Thứ bảy,  27/11/2021

Ðể Luật Phòng, chống bạo lực gia đình đi vào cuộc sống

Đan len là một phương pháp trị liệu tâm lý hiệu quả tại ngôi nhà Bình Yên. Những năm qua, Dự án Ngôi nhà bình yên (NNBY) đã hỗ trợ hiệu quả, giúp những phụ nữ và trẻ em yếu thế, thiệt thòi, là nạn nhân của bọn mua bán người và các vụ bạo lực gia đình (BLGĐ) vượt qua nỗi đau, tạo lập cuộc sống mới tốt đẹp hơn. Song, vấn đề đặt ra là làm sao để Luật Phòng, chống BLGĐ thật sự đi vào cuộc sống.Mô hình NNBY (hay còn gọi là nhà tạm lánh) được xây dựng trên cơ sở tình hình bạo lực gia đình ở Việt Nam có nguy cơ nghiêm trọng cả về tính chất và mức độ. Báo cáo Điều tra gia đình Việt Nam của một số cơ quan chức năng nghiên cứu cho thấy, cứ 1.000 vụ mâu thuẫn, thì có 101 vụ xảy ra bạo lực thể xác, nạn nhân của BLGĐ là phụ nữ chiếm hơn 90%. Đây chính là nguyên nhân để mô hình NNBY được hình thành. Ra đời trong hoàn cảnh xã hội còn e ngại, né tránh bàn đến vấn đề BLGĐ do...

