Thứ bảy,  27/11/2021

Vệ sinh môi trường nông thôn: Nỗ lực và hạn chế

LSO-Có một tỷ lệ nghịch không phải chỉ tồn tại ở riêng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn mà đúng với hầu hết ở các tỉnh đang phát triển, đó là càng phát triển nhanh thì môi trường càng xuống cấp, ô nhiễm. Trong phạm vi bài viết, chúng tôi chỉ xin phản ánh một khía cạnh nhỏ, ô nhiễm môi trường từ các chất thải trong chăn nuôi.Gia đình anh Xa Huỳnh Đích, thôn Bản Cảng, xã Khuất Xá, huyện Lộc Bình trong vài năm trở lại đây luôn được bình chọn là gia đình điển hình tiên tiến về phát triển kinh tế. Con đường làm giàu của gia đình anh từ rất nhiều yếu tố như phát triển trồng trọt, làm dịch vụ, nhưng chăn nuôi vẫn mang lại thu nhập nhiều nhất cho vợ chồng anh Đích. Trung bình trong vài gian chuồng của gia đình anh luôn có từ 30-40 con lợn. Chăn nuôi đúng phương pháp, có thu nhập, nhưng vấn đề nan giải nhất đối với anh Đích chính là chất thải của đàn vật nuôi ra môi trường xung quanh. Không có hố thu chất thải đủ tiêu chuẩn, không có bể...

LSO-Có một tỷ lệ nghịch không phải chỉ tồn tại ở riêng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn mà đúng với hầu hết ở các tỉnh đang phát triển, đó là càng phát triển nhanh thì môi trường càng xuống cấp, ô nhiễm. Trong phạm vi bài viết, chúng tôi chỉ xin phản ánh một khía cạnh nhỏ, ô nhiễm môi trường từ các chất thải trong chăn nuôi.
Gia đình anh Xa Huỳnh Đích, thôn Bản Cảng, xã Khuất Xá, huyện Lộc Bình trong vài năm trở lại đây luôn được bình chọn là gia đình điển hình tiên tiến về phát triển kinh tế. Con đường làm giàu của gia đình anh từ rất nhiều yếu tố như phát triển trồng trọt, làm dịch vụ, nhưng chăn nuôi vẫn mang lại thu nhập nhiều nhất cho vợ chồng anh Đích. Trung bình trong vài gian chuồng của gia đình anh luôn có từ 30-40 con lợn. Chăn nuôi đúng phương pháp, có thu nhập, nhưng vấn đề nan giải nhất đối với anh Đích chính là chất thải của đàn vật nuôi ra môi trường xung quanh. Không có hố thu chất thải đủ tiêu chuẩn, không có bể biogas, chuồng trại chăn nuôi ngay trong nhà và sát cạnh đường nên hàng ngày chất thải của hàng chục con lợn gây ảnh hưởng không nhỏ tới các gia đình xung quanh và ảnh hưởng nặng nề nhất chính lại là gia đình anh. Chị Vy Văn Mì, vợ anh Đích tâm sự: Nhận biết được sự ảnh hưởng tới môi trường do đàn vật nuôi của gia đình mình gây ra, nên gia đình đã đầu tư trên 60 triệu đồng xây dựng hẳn một khu chuồng trại với bể biogas xử lý chất thải đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Vừa nói, chị Mì vừa đưa chúng tôi đi tham quan, cả khu chuồng trại đủ nuôi gần 100 con lợn đang dần được hoàn thiện, tương lai không xa, với nỗ lực của mình, gia đình anh Đích, chị Mì sẽ tự khắc phục được những ảnh hưởng tới môi trường trong quá trình phát triển kinh tế. Tuy nhiên, không phải gia đình nào cũng được như vậy.
Một số hộ gia đình ở xã Khuất Xá, Lộc Bình đã mạnh dạn đầu tư xây dựng chuồng trại hợp vệ sinh, bảo vệ môi trường
Ông Dương Công Hoàng, Bí thư Đảng ủy xã Khuất Xá cho biết: Toàn xã có trên 1.000 hộ dân, trong những năm gần đây, cùng với phong trào của toàn tỉnh, phong trào chăn nuôi ở Khuất Xá cũng có những bước tiến vượt bậc. Trong xã, hầu như gia đình nào cũng chăn nuôi lợn, ít thì vài ba con, nhiều thì hàng chục con. Chăn nuôi phát triển, nhưng xử lý chất thải chăn nuôi thì không phát triển kịp. Hiện nay, toàn xã mới chỉ có khoảng 5 gia đình đầu tư xây dựng bể biogas và hệ thống chuồng trại có đủ tiêu chuẩn xử lý chất thải chăn nuôi, còn lại là thải ra môi trường tự nhiên. Nếu như trong phát triển kinh tế, Khuất Xá đang có những tiêu chí tiến sát đến chuẩn của bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, nhưng riêng tiêu chí về môi trường thì dường như ngày càng cách xa. Không chỉ chất thải do chăn nuôi mà ngay đầu xã, ở ngã ba Bản Chu đã có 3 lò giết mổ gia súc xả thẳng chất thải xuống ao gây ô nhiễm môi trường trầm trọng. Trong những năm qua, vệ sinh môi trường nông thôn luôn được chính quyền các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm, với chủ trương là nhà nước hỗ trợ ban dầu và tuyên truyền, vận động để thực hiện xã hội hóa về công tác vệ sinh mô trường nông thôn, vận động nhân dân tự đầu tư chuồng trại và xây dựng các công trình xử lý chất thải nông thôn. Qua đó đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận, tuy nhiên xét một cách tổng thể, vệ sinh môi trường nông thôn vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Theo con số thống kê, đến năm 2009, toàn tỉnh có 60% số hộ gia đình có hố tiêu, trong đó tỷ lệ số hộ nông thôn có nhà tiêu hợp vệ sinh chỉ là 26%; toàn tỉnh có 32.226 chuồng trại, thì cũng chỉ có 32% trong số đó là hợp vệ sinh so với yêu cầu. Những con số đó đã phản ánh tình trạng đáng báo động đối với môi trường nông thôn do chất thải chăn nuôi gây ra.

Nhiều ý kiến cho rằng cần phải tăng cường hơn nữa công tác vận động, tuyên truyền để nhân dân nhận thức rõ về tác hại của ô nhiễm môi trường nông thôn, từ đó có ý thức và biện pháp bảo vệ sức khỏe của gia đình và cộng đồng, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững. Trong quá trình công tác tại một số địa phương, nhiều người dân cũng trao đổi với chúng tôi về ý định xây dựng các công trình xử lý chất thải chăn nuôi như bể khí sinh học biogas…nhưng chưa biết chỗ nào hướng dẫn và liên hệ với nơi nào, trong khi đó tôi biết có khá nhiều dự án hỗ trợ về chương trình này, ví dụ như của Trung tâm khuyến nông…Như vậy ngoài việc các cơ quan, đoàn thể, chính quyền địa phương tăng cường công tác tuyên truyền, thì việc các cơ quan chuyên môn đẩy mạnh phổ biến các kỹ thuật xây dựng, bảo vệ, cơ chế, chính sách… đối với vệ sinh môi trường cũng là một trong những biện pháp cần thiết. Phát triển chăn nuôi, phát triển kinh tế ở khu vực nông thôn, nhưng cũng phải chú trọng tới môi trường, đó mới là hướng phát triển bền vững và cũng là hướng tới xây dựng nông thôn mới.

Lê Minh