Thứ hai,  17/05/2021

Câu lạc bộ hát then xã Tô Hiệu: Những kết quả hoạt động bước đầu

LSO-Tô Hiệu là một xã có có các dân tộc Tày, Nùng sinh sống lâu đời bên nhau thành từng bản khá đông đúc ngay gần thị trấn của huyện Bình Gia. Bà con ở đây từ lâu rất thích nghe hát then, đàn tính.Ảnh: Hoàng ViệtSau 5 năm nghỉ hưu, tôi đã an phận với trách nhiệm người vợ, người mẹ, người bà trong gia đình. Sau khi đi dự Đại hội thành lập Hội Bảo tồn dân ca câc dân tộc tỉnh Lạng Sơn ( 8/2010) về, tôi thấy mình phải tiếp tục làm việc để không phụ niềm tin của cộng đồng, niềm tin của những người đồng nghiệp đã gắn bó với ngành văn hóa cả đời, giờ được nghỉ hưu nhưng vẫn tâm huyết với sự nghiệp bảo tồn văn hóa dân tộc như các anh, chị: Vy Hồng Nhân, Hoàng Huy Ấm, Triệu Thủy Tiên… Tôi thực sự cảm phục về nghị lực sống và làm việc không ngừng nghỉ của anh Vy Hồng Nhân, sự tận tâm của anh để Hội Bảo tồn dân ca tỉnh Lạng Sơn chính thức được thành lập; tôi yêu mến trái tim tâm huyết với văn hóa...

