Chủ nhật,  05/12/2021

Những người "bắt mạch" trời

LSO-Biến đổi khí hậu toàn cầu làm diễn biến thời tiết trở nên phức tạp. Để chủ động nắm bắt, dự báo thời tiết phục vụ đời sống sản xuất, những người làm công tác dự báo khí tượng thuỷ văn đã thức khuya, dậy sớm, có khi dầm mình trong nước để mang lại những mẩu tin nắng mưa.Thực hành quan trắc tại vườn đoChúng tôi đến Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn tỉnh vào đúng lúc Đài khu vực Đông Bắc chuẩn bị thảo luận thường ngày. Lúc này kíp trực như căng thẳng hơn vì họ phải bảo vệ luận chứng, luận cứ của mình y như một buổi bảo vệ luận văn tốt nghiệp, cũng có hội đồng, cũng thuyết trình viên, cũng phản biện và đôi lúc cãi nhau ra trò. Thảo luận thời tiết là buổi giao ban của tất cả các đài khu vực vùng Đông Bắc, Đài Trung tâm đóng tại Hải Phòng. Mỗi ngày 1 lần vào đầu giờ chiều tất cả các đài phải báo cáo số liệu thu thập thực tế ở các trạm đo, phân tích cả dữ liệu, trao đổi với nước bạn, qua đó...

LSO-Biến đổi khí hậu toàn cầu làm diễn biến thời tiết trở nên phức tạp. Để chủ động nắm bắt, dự báo thời tiết phục vụ đời sống sản xuất, những người làm công tác dự báo khí tượng thuỷ văn đã thức khuya, dậy sớm, có khi dầm mình trong nước để mang lại những mẩu tin nắng mưa.
Thực hành quan trắc tại vườn đo
Chúng tôi đến Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn tỉnh vào đúng lúc Đài khu vực Đông Bắc chuẩn bị thảo luận thường ngày. Lúc này kíp trực như căng thẳng hơn vì họ phải bảo vệ luận chứng, luận cứ của mình y như một buổi bảo vệ luận văn tốt nghiệp, cũng có hội đồng, cũng thuyết trình viên, cũng phản biện và đôi lúc cãi nhau ra trò. Thảo luận thời tiết là buổi giao ban của tất cả các đài khu vực vùng Đông Bắc, Đài Trung tâm đóng tại Hải Phòng. Mỗi ngày 1 lần vào đầu giờ chiều tất cả các đài phải báo cáo số liệu thu thập thực tế ở các trạm đo, phân tích cả dữ liệu, trao đổi với nước bạn, qua đó đánh giá để cho ra một bản tin dự báo thời tiết hoàn chỉnh. Có khi kết luận: “Mưa một vài nơi” thế thôi nhưng đó là công sức, sự hy sinh của bao người. Theo anh Hà Văn Tiên, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Lạng Sơn, toàn tỉnh có 9 trạm khí tượng thuỷ văn, khí hậu, mà trạm thường ở những nơi thời tiết khắc nghiệt nhất, nhiều biến động nhất như Mẫu Sơn, Văn Mịch, Mai Pha… Tất cả các trạm ấy anh chị em phải trực thường xuyên lấy các mẫu đo mưa, đo gió vào các múi giờ theo thông lệ quốc tế; 7 giờ sáng, 10 giờ, 1 giờ, 5 giờ và 0 giờ. Quy định là như vậy nên dù trời có mưa bão, nắng cháy da, gió mùa hun hút thổi, thậm chí là tuyết rơi thì người cán bộ khí tượng vẫn phải có mặt tại bình độ đo để tác nghiệp, nghi lại đầy đủ dữ liệu độ ẩm, mưa, gió, nhiệt độ. Với các trung tâm khí tượng thì còn phải bơm thả bóng dạng khinh khí cầu để đo sức gió một cách chi tiết và chính xác hơn. Giờ thảo luận của cán bộ thời tiết cả khu vực diễn ra không ồn ào, qua mi cờ rô của tổng đài có thể nghe rõ từng tiếng thở, cũng không có thời gian để trao đổi riêng, các dự báo viên phải tập trung vào màn hình để xác định từng diễn biến thời tiết, từng vệt mây, cập nhật từng chi tiết theo báo cáo của các trạm đo. Để lần tận gốc cái nghề bắt mạch cho trời, chúng tôi có mặt tại Trạm khí tượng Mai Pha nơi được coi là niềm tự hào của Khí tượng Thuỷ văn Lạng Sơn, tiếp chúng tôi chị Hà Thị Vỉ, cán bộ của trạm vẫn còn nguyên chiếc nón đội đầu, mới ngoài trạm đo về trong khi trời mưa nặng hạt của đợt rét đậm. Gạt những giọt mưa còn đọng trên mặt chị chia sẻ, làm nghề khí tượng phần lớn thời gian tác nghiệp ngoài trời, mưa thế này là còn nhỏ chứ mưa to, thậm chí có khi gió giật tung cả mái nhà vẫn phải ôm cột mà đo số liệu.
Cập nhập thông tin tại Trung tâm Khí tượng Thủy văn Lạng Sơn
Trạm đo Mai Pha có khá nhiều máy móc hiện đại cái thì chạy tự động, cái thì cần sự tác động của con người, như để cho chúng tôi biết thêm công việc chị kéo chúng tôi ra vườn đo rồi giới thiệu tỉ mỉ, đây là nhà bóng, đây là máy đo độ ẩm, máy đo mưa. Chỉ một lát mà chúng tôi đã ù hết tai vì các loại máy móc chẳng giống ở đâu, chỉ thấy những nhiệt kế, cầu thuỷ tinh cứ lấp la lấp lánh. Ngoài vườn đo một lúc, cái lạnh bắt đầu ngấm vào da thịt, từng hạt mưa bụi như chui vào cổ áo, luồn qua những khe hở làm tím từng thớ thịt. Có lẽ đứng lâu không chừng cảm lạnh. Thế mà các anh các chị suốt ngày đêm phải bám máy, bám vị trí đo. Ngày hôm nay may mắn cho chúng tôi là có nhóm sinh viên thực tập của trường khí tượng thuỷ văn, nhìn các cô gái mới đôi mươi hồ hởi với công việc chúng tôi như yên tâm, ít nhất cũng còn những người yêu thích cái công việc mà tác nghiệp phần lớn ở nơi heo hút, khắc nghiệt. Thế mà theo các anh chị đồng lương đúng thang bảng, ở trạm thì cộng 20% thế thôi. Nhưng có trạm cả ngày không có tiếng người, những nơi ẩm ướt ti vi hỏng hết cả, quần áo quanh năm mốc, mái nhà lách rách nước chảy, giữa rừng già heo hút đội sương, nắng cũng như mưa cứ rau rừng, nước suối, vì thế có anh ở ngành tâm sự: “Mình như người rừng, đi tìm hiểu cũng ngại, đành độc thân”. Xem ra những anh chị như vậy ở ngành này không hiếm. Đấy là riêng tư, còn công việc của các anh chị thì lại không biên giới, hằng ngày họ vẫn phải đo, phải bắt mạch cho ông trời để xem mưa nắng ra sao, một công việc rất khoa học, đầy ý nghĩa nhưng ít người biết đến. Có năm một người nông dân mang đến trạm Mai Pha một bó hoa vào đúng ngày khí tượng 23/3, làm cả trạm giật mình. Họ cảm ơn vì trạm đã dự báo để họ chủ động về mùa vụ. Chúng tôi rời Trạm khí tượng lúc trời đang mưa rất nặng hạt, nhưng tôi tin ngày mai trời sẽ nắng.

Đông Bắc