Thứ ba,  20/04/2021

Phát triển sản xuất nông nghiệp chất lượng cao ở Ðồng Nai

Mặc dù ngành nông, lâm nghiệp chỉ chiếm tỷ trọng 8,6% trong cơ cấu kinh tế, nhưng sản xuất nông nghiệp vẫn được tỉnh Đồng Nai đặc biệt quan tâm. Bởi nếu không tạo bước đột phá để phát triển căn cơ, bền vững về sản xuất nông nghiệp, làm cơ sở nâng cao đời sống cho nông dân thì thành quả phát triển kinh tế của Đồng Nai chưa thật sự bền vững.Những điểm sáng trong nông nghiệpĐồng Nai có tổng diện tích cây trồng hằng năm khoảng 368 nghìn ha, trong đó có gần 200 nghìn ha sản xuất cây hàng năm, 120 nghìn ha cây công nghiệp lâu năm và hơn 49 nghìn ha cây ăn quả. Bức tranh nông nghiệp Đồng Nai ngày càng xuất hiện nhiều gam mầu sáng, nhiều mô hình cho thu nhập cao. Theo thống kê, hiện có hơn 1% trong khoảng 200 nghìn hộ sống bằng nông nghiệp ở Đồng Nai có thu nhập 100 triệu đồng/ha/năm trở lên. Có mô hình cho thu nhập hằng năm trên một tỷ đồng như trang trại của ông Trần Hoàng Tuấn, xã Núi Tượng, huyện Tân Phú; Hồ Sơn Tư, huyện Xuân Lộc;...

Mặc dù ngành nông, lâm nghiệp chỉ chiếm tỷ trọng 8,6% trong cơ cấu kinh tế, nhưng sản xuất nông nghiệp vẫn được tỉnh Đồng Nai đặc biệt quan tâm. Bởi nếu không tạo bước đột phá để phát triển căn cơ, bền vững về sản xuất nông nghiệp, làm cơ sở nâng cao đời sống cho nông dân thì thành quả phát triển kinh tế của Đồng Nai chưa thật sự bền vững.

Những điểm sáng trong nông nghiệp

Đồng Nai có tổng diện tích cây trồng hằng năm khoảng 368 nghìn ha, trong đó có gần 200 nghìn ha sản xuất cây hàng năm, 120 nghìn ha cây công nghiệp lâu năm và hơn 49 nghìn ha cây ăn quả. Bức tranh nông nghiệp Đồng Nai ngày càng xuất hiện nhiều gam mầu sáng, nhiều mô hình cho thu nhập cao. Theo thống kê, hiện có hơn 1% trong khoảng 200 nghìn hộ sống bằng nông nghiệp ở Đồng Nai có thu nhập 100 triệu đồng/ha/năm trở lên. Có mô hình cho thu nhập hằng năm trên một tỷ đồng như trang trại của ông Trần Hoàng Tuấn, xã Núi Tượng, huyện Tân Phú; Hồ Sơn Tư, huyện Xuân Lộc; Hồ Sáu ở huyện Trảng Bom.

Việc ứng dụng kỹ thuật và khoa học tiên tiến trong sản xuất được Đồng Nai đặc biệt chú trọng. Hiện nay, các khâu làm đất gần 100% dùng máy móc. Các khâu khác như tưới tiêu, sơ chế, chế biến sản phẩm nông nghiệp dần được làm bằng máy tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển một bộ phận lao động nông nghiệp sang hoạt động các ngành công nghiệp, dịch vụ. Hiện số máy kéo, máy xới, máy bơm nước, máy tuốt, máy gặt, sơ chế nông sản… toàn tỉnh có hơn 100 nghìn chiếc, tăng gần 12 nghìn chiếc so cách đây năm năm. Bên cạnh đó, với mục tiêu, đưa nông nghiệp Đồng Nai phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa để nông sản làm ra dễ dàng tiêu thụ trong nước và xuất khẩu nâng cao đời sống cho nông dân, Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch 97 về &#39tam nông&#39 và UBND tỉnh đã có Quyết định 43 về cây con chủ lực. Hiện nay, các huyện, thị đang từng bước quy hoạch và hình thành các vùng chuyên canh để chuyển giao kỹ thuật, đưa máy móc vào sản xuất, giảm chi phí đầu vào. Để thực hiện được điều này, các địa phương tập trung phát triển kinh tế tập thể. Đến nay, toàn tỉnh có hơn 1.400 hợp tác xã, tổ hợp tác, câu lạc bộ và liên hiệp câu lạc bộ năng suất cao cùng hơn ba nghìn trang trại. Đa số các hộ thành viên trong các tổ chức kinh tế tập thể có năng suất cây trồng, vật nuôi cao hơn các hộ ở ngoài.