Đan len là một phương pháp trị liệu tâm lý hiệu quả tại ngôi nhà Bình Yên.
Những năm qua, Dự án Ngôi nhà bình yên (NNBY) đã hỗ trợ hiệu quả, giúp những phụ nữ và trẻ em yếu thế, thiệt thòi, là nạn nhân của bọn mua bán người và các vụ bạo lực gia đình (BLGĐ) vượt qua nỗi đau, tạo lập cuộc sống mới tốt đẹp hơn. Song, vấn đề đặt ra là làm sao để Luật Phòng, chống BLGĐ thật sự đi vào cuộc sống.
Mô hình NNBY (hay còn gọi là nhà tạm lánh) được xây dựng trên cơ sở tình hình bạo lực gia đình ở Việt Nam có nguy cơ nghiêm trọng cả về tính chất và mức độ. Báo cáo Điều tra gia đình Việt Nam của một số cơ quan chức năng nghiên cứu cho thấy, cứ 1.000 vụ mâu thuẫn, thì có 101 vụ xảy ra bạo lực thể xác, nạn nhân của BLGĐ là phụ nữ chiếm hơn 90%. Đây chính là nguyên nhân để mô hình NNBY được hình thành. Ra đời trong hoàn cảnh xã hội còn e ngại, né tránh bàn đến vấn đề BLGĐ do các rào cản về văn hóa, bất bình đẳng giới, BLGĐ là &#39chuyện riêng&#39 của các gia đình, việc người phụ nữ ra khỏi nhà là việc cấm kỵ và không được chấp nhận. Tuy nhiên, trong bối cảnh Luật Phòng, chống BLGĐ được Quốc hội thông qua tháng 11-2007, cùng nhiều văn bản hướng dẫn Luật này và Luật Bình đẳng giới đi vào cuộc sống, xã hội đã cởi mở hơn khi trao đổi về vấn đề BLGĐ. Việc người phụ nữ bị bạo lực gia đình và là nạn nhân của nạn mua bán người tìm đến NNBY, đã được bảo đảm uy tín và được cộng đồng chấp nhận như một tất yếu trong xã hội.
Theo các chuyên gia nghiên cứu, nếu ví công tác phòng, chống BLGĐ là một tòa tháp thì NNBY là nóc của tòa tháp, là biện pháp cuối cùng trong tháp can thiệp phòng, chống BLGĐ. Bởi trong tòa tháp này, biện pháp đầu tiên để can thiệp BLGĐ là hàng loạt các giải pháp, gồm: công tác truyền thông, cung cấp các thông tin về quyền của người phụ nữ, Luật Bình đẳng giới; Luật Phòng, chống BLGĐ. Tiếp đó là các câu lạc bộ hạnh phúc gia đình, sự chia sẻ và tác động của bạn bè, gia đình cho đến tổ hòa giải, hàng xóm, chính quyền địa phương, tư vấn tâm lý, pháp lý; sự can thiệp của công an… Nếu những biện pháp này không hiệu quả thì biện pháp cuối cùng để bảo vệ người phụ nữ khỏi BLGĐ là họ phải tìm đến nhà tạm lánh.
Trước đó, cho rằng mình có quyền, tên Đào Văn Tuyến, ở huyện Yên Dũng (Bắc Giang) đã đánh đập hành hạ vợ, con hắn suốt 17 năm ròng. Ngang ngược hơn ngày 10-11-2007, sau khi đánh vợ, hắn còn lột quần áo và nhốt vợ vào cũi chó. Sau đó, Tuyến ngang nhiên thách thức gọi điện thoại cho tổ bảo vệ thôn đến lập biên bản. Hành vi của Tuyến là cực kỳ nghiêm trọng, nhưng đáng trách hơn là ông tổ trưởng bảo vệ và hai cán bộ thôn có đến nhà Tuyến, nhưng họ nghĩ rằng, đây là &#39việc riêng&#39 của gia đình Tuyến, nên chỉ khuyên Tuyến lấy chìa khóa mở cửa cho vợ rồi ra về, và không báo công an xã. Tiếp đó, vợ Tuyến có đơn gửi Công an xã Song Khê, nhưng không thấy có động tĩnh gì… hơn mười ngày sau, Công an huyện Yên Dũng mới khởi tố vụ án và khởi tố bị can Tuyến. Tuy nhiên, vẫn chưa bắt giam Đào Văn Tuyến, vì Trưởng Công an huyện Yên Dũng cho rằng, &#39Tuyến đã khai báo thành khẩn!?&#39.
Câu chuyện trên đây cho thấy tình trạng thiếu hiểu biết về pháp luật, coi việc Tuyến đánh và nhốt vợ vào cũi chó chỉ là &#39việc riêng&#39 của gia đình, nên cán bộ thôn, xã và huyện mới hành xử như vậy. Và cũng thật đáng thương khi 17 năm nay, vợ Tuyến cũng không hiểu hành vi đánh vợ của Tuyến là vi phạm pháp luật, nên vẫn cam chịu. Rõ ràng là những hành vi BLGĐ đang tồn tại ở không ít tỉnh, thành phố do cộng đồng xã hội chưa lên án mạnh mẽ và một số nơi, cơ quan chức năng vẫn coi đây là &#39việc riêng&#39 của gia đình nên chưa vào cuộc.
Trong cuộc tọa đàm &#39Bốn năm hỗ trợ nạn nhân bị BLGĐ và bài học kinh nghiệm từ dự án NNBY&#39 vừa diễn ra tại Hà Nội, có rất nhiều ý kiến ủng hộ việc nên có thêm nhiều NNBY, là nơi tạm lánh cho số phụ nữ bị BLGĐ. Nhưng cũng có nhiều ý kiến cho rằng vấn đề cốt lõi là: Làm gì để Luật Phòng, chống BLGĐ đi vào cuộc sống? Vấn đề này xem ra khá hấp dẫn, bởi có khá nhiều ý kiến tranh luận sôi nổi. Một đại biểu thuộc các tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam, cho biết: Sau gần ba năm thực hiện, Luật Phòng, chống BLGĐ đã góp phần thay đổi nhận thức từ chính quyền, đến người có hành vi bạo lực. Đại diện cho Hội Liên hiệp phụ nữ của một số tỉnh, thành phố lại kiến nghị: Cần có thêm nhiều NNBY; số khác cho rằng: Thật sự, họ không mong muốn NNBY tồn tại và ra đời thêm. Bởi điều đó chứng tỏ, Luật Phòng, chống BLGĐ và Luật Bình đẳng giới vẫn chưa được thực thi hiệu quả, nên vẫn còn nhiều phụ nữ bị bạo hành. Là giảng viên Học viện Cảnh sát nhân dân, thầy giáo Phạm Minh Châu khẳng định: &#39Từ khi có Luật Phòng, chống BLGĐ đến nay, tình trạng BLGĐ chưa giảm. Nguyên nhân, vì luật chưa đi vào cuộc sống. Bởi chúng ta đang xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền, nhưng việc tuyên truyền pháp luật, trong đó có các luật về bảo đảm quyền và nghĩa vụ của phụ nữ chưa được tuyên truyền sâu rộng, khiến các luật không &#39ăn sâu, bám rễ&#39 vào đời sống xã hội và mỗi công dân&#39.
Một minh chứng nữa là, nơi nào làm tốt việc tuyên truyền pháp luật, chính quyền và cơ quan chức năng thật sự vào cuộc, thì tình trạng BLGĐ mới giảm. Lấy thí dụ như tại thành phố Đà Nẵng, Bí thư Thành ủy Nguyễn Bá Thanh dẫu bận nhiều việc, nhưng vẫn tổ chức một cuộc gặp gỡ với các ông chồng hay đánh vợ. Sau cuộc họp, không chỉ có việc những ông chồng này được nhận một gói quà, phải ký vào bản cam kết không đánh vợ, mà có rất nhiều việc khác khiến cả hệ thống chính trị, các đoàn thể, Hội Phụ nữ phải vào cuộc. Đó là hàng loạt các quy định của thành phố được ban hành: Những phụ nữ bị BLGĐ đều phải trình báo; công an xã, phường, quận nhận được đơn trình báo, nếu không xử lý các vụ việc sẽ bị mất chức; những phụ nữ là hàng xóm và Hội Phụ nữ nếu biết mà không giúp đỡ, báo chính quyền và cơ quan chức năng cũng bị phê bình… Nhờ vậy mà đến nay, đã giảm tới 50% số vụ BLGĐ tại Đà Nẵng. Thiết nghĩ, đây là kinh nghiệm nên nhân rộng trong cả nước, góp thêm tiếng nói thực hiện Luật Phòng, chống BLGĐ và Luật Bình đẳng giới hiệu quả.

Theo Nhandan