Thứ bảy,  19/06/2021

Hữu Kiên với sự nghiệp nâng cao dân trí

LSO-Trong chuyến công tác tại Hữu Kiên (Chi Lăng), gặp đồng chí Đoàn Thị Hoàn, Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy vào dự lễ khởi công xây dựng phòng bán trú dân nuôi. Trong lúc trao đổi công việc, không ai bảo ai, chúng tôi đều hướng ra khu phòng học 2 tầng khang trang, bồi hồi nhớ lại kỷ niệm với Hữu Kiên cách đây 11 năm…Một thời chưa xaNăm 1999, tôi được đi với đoàn cán bộ của Phòng GD Chi Lăng vào Hữu Kiên. Chưa rõ lịch công tác của đoàn và cứ nghĩ “sáng vào chiều ra” hoặc nhiều lắm cũng chỉ 2 ngày là cùng. Ai dè, chuyến công tác đó kéo dài cả tuần. Hữu Kiên những ngày cuối thu với cái lạnh về đêm và nắng hanh trên đỉnh núi cao với những đợt gió thông thốc thổi. Bụi trên con đường làm dở dang quyện với những giọt mồ hôi khi leo núi…tạo thành một thứ “ hồ” dính bám vào người và quần áo rất khó chịu. Học sinh Trường THCS Hữu KiênNói là “trường chính”, nhưng tất cả chỉ có vài phòng học khu trung tâm; khu làm việc...

