Thứ ba,  18/01/2022

Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam 19/4: Di sản văn hóa dân tộc trong đời sống xã hội

LSO-Lạng Sơn là tỉnh có nhiều dân tộc anh em cùng chung sống lâu đời đoàn kết bên nhau. Mỗi dân tộc lại có những nét văn hóa (VH) đặc trưng, bản sắc, làm nên sự phong phú của vốn di sản văn hóa (DSVH) phi vật thể. Cùng với đó, trên địa bàn lại có hàng trăm di tích lịch sử, VH, danh lam thắng cảnh. Song tất cả đều rất thống nhất. Đó chính là sự thống nhất trong sự đa dạng để làm nên sự tiêu biểu của VH Xứ Lạng, làm nên sức mạnh tổng hợp trong việc thúc đẩy Lạng Sơn ngày càng phát triển giàu mạnh, vững bền.Hát Sli tại lễ hội chùa Tam Thanh tạo ra nét văn hóa giàu bản sắcQuan tâm bảo tồn vốn quý của dân tôcThời gian qua, nhận thức rõ tầm quan trọng của DSVH đối với sự phát triển nói chung, phát triển KT- XH nói riêng, Lạng Sơn đã chú trọng phát huy giá trị các DSVH trên địa bàn. Biểu hiện rõ nét là, nhiều chủ trương đúng đắn được đưa ra và được cụ thể hóa bằng những chiến lược, đề án phù hợp.Về...

