Thứ năm,  05/08/2021

Đào tạo nghề và giải quyết việc làm ở nông thôn đồng bằng sông Cửu Long

Năm qua, nhiều địa phương ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) Đã tích cực triển khai thực hiện Đề án "Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020" theo Quyết định 1956/QĐ-TTg, ngày 27-11-2009, của Thủ tướng Chính phủ, bước đầu giúp nhiều lao động nông thôn có nghề, việc làm ổn định và tăng thu nhập. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện còn nhiều hạn chế, khó khăn cần tập trung tháo gỡ.Nhiều nông dân có việc làm ổn địnhGiám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội TP Cần Thơ, Nguyễn Ngọc Sương cho biết: Từ năm 2006 đến 2010, 62 cơ sở dạy nghề của thành phố đã đào tạo 131.330 lao động, trong đó có 16.305 lao động nông thôn với 28 nghề, gồm nhóm nghề nông nghiệp chiếm 26% và nhóm nghề phục vụ chuyển dịch cơ cấu lao động chiếm 74%. Phổ biến là các nghề: May gia dụng, trồng trọt, chăn nuôi, thú y, thủy sản, sửa chữa xe gắn máy, xây dựng, tin học được tổ chức theo hình thức lưu động tại các xã, phường. Nhờ thực hiện tốt việc dạy nghề cho lao động...

Năm qua, nhiều địa phương ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) Đã tích cực triển khai thực hiện Đề án “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” theo Quyết định 1956/QĐ-TTg, ngày 27-11-2009, của Thủ tướng Chính phủ, bước đầu giúp nhiều lao động nông thôn có nghề, việc làm ổn định và tăng thu nhập. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện còn nhiều hạn chế, khó khăn cần tập trung tháo gỡ.

Nhiều nông dân có việc làm ổn định

Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội TP Cần Thơ, Nguyễn Ngọc Sương cho biết: Từ năm 2006 đến 2010, 62 cơ sở dạy nghề của thành phố đã đào tạo 131.330 lao động, trong đó có 16.305 lao động nông thôn với 28 nghề, gồm nhóm nghề nông nghiệp chiếm 26% và nhóm nghề phục vụ chuyển dịch cơ cấu lao động chiếm 74%. Phổ biến là các nghề: May gia dụng, trồng trọt, chăn nuôi, thú y, thủy sản, sửa chữa xe gắn máy, xây dựng, tin học được tổ chức theo hình thức lưu động tại các xã, phường. Nhờ thực hiện tốt việc dạy nghề cho lao động gắn với giải quyết việc làm tại các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh – dịch vụ mà kiến thức và kỹ năng của người lao động được nâng lên, 80% số lao động sau khi học nghề đã tìm được việc làm hoặc tự tạo việc làm ngay và có thu nhập ổn định. Đến nay, TP Cần Thơ là đơn vị duy nhất trong cả nước hoàn thành việc xây dựng Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Theo đó, đào tạo nghề ngắn hạn bình quân khoảng năm nghìn lao động/năm và đào tạo nghề trung cấp 750 lao động/năm, nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo nghề là 30% và tỷ lệ lao động của thành phố được đào tạo nghề là 55% vào năm 2020. Tỷ lệ lao động được giải quyết việc làm sau khi học nghề khoảng 75 đến 80% trong tổng số lao động được đào tạo nghề của đề án, trong đó 60% tìm thêm việc làm mới tại hộ gia đình và 40% tìm được việc ở các cơ sở sản xuất, kinh doanh tại địa phương.

Sóc Trăng hiện có nguồn lao động khá dồi dào, với hơn 700 nghìn người, trong đó phần lớn là lao động ở nông thôn. Vì vậy, đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho người lao động, nhất là lao động nông thôn, vùng đồng bào dân tộc Khmer luôn được tỉnh, các ngành chức năng quan tâm. Để tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động tham gia học nghề, Sóc Trăng đã phát triển mạng lưới, quy mô đào tạo nghề đa dạng, với một trường cao đẳng nghề, một trung tâm giới thiệu việc làm, một trường trung học chuyên nghiệp có dạy nghề, 10/11 trung tâm dạy nghề cấp huyện, thành phố, một phân hiệu trường cao đẳng nghề ngoài công lập và hơn 200 tổ chức, cá nhân cùng nhiều làng nghề truyền thống tham gia dạy nghề. Các cơ sở dạy nghề được trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị phục vụ đào tạo nghề. Để thực hiện mục tiêu Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020, tỉnh ban hành quy chế hoạt động; kế hoạch tuyên truyền, tư vấn, hướng nghiệp dạy nghề và giải quyết việc làm cho lao động nông thôn; xây dựng mô hình dạy nghề. Các trung tâm dạy nghề ở các huyện có chương trình đào tạo ngắn hạn (ba tháng) cho lao động nông thôn về chuyển giao kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản.