LSO-Tô Hiệu là một xã có có các dân tộc Tày, Nùng sinh sống lâu đời bên nhau thành từng bản khá đông đúc ngay gần thị trấn của huyện Bình Gia. Bà con ở đây từ lâu rất thích nghe hát then, đàn tính.
Ảnh: Hoàng Việt
Sau 5 năm nghỉ hưu, tôi đã an phận với trách nhiệm người vợ, người mẹ, người bà trong gia đình. Sau khi đi dự Đại hội thành lập Hội Bảo tồn dân ca câc dân tộc tỉnh Lạng Sơn ( 8/2010) về, tôi thấy mình phải tiếp tục làm việc để không phụ niềm tin của cộng đồng, niềm tin của những người đồng nghiệp đã gắn bó với ngành văn hóa cả đời, giờ được nghỉ hưu nhưng vẫn tâm huyết với sự nghiệp bảo tồn văn hóa dân tộc như các anh, chị: Vy Hồng Nhân, Hoàng Huy Ấm, Triệu Thủy Tiên… Tôi thực sự cảm phục về nghị lực sống và làm việc không ngừng nghỉ của anh Vy Hồng Nhân, sự tận tâm của anh để Hội Bảo tồn dân ca tỉnh Lạng Sơn chính thức được thành lập; tôi yêu mến trái tim tâm huyết với văn hóa dân tộc của anh. Để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của bà con, vừa qua tôi đã chủ động tham mưu cho Ủy ban nhân dân xã thành lập CLB đàn tính hát then của xã Tô Hiệu, nơi tôi đang cư trú. Trong tháng 9/2010, tôi dành thời gian gặp anh chị em, tuyên truyền về Điều lệ Hội, vận động anh chị em tham gia câu lạc bộ (CLB) hát dân ca của xã, chỉ trong 20 ngày vận động đã có 40 anh chị em đăng kí tham gia. Tôi đến gặp Chủ tịch xã Hoàng Văn Phù trình bày kế hoạch, được anh ủng hộ và cổ vũ bằng lời nói rất chân thành : “Chị cố gắng giúp xã làm công tác bảo tồn dân ca, chúng tôi rất cảm ơn việc làm của chị”. Lời nói của anh như tiếp thêm sức mạnh cho tôi, giúp tôi tự tin hơn.
Tháng 10/2010, sau khi UBND xã có Quyết định công nhận CLB dân ca của xã, tôi tổ chức cuộc họp đầu tiên công bố Quyết định và phổ biến Điều lệ Hội của tỉnh, thông qua Qui chế hoạt động của CLB. Một bất ngờ dành cho tôi khi đồng chí Bí thư Đảng ủy xã Trần Sĩ Hùng trực tiếp đến dự họp cùng CLB và nói vui vẻ: “ Thấy họp đông vui quá nên tôi muốn cùng được họp với anh chị em”. Tác phong sâu sát phong trào, gần gũi quần chúng của đồng chí Bí thư Đảng ủy xã như tiếp lửa cho anh chị em hội viên đam mê hơn với hoạt động của mình.
CLB được chia thành 2 nhóm: Nhóm bảo tồn dân ca Nùng với nhiệm vụ sưu tầm, phổ biến các bài hát sli, cỏ lảu…Nhóm bảo tồn dân ca Tày với nhiệm vụ sưu tầm, phổ biến các làn điệu then, lượn, phong slư và mở lớp tập huấn hát then, đàn tính.
Ngày 25/10/2010, khai giảng lớp then có 20 thành viên đủ các lứa tuổi, đa số là anh chị em nông thôn suốt ngày bận rộn với công việc chăn nuôi, trồng trọt, một số làm dịch vụ: tráng bánh cuốn, làm phở, đi chợ, buôn bán nhỏ… Đặc biệt, có cả bà then tín ngưỡng cũng xin theo học. Thế là, ban ngày mỗi người mỗi việc lo toan cho đời sống kinh tế gia đình; sau bữa cơm tối anh chị em lại gặp nhau tại nhà văn hóa thôn Pác Sào, chan hòa, vui vẻ và say sưa tập luyện với lòng đam mê thực sự với bản sắc văn hóa dân tộc mình. Tôi thường nói đùa: “ Chúng mình là hội viên của Hội “3 tự”: tự thành lập, tự quản lí, tự lo kinh phí. Ai thấy vui xin mời cứ đến, càng đông càng tốt nhưng không ai cho tiền đâu nhé!”. Mọi người cùng cười và cùng thấu hiểu Điều lệ Hội. Nhiều chị em tự mang quà đến dùng chung, nào bưởi, quýt cam vườn nhà, nào bỏng ngô, sắn luộc…thật vui và đầm ấm !
Người dạy lớp then là chị Nông Bích Ngọc, cựu học sinh trường Văn hóa-Nghệ thuật Lạng Sơn, nay là giáo viên nhạc của Trường THCS xã Tô Hiệu, là học sinh giỏi lớp then của thầy Hoàng Huy Ấm. Với phương pháp truyền dạy hiệu quả của chị, chỉ trong 20 đêm tập luyện, đa số chị em đã đánh thành thạo các ngón đàn “tàng bốc” và “tàng nặm” của then Lạng Sơn. Những lời then mượt mà, bay bổng: Sắc xuân, Dòng sông quê em, Lạng Sơn quê noọng, Cô giáo về với bản làng, Mùa hoa lê… luôn ngân nga trong xóm núi quê hương tôi. Có mấy anh trưởng thôn sau những giờ đi làm công tác thôn bản vẫn thường tranh thủ ghé vào lớp nghe chị em hát và cũng hát theo. Lớp then đầu tiên của xã Tô Hiệu đã đạt kết quả tốt đẹp. Những đôi tay đảm đang, cần cù lao động hàng ngày đã vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu và quen dần cây đàn tính với giai điệu then Xứ Lạng. Hội viên càng phấn khởi khi được Hội Cựu giáo chức Tô Hiệu mời đi biểu diễn chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Chương trình 30 phút với 5 bài then tha thiết, du dương đã thực sự vào lòng khán giả, được lãnh đạo xã khen ngợi và đánh giá cao. Thành công của CLB trước hết là do Điều lệ Hội phù hợp với tâm tư, nguyện vọng của hôị viên, được hội viên ủng hộ nhiệt tình và tự giác tham gia. Chương trình hoạt động của CLB được UBND xã quan tâm động viên về tinh thần, hỗ trợ về kinh phí bồi dưỡng giáo viên giảng dạy. Ban Chủ nhiệm CLB nhiệt tình và quyết tâm cao, ứng tiền cá nhân mua sắm đàn tính cho chị em luyện tập, khuyến khích hội viên, người tiếp thu nhanh hướng dẫn người tiếp thu chậm; người có năng khiếu thì đánh đàn, xóc nhạc, người không có năng khiếu thì đến hát cùng cho vui. Cứ như thế, chị em phấn khởi rủ nhau đi tập đàn, tập hát, một đêm không đến được là cảm thấy nhớ nhau. Có chị nói: “Ngày đi lao động vất vả đến mấy nhưng cứ ăn cơm tối xong là muốn đi tập đàn tính với chị em thôi; đi tập đàn, tập hát là quên hết mọi ưu phiền, mệt nhọc”.
Trước mắt, CLB duy trì tập luyện thường xuyên vào tối thứ 6 và tối thứ 7 hàng tuần để đánh đàn thành thạo hơn, hay hơn và tập thêm những bài hát mới, đặc biệt là những bài then có nội dung tuyên truyền phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Chương trình hành động của Hội Bảo tồn dân ca tỉnh Lạng Sơn đã thực sự đi vào cuộc sống. Với chủ trương đúng của Hội cùng sự quan tâm của ngành văn hóa và cấp ủy, chính quyền địa phương, tôi có một niềm tin: Hội Bảo tồn dân ca sẽ góp phần tích cực nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân; cuộc sống của đồng bào dân tộc sẽ vui hơn, chan hòa, gắn bó và đoàn kết cùng nhau xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Nông Thị Phượng