Nhờ vậy, bộ mặt nông thôn tỉnh Đồng Nai có sự thay đổi đáng kể. Năm 2005 giá trị sản xuất ngành nông nghiệp đạt gần 5.600 tỷ đồng, năm 2009 tăng lên hơn 7.500 tỷ đồng và dự kiến năm 2010 đạt gần 8.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh tổng thể nông nghiệp Đồng Nai thật sự chưa phát triển bền vững, chưa hình thành vùng chuyên canh rộng lớn, chất lượng nông sản làm ra chưa cao, liên kết bốn nhà chưa chặt chẽ điều này đã dẫn đến điệp khúc &#39được mùa rớt giá&#39 đang đè nặng thường trực trên đôi vai người nông dân. Mặt khác, tình trạng làm ăn nhỏ lẻ, manh mún theo lối mòn vẫn tồn tại. Đáng chú ý là với một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía nam, nhưng đến nay toàn tỉnh chỉ có 73 HTX nông nghiệp, bốn liên hiệp Câu lạc bộ năng suất cao. Đây thực sự là rào cản rất lớn để hướng nông dân vào làm ăn tập thể.

CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn

Khắc phục những hạn chế trên, nhiệm vụ và giải pháp mà tỉnh Đồng Nai xác định trong giai đoạn 2010 – 2015 là: Xây dựng nền nông nghiệp theo hướng chất lượng, hiệu quả và bền vững. Trong đó chú trọng từng bước hiện đại hóa nền sản xuất nông nghiệp; phát triển công nghiệp chế biến nông sản, phát triển dịch vụ nông nghiệp và nông thôn; phát triển kinh tế hợp tác mà nòng cốt là HTX, gắn với nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới; phát triển bền vững trên nền tảng cơ sở vật chất, kỹ thuật ngày càng hiện đại; cơ khí hóa, điện khí hóa nông nghiệp và đẩy mạnh phát triển công nghiệp ở khu vực nông thôn.

Để thực hiện được điều này, thời gian qua, tỉnh Đồng Nai đã tập trung đầu tư phát triển vùng nông thôn. Năm 2009, Đồng Nai đã đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn 800 tỷ đồng, dự kiến, năm nay tiếp tục đầu tư cho khu vực nông thôn hơn 560 tỷ đồng. Cuối tháng 9 vừa qua, Đồng Nai đã khởi công xây dựng Khu liên hợp công nông nghiệp DOFICO (Agropark) trên diện tích rộng 2.187 ha tại huyện Xuân Lộc, tổng vốn đầu tư 1.960 tỷ đồng và dự kiến sẽ thực hiện trong năm năm. Agropark có năm phân khu chức năng như chăn nuôi, trồng trọt, chế biến thực phẩm, dịch vụ hậu cần. Giai đoạn 1 của dự án đầu tư khoảng 1.410 tỷ đồng kéo dài tới năm 2013, còn lại 550 tỷ đồng cho giai đoạn 2. Sau khi hoàn chỉnh đầu tư hạ tầng, dự kiến thu hút 300 nhà đầu tư trong và ngoài nước trong lĩnh vực công nông nghiệp. Đây là dự án công nông nghiệp đầu tiên trong cả nước được xây dựng hiện đại theo hướng sản xuất hàng hóa, xây dựng chuỗi sản xuất khép kín theo những quy chuẩn của thế giới, góp phần nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Đồng thời, đây còn là một trong những đầu mối để các loại nông sản thực phẩm của Đồng Nai và các tỉnh trong khu vực tham gia thị trường thế giới. Dự án này rất có ý nghĩa, góp phần cùng nông dân xây dựng thương hiệu nông nghiệp công nghệ cao, từ đó sẽ nhân rộng ra cả nước. Ngoài ra, để gắn kết chặt chẽ với khu liên hợp Agropark, tỉnh Đồng Nai đang triển khai xây dựng Khu công nghệ cao chuyên ngành công nghệ sinh học (CNSH) tại huyện Cẩm Mỹ. Dự án được khởi công xây dựng giai đoạn một vào tháng bảy năm nay trên diện tích hơn 226 ha tại huyện Cẩm Mỹ, tổng vốn đầu tư 1.000 tỷ đồng. Trong thiết kế, dự án dành ba ha xây dựng không gian thực nghiệm các kết quả nghiên cứu về lĩnh vực sinh học, 16 ha xây dựng các trung tâm nghiên cứu, 80 ha dành cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước xây dựng nhà máy sản xuất…

