Chủ nhật,  16/05/2021

Chuyện công tác dân số ở Trấn Yên

LSO-Khi ngỏ ý được tìm hiểu về công tác dân số trên địa bàn xã Trấn Yên, huyện Bắc Sơn, chị Dương Thị Riệm, cán bộ chuyên trách dân số xã vui vẻ dẫn chúng tôi đến thăm hai gia đình "tiêu biểu".Đại gia đình gia đình anh Hoàng Văn ÊmVượt qua gầm sàn một gia đình tại thôn Làng Gà 1, chúng tôi đến thăm gia đình anh Hoàng Văn Êm. Trên căn nhà sàn trống hoác là "đại gia đình" của người cha mới 42 tuổi nhưng đã có đến 8 đứa con, trong đó có 7 con gái. Đứa lớn đã 20 tuổi, còn đứa bé mới hơn 2 tuổi. Tìm hiểu thêm chúng tôi được biết, hiện nay 4 đứa con của anh Êm đã bỏ học; nhà chỉ có 3 sào ruộng, 4 sào nương. Mùa giáp hạt thì thiếu thốn đủ đường, còn lại bao nhiêu thóc gạo cũng chẳng đủ ăn, nói gì đến chi phí khác. Đảo mắt quanh căn nhà, chúng tôi không hề thấy vật dụng gì đáng giá. Được hỏi tại sao lại sinh nhiều con, anh Êm "vui vẻ" cho biết, thấy người ta sinh được con trai,...

LSO-Khi ngỏ ý được tìm hiểu về công tác dân số trên địa bàn xã Trấn Yên, huyện Bắc Sơn, chị Dương Thị Riệm, cán bộ chuyên trách dân số xã vui vẻ dẫn chúng tôi đến thăm hai gia đình “tiêu biểu”.
Đại gia đình gia đình anh Hoàng Văn Êm
Vượt qua gầm sàn một gia đình tại thôn Làng Gà 1, chúng tôi đến thăm gia đình anh Hoàng Văn Êm. Trên căn nhà sàn trống hoác là “đại gia đình” của người cha mới 42 tuổi nhưng đã có đến 8 đứa con, trong đó có 7 con gái. Đứa lớn đã 20 tuổi, còn đứa bé mới hơn 2 tuổi. Tìm hiểu thêm chúng tôi được biết, hiện nay 4 đứa con của anh Êm đã bỏ học; nhà chỉ có 3 sào ruộng, 4 sào nương. Mùa giáp hạt thì thiếu thốn đủ đường, còn lại bao nhiêu thóc gạo cũng chẳng đủ ăn, nói gì đến chi phí khác. Đảo mắt quanh căn nhà, chúng tôi không hề thấy vật dụng gì đáng giá. Được hỏi tại sao lại sinh nhiều con, anh Êm “vui vẻ” cho biết, thấy người ta sinh được con trai, mình không sinh được thì tức, tức thì đẻ thôi. Phải có con trai để nối dõi chứ! Anh cũng cho biết thêm, nếu đứa con thứ 8 của anh…vẫn là con gái thì anh sẽ tiếp tục đẻ đến khi có con trai mới thôi.
Chia tay gia đình nhà anh Êm, theo chân chị Riệm chúng tôi đến thăm gia đình chị Dương Thị Tại, thôn Làng Thẳm. Cũng là căn nhà sàn theo cách truyền thống của người dân Bắc Sơn nhưng chúng tôi có cảm giác khác hẳn: ấm cúng và no đủ. Quây quần bên bếp lửa, chị Tại tâm sự: vợ chồng chị chỉ sinh được 2 đứa con gái, đứa lớn đang học lớp 7, đứa nhỏ thì năm nay vừa vào lớp 1. Mặc dù sinh con gái nhưng chị không có ý định đẻ thêm, gia đình nhà chồng cũng không gây áp lực “nối dõi tông đường” với chị mà cả nhà tập trung vào sản xuất, chăn nuôi để nuôi dạy con cái cho tốt. Chị cho biết, ngoài trồng lúa, gia đình chị còn chăn nuôi lợn, trồng ngô, khoai – mùa nào thức nấy… Mặc dù gia đình 3 thế hệ nhưng chưa bao giờ chịu cảnh thiếu ăn mà còn sắm được nhiều vật dụng hiện đại phục vụ đời sống sinh hoạt.
Cán bộ phụ trách dân số đến tuyên truyền, vận động tại nhà dân
Sau khi được trải nghiệm thực tế sinh động, trò chuyện với chúng tôi chị Riệm cho biết, toàn xã hiện nay có 1.148 cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ; nếu những năm trước tỷ lệ tăng dân số trên 3% thì nay đã giảm xuống 2,1%, tỷ lệ sinh con thứ 3 còn 0,7%. Nhằm giảm đến mức thấp nhất tỷ lệ tăng dân số và sinh con thứ 3, Đảng ủy, chính quyền xã, trực tiếp là các cán bộ dân số tích cực vận động, tuyên truyền đến mọi người dân. Qua các buổi sinh hoạt cộng đồng, họp thôn, giao ban hội phụ nữ… việc tuyên truyền được chú trọng nhằm giúp bà con hiểu được hạn chế, khó khăn khi sinh nhiều con; “diễn đàn” chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc con cái, phát triển kinh tế, giữ gìn hạnh phúc gia đình được các chị thường xuyên phối hợp với hội phụ nữ để triển khai cụ thể đến các chị em… Là xã đa số là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có 20% dân tộc Dao nên lựa chọn hình thức tuyên truyền nào để bà con dễ hiểu là điều rất quan trọng. Chị Riệm nhớ lại những lần đến thôn Nà Keo, Pa Ó để tuyên truyền đều phải sử dụng tiếng dân tộc, lấy những ví dụ gần gũi như một bát cơm rang có đầy đủ thịt rau và một bát cơm không, hay phát những tờ rơi có hình ảnh thực tế, sinh động để chỉ cho người dân rõ. Chính vì thế mà hơn 10 năm nay, trên địa bàn 2 thôn này đều không có người sinh con thứ 3.
Dù đã có “tín hiệu vui” về công tác dân số ở xã vùng 3 này. Song theo ông Bế Văn Đốc, Phó Chủ tịch UBND xã thì Trấn Yên vẫn không thể lơ là công tác DS-KHHGĐ vì nguyên nhân dẫn đến sinh con thứ 3 vẫn là do tư tưởng trọng nam khinh nữ, gia đình sinh con một bề. Mặc dù được tiếp cận với các dịch vụ KHHGĐ nhưng chủ yếu vẫn do trách nhiệm của nam giới trong việc thực hiện KHHGĐ chưa cao. Chính nhận thức lệch lạc đó đã làm tăng sự vất vả, tăng năm tháng nghèo đói của một bộ phận người dân nơi đây mà không biết đến bao giờ mới thoát được. Hơn hết, chính quyền và ngành chức năng cần phải có những giải pháp tích cực như chung tay vận động từng nhà, từng người; bám sát các chiến dịch truyền thông lồng ghép sức khỏe sinh sản; nhân rộng các điển hình ít con, kinh tế khá, giỏi…để giảm tỷ lệ sinh, đặc biệt là chấm dứt tình trạng sinh con thứ 3, tạo sự cân bằng giới tính sau khi sinh.

Thanh Hòa