Qua học tập, trình độ ứng dụng khoa học kỹ thuật đưa giống mới vào sản xuất của lực lượng lao động nông thôn được nâng lên, góp phần thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hàng hóa phát triển. Giá trị thu nhập bình quân trên một ha của tỉnh liên tục tăng từ 40 triệu đồng/ha năm 2006 lên 75 triệu đồng/ha năm 2010. Năm 2010, toàn tỉnh có 25.501 lao động được học nghề, chủ yếu là lao động nông thôn, đạt 104,08% kế hoạch và 70% số lao động sau khi học nghề có việc làm. Kết quả này góp phần giải quyết tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm, đồng thời nâng cao tỷ lệ sử dụng thời gian lao động nông nghiệp ở nông thôn. Nhờ được đào tạo nghề, có việc làm ổn định, tăng thu nhập cho người lao động, Sóc Trăng đã giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 24,73% năm 2006 xuống còn 9,14% năm 2010. Theo Giám đốc Sở LĐ-TB và XH tỉnh An Giang Thái Hữu Phúc, đến nay, đã có 154 xã, phường, thị trấn của 11 huyện, thị xã, thành phố triển khai thực hiện Quyết định 1956/QĐ-TTg về Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020. Hội Nông dân các cấp của An Giang cũng quan tâm công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho lao động nông thôn, nhất là các đối tượng hội viên, nông dân, đồng bào dân tộc thiểu số. Trung tâm Dạy nghề và Giới thiệu việc làm nông dân An Giang đã xây dựng, biên soạn tài liệu, tư vấn nghề, đào tạo nghề, điều tra đánh giá hiệu quả sau khi học nghề, giới thiệu giải quyết việc làm cho người lao động. Đồng thời, tổ chức bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng tuyên truyền cho đội ngũ cán bộ hội nông dân cơ sở về kỹ thuật sản xuất, chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm, các biện pháp hạ giá thành sản phẩm. Kết quả, năm qua, có khoảng 9.000 lượt lao động được tư vấn nghề, hơn 2.000 lao động được đào tạo nghề và có việc làm tại địa phương, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.

Tháo gỡ khó khăn

Nỗ lực của các địa phương trong công tác đào tạo nghề ở ĐBSCL đã tạo điều kiện cho lao động nông thôn có cơ hội được học nghề phù hợp và có việc làm, giảm tỷ lệ lao động thất nghiệp, thiếu việc làm cũng như tỷ lệ hộ nghèo hằng năm. Mặt khác, nâng cao nhận thức của người lao động về tầm quan trọng của việc học nghề, có việc làm đối với phát triển kinh tế gia đình, đồng thời, còn góp phần vào công cuộc xây dựng nông thôn mới mà Chính phủ đang thực hiện.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các ngành chức năng, trong thực tế quá trình triển khai thực hiện đề án vẫn còn những hạn chế, khó khăn. Đó là một số địa phương chưa quan tâm đúng mức đến công tác tuyên truyền, giáo dục làm chuyển biến nhận thức của người lao động về học nghề. Trong khi, một bộ phận lao động nông thôn tham gia học nghề đều lớn tuổi, trình độ học vấn thấp, còn ngại khó, chưa xác định động cơ học nghề đúng đắn, cho nên không tìm được việc làm sau đào tạo. Hơn nữa, từ trước tới nay, nông dân chỉ quen với cách sản xuất truyền thống, khi được hướng dẫn kỹ thuật sản xuất mới, bà con tiếp thu chậm, thậm chí lại quay về với cách làm cũ, rồi ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Việc chọn nghề để đăng ký nhu cầu đào tạo còn tự phát, chưa khoa học, cũng như chưa gắn kết với định hướng phát triển của địa phương, cho nên chưa phát huy hiệu quả giải quyết việc làm.

Việc tổ chức đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở nhiều địa phương còn nặng tính hình thức; ngành nghề đào tạo đơn điệu, chủ yếu là tin học, cắt may, cơ khí, sửa chữa xe gắn máy. Chương trình giáo dục, đào tạo dạy nghề vẫn còn cứng nhắc, chưa kịp thời cập nhật kỹ thuật, công nghệ mới, chưa huy động được doanh nghiệp, khu công nghiệp, làng nghề tham gia đào tạo. Đội ngũ giáo viên vừa thiếu, vừa yếu. Nhiều cơ sở dạy nghề chưa coi trọng chất lượng đào tạo, cơ cấu nghề, do vậy, nhiều lao động tuy đã qua đào tạo, nhưng khi doanh nghiệp tuyển dụng phải đào tạo lại. Bên cạnh đó, việc đầu tư cơ sở vật chất cho các cơ sở dạy nghề cũng bất cập, thiếu khoa học; máy móc, thiết bị tuy được trang bị, song lại thiếu đồng bộ.

Để Chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020 theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ được triển khai nhanh và hiệu quả, ngoài việc tập trung khắc phục những mặt hạn chế, yếu kém, các địa phương ở ĐBSCL cần đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của công tác đào tạo nghề; mở rộng mạng lưới dạy nghề, tăng quy mô đào tạo trung cấp nghề; phát triển đa dạng các loại hình và hình thức đào tạo nhằm tạo điều kiện cho người dân chọn được ngành, nghề phù hợp với trình độ, sở thích và gia cảnh của họ. Đồng thời, chỉ đạo các cơ sở đào tạo nghề gắn với nhu cầu sử dụng lao động của các doanh nghiệp đóng trên địa bàn; công khai các chế độ hỗ trợ đội ngũ giáo viên tham gia đề án đào tạo nghề cũng như các đối tượng học nghề. Tiếp tục đẩy mạnh sự phối hợp giữa các cấp, các ngành chức năng với chính quyền địa phương trong việc tạo điều kiện để có thêm nhiều lao động nông thôn có tay nghề, thu nhập ổn định.

Theo Nhandan