Giám đốc Sở KH – CN Đồng Nai Tiến sĩ Phạm Văn Sáng cho biết, Khu công nghệ cao chuyên ngành CNSH thu hút đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng CNSH tạo giống cây trồng, vật nuôi chủ lực của tỉnh và ứng dụng các thành tựu CNSH tiên tiến trong lĩnh vực nông nghiệp, thực phẩm, y dược và môi trường… đồng chí cũng cho biết thêm, với hướng đi thẳng vào ứng dụng thông qua kế thừa, tiếp thu có chọn lọc các kết quả nghiên cứu của các viện, trường và trung tâm nghiên cứu trong và ngoài nước để xây dựng mô hình thực nghiệm chuyển giao kết quả nghiên cứu sản xuất… thì hoạt động của Khu CNSH Đồng Nai sẽ không trùng lặp với các nơi khác. Đồng thời tạo một không gian rộng mở và môi trường thuận lợi cho các nhà khoa học không chỉ của Đồng Nai mà cả vùng kinh tế trọng điểm phía nam tổ chức thực nghiệm kết quả nghiên cứu ở phòng thí nghiệm và các nhà sản xuất nông nghiệp CNSH trong và ngoài nước đầu tư phát triển. Hai khu công nghiệp này cùng với những đầu tư cho chương trình nông thôn mới, Chương trình 135, 134… được kỳ vọng là động lực thúc đẩy, tạo hướng bứt phá để nông nghiệp Đồng Nai phát triển toàn diện.

Đồng chí Phạm Minh Đạo, Giám đốc Sở NN&PTNT Đồng Nai nói: &#39Để cụ thể hóa chủ trương của tỉnh, ngành rất quan tâm phát triển kinh tế tập thể, vì chỉ có dồn điền đổi thửa, thành lập trang trại, hoặc tập hợp nông dân lại xây dựng hợp tác xã, câu lạc bộ, tổ hợp tác thì mới có diện tích lớn để sản xuất cùng một quy trình và dễ dàng cơ giới hóa nhằm giảm chi phí, tăng lợi nhuận. Đây là xu hướng tất yếu khi đất nước ta bước vào hội nhập. Thời gian qua, nông sản Đồng Nai đánh mất nhiều cơ hội cũng chính vì nông dân còn sản xuất nhỏ lẻ, mỗi người theo một quy trình. Do đó, thời gian tới, tỉnh kết hợp với các địa phương tăng cường công tác vận động nông dân vào hợp tác xã, tổ hợp tác hay câu lạc bộ năng suất cao để dễ dàng chuyển giao kỹ thuật, giống mới. Đồng thời nghiên cứu các cơ chế, chính sách để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các vùng nông thôn, miền núi nhằm tránh tình trạng phát triển mất cân đối của nền kinh tế, sự gia tăng khoảng cách giàu nghèo và trình độ phát triển giữa các vùng, miền trong tỉnh&#39. Ngoài ra, ngành nông nghiệp đẩy mạnh chuyển dịch kinh tế nông thôn theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp. Ở nông thôn sẽ bao gồm nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và thương mại; các cơ sở sản xuất đan xen với nhau, bổ sung cho nhau, hình thành những vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, chuyên canh quy mô lớn, đồng thời vẫn tồn tại một số vùng sản xuất quy mô nhỏ nhưng đều được ứng dụng công nghệ chế biến với quy mô thích hợp. Phần lớn các cơ sở công nghiệp đặt ở vùng nông thôn sẽ tạo ra các khu, cụm công nghiệp và dịch vụ mới, ngành nghề nông thôn được phát triển mạnh, hình thành các cơ sở tiểu thủ công nghiệp, phát triển các làng nghề truyền thống.

Với cách thức tổ chức sản xuất và cơ cấu kinh tế nông thôn như vậy, lao động nông nghiệp Đồng Nai được thu hút và chuyển dịch mạnh vào lĩnh vực phi nông nghiệp, đồng thời, họ vẫn gắn bó với nông thôn, không tách rời nông thôn, &#39ly nông bất ly hương&#39 và để nông dân làm giàu trên chính mảnh đất của mình đã gắn bó bao đời nay.

Theo Nhandan