Chủ nhật,  20/06/2021

Vui hội xuân, thi ném còn

LSO-Cứ mỗi độ xuân về, Lạng Sơn lại có nhiều lễ hội (LH) dân gian truyền thống được tổ chức. Theo thống kê, có đến khoảng 90% LH mang tính chất cầu mùa – cầu cho mưa thuận, gió hòa, cây cối phát triển, mùa màng bội thu. Các LH được tổ chức đã thực sự trở thành một tâm điểm của cả cộng đồng, thu hút đông đảo nhân dân trong và ngoài địa bàn về dự.Thi ném còn tại các lễ hội dân gian trong những ngày xuân thật hào hứng và ý nghĩaTheo đó, trong những LH mang tính chất cầu mùa mà nhiều nơi gọi đích danh là LH Lồng tồng có rất nhiều nét văn hóa dân gian được lưu giữ, duy trì, tổ chức đáng chú ý. Ngoài phần lễ ra thì trong phần vui hội vẫn có những trò vui, trò diễn như: múa sư tử, biểu diễn võ dân tộc, đi cà kheo hái còn, đánh đu, ném còn… Có người đã ví, “LH như một bảo tàng sống…” thì quả là rất ý nghĩa. Xuân mới, vui hội, chỉ xin được nói sâu hơn về trò vui thi ném còn. Có...

LSO-Cứ mỗi độ xuân về, Lạng Sơn lại có nhiều lễ hội (LH) dân gian truyền thống được tổ chức. Theo thống kê, có đến khoảng 90% LH mang tính chất cầu mùa – cầu cho mưa thuận, gió hòa, cây cối phát triển, mùa màng bội thu. Các LH được tổ chức đã thực sự trở thành một tâm điểm của cả cộng đồng, thu hút đông đảo nhân dân trong và ngoài địa bàn về dự.
Thi ném còn tại các lễ hội dân gian trong những ngày xuân thật hào hứng và ý nghĩa
Theo đó, trong những LH mang tính chất cầu mùa mà nhiều nơi gọi đích danh là LH Lồng tồng có rất nhiều nét văn hóa dân gian được lưu giữ, duy trì, tổ chức đáng chú ý. Ngoài phần lễ ra thì trong phần vui hội vẫn có những trò vui, trò diễn như: múa sư tử, biểu diễn võ dân tộc, đi cà kheo hái còn, đánh đu, ném còn… Có người đã ví, “LH như một bảo tàng sống…” thì quả là rất ý nghĩa. Xuân mới, vui hội, chỉ xin được nói sâu hơn về trò vui thi ném còn. Có thể nói, ném còn là một trò vui hội mang ý nghĩa triết lý nhân văn hết sức sâu sắc. Nó thể hiện sự giao hòa của âm dương, trời đất, vạn vật, con người với thiên nhiên, cây cỏ; thể hiện sự phát triển, sinh sôi nảy nở nhiều trong trồng trọt, chăn nuôi, đem lại mùa màng bội thu,… đời sống ấm no cho người dân. Trong quả còn, theo dân gian thì thường được làm gồm có: hạt lúa, hạt ngô, đất, cát. Để rồi, sau khi trò chơi kết thúc thì những hạt ngô, hạt lúa giống ấy sẽ được phân phát cho mọi người với ý nghĩa mang về gieo trồng sẽ nhiều may mắn, hanh thông, cuộc sống no ấm, hạnh phúc. Đây cũng chính là biểu hiện cho văn hóa của cư dân nông nghiệp nói chung. Tại khu vực diễn ra LH, từ xa người đi hội đã thấy cây còn cao vút. Nó như một sự đánh dấu, báo hiệu cho mọi người trong cộng đồng biết địa điểm nơi diễn ra LH mà tìm đến. Trên ngọn cây còn là một vòng tròn giấy đỏ hoặc nền vàng, tâm đỏ chính là đích mà người tham gia ném còn phải tìm cách ném trúng. Cây còn cũng được xem như là cây nêu của cả cộng đồng mở hội…
Theo quan niệm, du xuân vui hội, thi ném còn, nếu ai ném trúng vòng còn thì năm đó sẽ nhiều sức khỏe, tấn tới, thu được nhiều kết quả tốt đẹp trong cuộc sống, công việc, có nhiều niềm vui, nhận được nhiều tình cảm chân thành của gia đình, bạn bè, người thân. Có thể thấy, tục ném còn ngày xuân mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp. Xét kỹ ra cũng không ngoài mục đích hướng con người ta đến với cái Chân – Thiện – Mĩ, đến với những ước vọng, lý tưởng, hoài bão cao đẹp; góp phần giáo dục nhân cách của mỗi người. Chú ý quan sát sẽ thấy, khi trò chơi ném còn được tổ chức thì xung quanh khu vực diễn ra có rất đông người vui hội tụ lại hò reo, cổ vũ, đăng ký tham gia. Nó thực sự làm nên điểm nhấn, điểm hội tụ của LH. Đặc biệt, nhiều địa phương, khi tổ chức LH, trong phần chơi các trò chơi, các địa bàn trong xã còn chọn cử người đại diện tham gia… Từ đây đã cho thấy, trò chơi ném còn, cũng như nhiều trò chơi khác trong LH Lồng tồng – cầu mùa đối với mỗi cộng đồng mở hội luôn mang nhiều ý nghĩa sâu sắc và được mọi người coi trọng. Ngày hôm nay, cùng với nhiều trò chơi, trò diễn khác trong LH, thi ném còn đã góp phần làm nên nét đặc sắc của những LH đặc trưng cho cư dân nông nghiệp vùng núi phía Bắc nói chung, Lạng Sơn nói riêng. Nó cũng thể hiện được sự trường tồn của những nét đẹp văn hóa trong LH dân gian; làm nên bản sắc văn hóa cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Du xuân, vui hội mỗi người sẽ có được những cảm nhận bổ ích, ý nghĩa và nhiều chiều liên tưởng sâu sắc, ý nhị để rồi tiếp tục tìm đến, khám phá, trải nghiệm những nét đẹp văn hóa khác của quê hương Xứ Lạng. Tiếng trống hội xuân ở Lạng Sơn luôn tưng bừng, rộn rã như những lời mời gọi nồng nhiệt đón chào mỗi người hãy nhanh chân tìm đến hòa vào các trò vui hội náo nhiệt và chắc chắn không thể bỏ qua trò ném còn đầy hào hứng.

Hoàng Thịnh