Thứ năm,  24/06/2021

Chủ động đối phó với khả năng hạn hán nghiêm trọng trên diện rộng

Từ đầu năm đến nay, nền nhiệt độ ở hầu hết các khu vực trong phạm vi cả nước ở mức cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) cùng thời kỳ. Từ đầu mùa hè đến nay đã xảy ra bảy đợt nắng nóng gay gắt và kéo dài, các đợt nắng nóng tập trung nhiều vào tháng 6, tháng 7 tại các tỉnh Bắc Bộ và Trung Bộ, nhiều nơi nhiệt độ cao hơn cả mức lịch sử.Trong khi đó, mùa mưa bão đến muộn, lượng mưa ở hầu hết các khu vực thấp hơn nhiều so với TBNN. Tổng lượng mưa từ đầu năm đến ngày 15-9 ở các tỉnh Bắc Bộ phổ biến 1.000 - 1.500 mm. So với cùng kỳ, lượng mưa ở các tỉnh phía đông Bắc Bộ thấp hơn 5-15%, phía tây Bắc Bộ thấp hơn 15-30%. Khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ có lượng mưa phổ biến 700-1.200 mm, so với cùng kỳ, lượng mưa ở Tây Nguyên thấp hơn 30-50%, Nam Bộ thấp hơn 15-30%.Do nắng nóng kéo dài và lượng mưa thiếu hụt, cho nên từ đầu mùa mưa đến nay, các sông thuộc Bắc Bộ mới có một vài...

Từ đầu năm đến nay, nền nhiệt độ ở hầu hết các khu vực trong phạm vi cả nước ở mức cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) cùng thời kỳ. Từ đầu mùa hè đến nay đã xảy ra bảy đợt nắng nóng gay gắt và kéo dài, các đợt nắng nóng tập trung nhiều vào tháng 6, tháng 7 tại các tỉnh Bắc Bộ và Trung Bộ, nhiều nơi nhiệt độ cao hơn cả mức lịch sử.

Trong khi đó, mùa mưa bão đến muộn, lượng mưa ở hầu hết các khu vực thấp hơn nhiều so với TBNN. Tổng lượng mưa từ đầu năm đến ngày 15-9 ở các tỉnh Bắc Bộ phổ biến 1.000 – 1.500 mm. So với cùng kỳ, lượng mưa ở các tỉnh phía đông Bắc Bộ thấp hơn 5-15%, phía tây Bắc Bộ thấp hơn 15-30%. Khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ có lượng mưa phổ biến 700-1.200 mm, so với cùng kỳ, lượng mưa ở Tây Nguyên thấp hơn 30-50%, Nam Bộ thấp hơn 15-30%.

Do nắng nóng kéo dài và lượng mưa thiếu hụt, cho nên từ đầu mùa mưa đến nay, các sông thuộc Bắc Bộ mới có một vài đợt lũ vừa và nhỏ và thời gian duy trì lũ rất ngắn, dòng chảy trên hai hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình đều ở mức rất thấp, thấp hơn TBNN 25-50%. Trên sông Đà, mức lũ lớn nhất chảy về hồ

Hòa Bình mới đạt 4.600 m3/giây (xảy ra ngày 26-7), mức nước cao nhất trên sông Hồng tại Hà Nội chỉ là 6,46 m (ngày 28-8), thấp hơn báo động một 3,04 m. Đến thời điểm này, có thể cho là mức nước sông Hồng cạn kiệt nhất trong các năm có số liệu quan trắc. Theo quy luật, chỉ còn một tháng nữa là kết thúc mùa mưa ở các tỉnh Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ. Nhưng do lượng mưa thiếu hụt, dòng chảy các sông suối thấp hơn nhiều so với TBNN, cho nên hầu hết mức nước ở các hồ chứa thủy điện, thủy lợi vẫn đang ở mức rất thấp. Đến ngày 15-9, nước hồ Hòa Bình mới ở mức 99,62 m, thấp hơn 10 m so với cùng kỳ năm 2009 (110,44 m) và còn thiếu 17 m nữa mới đạt mức nước dâng bình thường. Cùng thời điểm này, mức nước hồ Tuyên Quang là 104,24 m, thấp hơn 1 m so với cùng kỳ năm 2009 và còn gần 16 m nữa mới đạt mức nước dâng bình thường; hồ Thác Bà là 52,43 m, tương đương năm 2009 và còn hơn 5 m nữa mới đạt mức nước dâng bình thường.