LSO-Trong chuyến công tác tại Hữu Kiên (Chi Lăng), gặp đồng chí Đoàn Thị Hoàn, Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy vào dự lễ khởi công xây dựng phòng bán trú dân nuôi. Trong lúc trao đổi công việc, không ai bảo ai, chúng tôi đều hướng ra khu phòng học 2 tầng khang trang, bồi hồi nhớ lại kỷ niệm với Hữu Kiên cách đây 11 năm…
Một thời chưa xa
Năm 1999, tôi được đi với đoàn cán bộ của Phòng GD Chi Lăng vào Hữu Kiên. Chưa rõ lịch công tác của đoàn và cứ nghĩ “sáng vào chiều ra” hoặc nhiều lắm cũng chỉ 2 ngày là cùng. Ai dè, chuyến công tác đó kéo dài cả tuần. Hữu Kiên những ngày cuối thu với cái lạnh về đêm và nắng hanh trên đỉnh núi cao với những đợt gió thông thốc thổi. Bụi trên con đường làm dở dang quyện với những giọt mồ hôi khi leo núi…tạo thành một thứ “ hồ” dính bám vào người và quần áo rất khó chịu.
Học sinh Trường THCS Hữu Kiên
Nói là “trường chính”, nhưng tất cả chỉ có vài phòng học khu trung tâm; khu làm việc của Ban Giám hiệu, nơi ở của giáo viên… đều “gói gọn” trong cái trụ sở của UBND xã khoảng 30m2 với những bức tường đất cứ há ra đón gió lạnh. Bình thường, cứ đến giờ làm việc của UBND xã, các thầy cô giáo lại “sơ tán” tạm ra cái lớp học ở ngay bên cạnh. Hết giờ làm việc của UBND, các thầy cô lại vào. Đêm ngủ, phản nằm của các thầy một bên, các cô một bên, chỉ cách nhau đúng…một chiều nghiêng của con người. Nhớ lại, thầy Hoàng Văn Éng – Hiệu trưởng nói vui: “Hồi ấy, thời tuổi trẻ dồi dào sinh lực, hừng hực sức sống; cũng phải “ý chí” lắm mới “giữ” được”. Thầy đã vậy, các cô các cậu học trò “bán trú” chỉ ở trong những túp lều dựng tạm như những chiếc lều canh dưa chông chênh nơi sườn núi. Những đợt gió lạnh về đêm khiến các em cứ “chí chóe” chuyện chăn màn. Có củi nhưng không dám đốt vì sợ… cháy lều. Mỗi đêm thầy Éng đi kiểm tra, tay kéo chăn đắp cho em này, thì em kia lại thiếu…Nhưng cái khổ của điều kiện làm việc, của sự ăn, nằm không khổ bằng chuyện nước. Dưới khe sâu hun hút, từng giọt nước vẫn bền bỉ tí tách chảy mà chẳng đủ cho gần trăm con người luôn khô khát. Nước ăn chia từng ca, tắm theo tuần…là những kỷ niệm khó quên của những giáo viên từng công tác tại Hữu Kiên một thời.
Trường chính đã vậy, các phân trường còn khổ hơn. Ngôi nhà trình tường bé tí tẹo, bên trong vài bộ bàn ghế bằng cây, dăm đứa trẻ lấm lem bụi đất ngồi ngược nhau theo “kiểu lớp ghép”; ở một góc, hai chiếc phản, manh chiếu, chăn màn… “tài sản” của cô giáo “cắm bản”. Mỗi phân trường hai cô giáo trẻ vừa “dạy” vừa “dỗ”. Sau giờ “lên lớp” ăn miếng cơm hẩm với con cá mắm, chút canh măng rừng và cùng nhau ngồi…khóc.
Kiên trì theo đuổi mục tiêu nâng cao dân trí
Từ khi Hữu Kiên có lớp 6 “nhô” vào năm 1998 và 4 năm sau đã có học sinh thi đỗ vào trường THPT huyện Chi Lăng, sự nghiệp GD Hữu Kiên đã có những biến đổi quan trọng. Song song với việc đầu tư cơ sở hạ tầng nông thôn như đường trục chính vào trung tâm, các đường nhánh vào thôn bản, điện lưới, trụ sở làm việc của cấp ủy, chính quyền, trạm xá… CSVC cho GD đã từng bước được nâng lên. Bằng chương trình 135, chương trình KCH giai đoạn 1 và các chương trình khác, các phân trường, nhà ở công vụ giáo viên được xây dựng mới. Do địa bàn rộng, dân cư thưa thớt, nên Hữu Kiên thành lập 2 trường tiểu học, thu hút trên 90% công dân trong độ tuổi đến lớp. Trên cơ sở phát triển cấp tiểu học, trường THCS được mở rộng về quy mô và được xây dựng bằng chương trình phát triển THCS. Nhà công vụ giáo viên, các trang thiết bị cho dạy và học được tăng cường. Đặc biệt, bằng vốn viện trợ quốc tế, nhà trường đã có 5 phòng nội trú với sức chứa trên 60 học sinh theo phương thức bán trú dân nuôi. Từ khi mở lớp 6 nhô đến nay, toàn xã đã có 519 em tốt nghiệp THCS, tỷ lệ thi đỗ vào trường THPT, trung tâm GDTX và các loại hình khác đạt trên 30%. Năm học vừa qua, đã có học sinh Hữu Kiên thi đỗ vào Khoa Toán- Tin, trường ĐHSP Hà Nội.
Nhận thức của nhân dân, các chính sách của Nhà nước như Quyết định 112, chế độ cấp giấy vở không thu tiền và sự giúp đỡ của các cơ quan đơn vị, nhà hảo tâm trong và ngoài huyện…đã kích thích sự học Hữu Kiên. Nếu năm 1999, địa phương hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học- chống mù chữ, thì 10 năm sau, năm 2009 hoàn thành phổ câp tiểu học đúng độ tuổi; năm 2006 toàn xã đã được công nhận phổ cập THCS. So với các địa phương khác, tiến độ như vậy có thể nói là chậm, song với một xã như Hữu Kiên, diện tích tự nhiên đến gần 9000ha, có 510 hộ dân, tỷ lệ hộ nghèo lên đến 50,29% (năm 2009), thì đó là một thành tựu mang tính đột phá.
Cần sự giúp đỡ nhiều hơn
Vào khu nội trú học sinh, đồ dùng đầu tiên chúng tôi nhìn thấy là những chiếc can nhựa. Các em học sinh nói rằng đó là thứ cần mua sắm đầu tiên khi bố mẹ cho con đi… nội trú. Mặc dù Hữu Kiên đã được đầu tư công trình nước sinh hoạt, nhưng không hiểu sao nhà trường vẫn không có nước. Trước đây, các em chịu khó xuống khe vài tiếng đồng hồ cũng hứng được 1 can 10 lít, nhưng khi các khu đồi bị san ủi để xây dựng các công trình, thì các mạch nước cũng… tắt luôn. Vì vậy cả thầy và trò đều phải đi… xin nước dưới nhà dân. Có lẽ không ai có thể cảm nhận được câu “nước là máu của sự sống” như thầy và trò Hữu Kiên.
Từ khi thực hiện chính sách trợ giúp học sinh nghèo vùng cao, tỷ lệ huy động vào các cấp học khá hơn, cùng với đó là nhu cầu về nội trú cũng lớn hơn. Với CSVC hiện tại, Hữu Kiên chỉ đáp ứng được trên 60% nhu cầu.

Trong nhiều năm qua, công cuộc nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực ở xã ĐBKK này đã thu được kết quả to lớn, song chưa thật vững chắc. Đầu tư nhiều hơn cơ sở hạ tầng nông thôn cũng như cho GD là cách tốt nhất giúp địa phương nâng cao hơn nữa chất lượng dạy và học.

Minh Hồng