LSO-Lạng Sơn là tỉnh có nhiều dân tộc anh em cùng chung sống lâu đời đoàn kết bên nhau. Mỗi dân tộc lại có những nét văn hóa (VH) đặc trưng, bản sắc, làm nên sự phong phú của vốn di sản văn hóa (DSVH) phi vật thể. Cùng với đó, trên địa bàn lại có hàng trăm di tích lịch sử, VH, danh lam thắng cảnh. Song tất cả đều rất thống nhất. Đó chính là sự thống nhất trong sự đa dạng để làm nên sự tiêu biểu của VH Xứ Lạng, làm nên sức mạnh tổng hợp trong việc thúc đẩy Lạng Sơn ngày càng phát triển giàu mạnh, vững bền.
Hát Sli tại lễ hội chùa Tam Thanh tạo ra nét văn hóa giàu bản sắc
Quan tâm bảo tồn vốn quý của dân tôc
Thời gian qua, nhận thức rõ tầm quan trọng của DSVH đối với sự phát triển nói chung, phát triển KT- XH nói riêng, Lạng Sơn đã chú trọng phát huy giá trị các DSVH trên địa bàn. Biểu hiện rõ nét là, nhiều chủ trương đúng đắn được đưa ra và được cụ thể hóa bằng những chiến lược, đề án phù hợp.
Về bảo tồn DSVH vật thể, hàng năm, bên cạnh nguồn ngân sách Nhà nước thì vấn đề xã hội hóa, huy động các tổ chức, cá nhân để thực hiện trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử, VH và danh lam thắng cảnh cũng hết sức được tỉnh quan tâm. Đối với các DSVH phi vật thể thì nhiều loại hình dân ca, dân vũ, dân nhạc đã dần được sưu tầm, phục dựng. Tiêu biểu hơn, lễ hội dân gian tiếp tục được duy trì, tổ chức một cách chọn lọc, dần đi vào nền nếp, nhận được sự đóng góp công sức, vật lực của đông đảo các tầng lớp nhân dân. Bên cạnh đó, các cấp, ngành chức năng cũng đã có những hoạt động tích cực như: tổ chức thành công Ngày hội VH, thể thao và du lịch các dân tộc tỉnh định kỳ 2 năm một lần; các liên hoan dân ca như hát then, đàn tính toàn quốc thì tỉnh đều tham gia và giành giải cao. Song song với đó, công tác sưu tầm, truyền dạy cũng được chú trọng. Cụ thể đã có nhiều lớp học hát then, đàn tính được tổ chức. Và có thể nói không quá rằng, hiện Lạng Sơn đã có nhiều người ưu thích nghệ thuật hát then, đàn tính. Đáng chú ý, không chỉ có Câu lạc bộ Đàn và Hát dân ca của tỉnh trực thuộc Trung tâm Văn hóa Thông tin tỉnh được thành lập mà mới đây nhất ngay trong dịp cuối năm 2010, Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Lạng Sơn cũng đã được thành lập và đi vào hoạt động. Sự ra đời của Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh đã góp phần tích cực cùng với các cấp ngành của tỉnh quan tâm bảo tồn và phát huy giá trị các DSVH nói chung, dân ca các dân tộc Xứ Lạng nói riêng.
Rước kiệu – nét đặc sắc lễ hội xã Quỳnh Sơn (Bắc Sơn)
Mùa lễ hội xuân Tân Mão 2011 vừa qua là một minh chứng rõ nét cho sự xuất hiện trở lại của nhiều làn điệu sli, lượn, then truyền thống, đậm đà bản sắc dân tộc, được công chúng đón nhận rất là nhiệt thành. Qua đó đã góp phần quảng bá, giới thiệu tiềm năng DSVH, thu hút hàng trăm ngàn lượt du khách trong và ngoài địa phương đến tham quan, du lịch, tìm cơ hội đầu tư, góp phần tạo việc làm cho nhân dân,…
Di sản văn hóa trong phát triển kinh tế – xã hội
Vốn DSVH dân tộc ngày càng thực sự góp phần đắc lực trong việc phát triển KT – XH của địa phương, đặc biệt là trong phát triển du lịch. Có thể khẳng định, con số 602 nghìn lượt du khách đến với tỉnh trong quý I/2011 là có sự đóng góp, hấp dẫn của nhiều loại hình VH trên quê hương Xứ Lạng.
Quả thật, vai trò của DSVH trong đời sống xã hội là rất rõ nét. Nó đã và đang làm cho bản sắc VH quê hương thêm đậm nét hơn. Khi nói đến DSVH Xứ Lạng mọi người đã nhớ ngay đến những nét đẹp đặc trưng không lẫn vào đâu được. Ngược lại, khi nói đến những nét VH bản sắc thì cả một khối lượng đồ sộ DSVH như được hiện ra đầy tự hào. Có ý kiến cho rằng, tìm hiểu mỗi DSVH chính là một cách tiếp cận lịch sử rất hiệu quả. Với Lạng Sơn, ý kiến trên rất có cơ sở. Bởi lẽ, mỗi DSVH chứa đựng trong nó cả một bề dày truyền thống lịch sử, VH của quê hương, đất nước, dân tộc. Cô đọng hơn đó chính là truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết cộng đồng, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, tinh thần tự cường, tự lực cách sinh… Trong đó, yếu tố bản sắc VH mà cội nguồn, mạch rễ của nó là quá trình lịch sử lâu dài, bền bỉ sáng tạo VH của nhân dân, cùng với đó là sự tiếp thu, tiếp biến có chọn lọc tinh hoa VH của nhân loại để bồi đắp làm nên những nét đặc trưng. Qua các DSVH dân tộc, bản sắc VH càng sáng rõ hơn. DSVH thực sự là một yếu tố chủ đạo làm nên “văn hóa nội sinh” và rộng hơn, ấy là sức mạnh nội sinh…
Lễ hội chùa Tam Thanh hàng năm luôn thu hút đông đảo du khách
Ngày hôm nay, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hơn bao giờ hết, bài học về phát huy sức mạnh nội sinh vẫn luôn sáng ngời chân lý và mang tính thời sự sâu sắc. VH là nền tảng tinh thần của xã hội. Theo đó, DSVH dân tộc chính là những yếu tố cốt lõi làm nên nền tảng quan trọng ấy. Vậy nên, vấn đề bảo tồn, làm giàu và phát huy vốn DSVH các dân tộc phải luôn được coi là một nhiệm vụ trọng tâm trong quá trình phát triển KT- XH. Theo đó, quan tâm phát triển phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” một cách sâu rộng, bền vững; đi đôi với đó, không ngừng giáo dục truyền thống lịch sử, VH, phát huy giá trị của DSVH, tôn vinh bản sắc VH các dân tộc cho mọi người, nhất là thế hệ trẻ… sẽ là biện pháp hiệu quả để làm cho nền tảng tinh thần của xã hội thêm vững mạnh.
Vậy nên, kỷ niệm Ngày văn hóa các dân tộc Việt Nam 19/4 hàng năm chính là dịp để tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và mọi tầng lớp nhân dân về vai trò, tầm quan trọng của DSVH dân tộc trong đời sống xã hội. Từ đó, không ngừng tham gia giữ gìn và phát huy giá trị các DSVH một cách hiệu quả nhất.

Hoàng Hà