và TP Hồ Chí Minh đều không chấp nhận mức bồi thường trên, thống nhất khởi kiện Công ty Vedan ra tòa án theo quy định của pháp luật. T.Ư Hội chỉ đạo Hội Nông dân các cấp của các địa phương thống nhất và đồng thuận trong quá trình giải quyết bồi thường thiệt hại để nông dân không bị thiệt thòi. Tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền các cấp và các sở, ban, ngành có liên quan, Viện Môi trường và Tài nguyên (Trường đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) để tư vấn, hướng dẫn, hỗ trợ, vay án phí cho nông dân trong quá trình khởi kiện Công ty Vedan ra tòa án; sẵn sàng đại diện cho nông dân bị thiệt hại trong quá trình tố tụng tại tòa án nếu được nông dân ủy quyền. Giao cho Trung tâm Môi trường nông thôn và Trung tâm Tư vấn pháp luật nông dân thuộc T.Ư Hội liên hệ với Công ty luật hợp danh Hồng Bách – Đoàn Luật sư Hà Nội phối hợp chặt chẽ với Hội Nông dân các tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai và TP Hồ Chí Minh trong quá trình tố tụng tại tòa án. Trong suốt quá trình bảo vệ quyền lợi cho nông dân ba tỉnh, thành phố, T.Ư Hội chỉ đạo cơ quan truyền thông của Hội phối hợp các cơ quan thông tin đại chúng ở Trung ương và địa phương trong việc tuyên truyền, đưa tin bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng cho nông dân.

Trong quá trình diễn biến của vụ việc, T.Ư Hội Nông dân Việt Nam thường xuyên theo dõi sát sao để chủ động chỉ đạo các cấp Hội ở ba địa phương giúp nông dân trong việc yêu cầu Công ty Vedan bồi thường thiệt hại.

PV: Công ty Vedan đã thống nhất sẽ chuyển trả tiền bồi thường từ nay tới năm 2011. Theo đồng chí, Hội Nông dân Việt Nam có những giải pháp gì để tham gia hướng dẫn, chỉ đạo, giám sát chặt chẽ, bảo đảm các khoản tiền chi trả đến tận tay người dân, đúng đối tượng, đúng mức độ thiệt hại tại cơ sở?

Đồng chí Nguyễn Quốc Cường: Sau gần hai năm, Công ty Vedan bị phát hiện xả thẳng chất thải không qua xử lý ra sông Thị Vải gây ô nhiễm môi trường làm thiệt hại về kinh tế cho nông dân khu vực, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hội Nông dân Việt Nam, UBND, các sở, ban, ngành có liên quan các tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai và TP Hồ Chí Minh đã phối hợp chặt chẽ trong việc yêu cầu Công ty Vedan giải quyết bồi thường thiệt hại cho nông dân. Công ty Vedan đã phải chấp nhận bồi thường 100% số tiền yêu cầu bồi thường thiệt hại về kinh tế cho người dân của ba tỉnh, thành phố là 218.949.043.262 đồng.

Sau khi đã ký kết văn bản bồi thường thiệt hại, ngày 18-8-2010, Công ty Vedan đã chuyển số tiền bồi thường thiệt hại cho nông dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đợt 1 là 26,805 tỷ đồng vào tài khoản của UBND huyện Tân Thành và TP Hồ Chí Minh là 22.874.100.029 đồng vào tài khoản của Hội Nông dân huyện Cần Giờ. Đồng thời chuyển chứng thư bảo lãnh của Ngân hàng Bangkok, chi nhánh TP Hồ Chí Minh, số tiền còn lại sẽ được chi trả cho tỉnh, thành phố chậm nhất là ngày 14-1-2011. Để tiếp tục bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng và hợp pháp cho nông dân ba tỉnh, thành phố trong khu vực bị thiệt hại, T.Ư Hội yêu cầu Hội Nông dân các tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Đồng Nai và TP Hồ Chí Minh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền các cấp và các sở, ban, ngành có liên quan thông báo công khai tới các hộ dân bị thiệt hại, giám sát việc thực hiện chi trả cho nông dân bảo đảm nhanh chóng, minh bạch, đúng số tiền được bồi thường đến tận hộ nông dân; tuyên truyền, vận động, giải thích cho nông dân thực hiện, không để xảy ra khiếu kiện trong quá trình giải quyết bồi thường; báo cáo kết quả phối hợp thực hiện về T.Ư Hội Nông dân Việt Nam.

PV: Từ vụ việc khởi kiện Công ty Vedan vừa qua, xin đồng chí cho biết ý kiến về bài học kinh nghiệm trong việc phối hợp hiệu quả, kịp thời giữa Hội Nông dân các cấp với các bộ, ban, ngành và chính quyền địa phương trong việc bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nông dân?

Đồng chí Nguyễn Quốc Cường: Có thể nói từ vụ việc vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường gây hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường và thiệt hại về kinh tế của Công ty Vedan cho chúng ta một bài học không thể vì lợi nhuận trước mắt mà coi nhẹ, buông lỏng vấn đề bảo vệ môi trường. Phải kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ môi trường. Để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nông dân cần tranh thủ được sự chỉ đạo chặt chẽ, sát sao của tổ chức đảng, chính quyền và ngành chuyên môn trên cơ sở kết hợp chặt chẽ giữa pháp lý và sự vận động, thuyết phục; tạo được sự ủng hộ rộng rãi của dư luận, của các cấp, các ngành và đông đảo nhân dân, với phương châm kiên quyết, kiên trì, bám chắc vào các cơ sở khoa học, pháp lý để từng bước giải quyết có lý, có tình về bồi thường cho nông dân bị thiệt hại và doanh nghiệp thấy được trách nhiệm trong việc khắc phục hậu quả để địa phương tiếp tục tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển.

PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí.
Theo Nhandan