Ở các tỉnh Trung Bộ và Tây Nguyên, từ đầu tháng 6 đến nay mới xuất hiện một đợt lũ vừa và lớn trên các sông từ Thanh Hóa đến Quảng Ngãi. Do lượng mưa thiếu hụt, cho nên đến nay các hồ chứa thủy điện và thủy lợi mức nước thiếu hụt nghiêm trọng. Nhiều hồ đã xuống đến mực nước chết hoặc chỉ cao hơn mực nước chết một ít và thấp hơn nhiều so cùng kỳ năm 2009, như hồ thủy điện A Vương thấp hơn 4,48 m, thủy điện Sông Hinh thấp hơn 3,43 m, thủy điện Ia Ly thấp hơn 17,8 m…

Ở các tỉnh Nam Bộ, lũ trên sông Mê Công năm nay về muộn. Trên hệ thống sông Cửu Long không có lũ đầu mùa, mức nước sông Tiền, sông Hậu từ tháng 7 đến nay luôn ở mức thấp hơn TBNN từ 1 đến 1,2 m, là năm có mức nước thấp nhất kể từ năm 1998 đến nay.

Theo nhận định của Trung tâm dự báo Khí tượng – Thủy văn T.Ư, từ nay đến cuối năm số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên vùng biển Tây Thái Bình Dương và Biển Đông có khả năng ít hơn so với TBNN. Số cơn bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp đến nước ta từ nay đến hết mùa bão năm 2010 khoảng 2-3 cơn và ảnh hưởng chủ yếu đến khu vực Trung Bộ. Lượng mưa ở các tỉnh Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ tiếp tục ở mức thấp hơn hoặc xấp xỉ TBNN, cho nên nguồn nước đến các hồ chứa không được cải thiện đáng kể. Lượng dòng chảy trên các sông ở Bắc Bộ có khả năng nhỏ hơn TBNN 20-30%, lượng nước đến các hồ chứa có khả năng thiếu hụt khoảng 30%. Lượng dòng chảy trên sông Mê Công trong tháng 10 tiếp tục thiếu hụt so với TBNN 10 – 30%, cho nên đỉnh lũ trên hệ thống sông Cửu Long có khả năng chỉ ở mức xấp xỉ báo động cấp một, thấp hơn rất nhiều so với TBNN và có khả năng xuất hiện vào giữa tháng 10 tới. Riêng các tỉnh thuộc khu vực Trung Bộ, từ nay đến hết tháng 11 vẫn trong thời kỳ mưa, bão, lũ cho nên thời tiết còn diễn biến phức tạp, cần đề phòng lũ lớn, lũ quét, sạt lở đất và bảo đảm an toàn các hồ chứa, nhất là các hồ chứa lớn.

Từ thực trạng thời tiết, khí hậu, thủy văn diễn biến từ đầu mùa mưa bão đến nay và nhận định xu hướng trong các tháng cuối năm cho thấy: Hạn hán nghiêm trọng có khả năng diễn ra trên diện rộng ở các khu vực Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ trong vụ đông xuân tới. Đây là hai vùng trọng điểm lương thực và một vùng cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao của cả nước. Vì vậy, ngay từ bây giờ, các ngành chức năng cần chủ động xây dựng phương án chống hạn hợp lý, phối hợp chặt chẽ giữa việc khai thác nguồn nước để phát điện và tưới cho cây trồng đạt hiệu quả cao nhất, giảm nhẹ thiệt hại do hạn hán có khả năng gây ra.
Theo Nhandan