Thứ sáu,  21/01/2022

Nhân ngày nước sạch và vệ sinh môi trường Việt Nam (29/4/2011): Hiện trạng khai thác nước dưới đất ở Lạng Sơn

LSO-Trong thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh đã đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, các hoạt động hành nghề khoan, khai thác nước dưới đất diễn ra tự phát, phổ biến ở khu vực thành phố và thị trấn các huyện, không chấp hành quy định của pháp luật về tài nguyên nước.Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, dân số gia tăng và quá trình đô thị hóa, do đó nhu cầu sử dụng nước trên địa bàn tỉnh ta ngày càng gia tăng về số lượng và chất lượng. Tình hình hoạt động hành nghề, khai thác nước dưới đất với quy mô hộ gia đình diễn ra phổ biến... Hiện nay, toàn tỉnh có trên 31.467 giếng, trong đó giếng đào là 29.791, giếng khoan là 1.676. Tình trạng hành nghề khoan, khai thác nước dưới đất tùy tiện đã làm hạ thấp mực nước ngầm quá mức dẫn đến ô nhiễm, suy thoái và cạn kiệt nguồn nước, có nguy cơ gây sụt lún mặt đất, ảnh dưởng đến phát triển kinh tế, xã hội, đời sống sinh hoạt...

LSO-Trong thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh đã đạt được một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, các hoạt động hành nghề khoan, khai thác nước dưới đất diễn ra tự phát, phổ biến ở khu vực thành phố và thị trấn các huyện, không chấp hành quy định của pháp luật về tài nguyên nước.
Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, dân số gia tăng và quá trình đô thị hóa, do đó nhu cầu sử dụng nước trên địa bàn tỉnh ta ngày càng gia tăng về số lượng và chất lượng. Tình hình hoạt động hành nghề, khai thác nước dưới đất với quy mô hộ gia đình diễn ra phổ biến… Hiện nay, toàn tỉnh có trên 31.467 giếng, trong đó giếng đào là 29.791, giếng khoan là 1.676. Tình trạng hành nghề khoan, khai thác nước dưới đất tùy tiện đã làm hạ thấp mực nước ngầm quá mức dẫn đến ô nhiễm, suy thoái và cạn kiệt nguồn nước, có nguy cơ gây sụt lún mặt đất, ảnh dưởng đến phát triển kinh tế, xã hội, đời sống sinh hoạt của nhân dân. Theo báo cáo hiện trạng môi trường qua các năm cho thấy nguồn nước dưới đất ở khu vực thành phố Lạng Sơn, thị trấn các huyện đã bị ô nhiễm các chỉ tiêu vi sinh… vượt mức cho phép nhiều lần; mực nước ngầm đã hạ thấp nhiều so với thời kỳ trước đây.
Đoàn thanh niên Sở Tài Nguyên & Môi trường ra quân tuyên truyền bảo vệ môi trường
Theo quy định, các công trình khai thác tài nguyên nước dưới đất có khối lượng trên 20 m3/ngày đêm được cơ quan chức năng cấp phép mới được khai thác, sử dụng. Nghị định 149/2004/NĐ-CP ngày 27-7-2004 cũng quy định việc cấp phép thăm dò, khai thác và sử dụng tài nguyên nước. Theo đó, các cá nhân, tổ chức muốn khai thác phải lập thủ tục xin được cấp phép khai thác khi được UBND tỉnh đồng ý. Nhưng trên thực tế nhiều năm qua, phần lớn các doanh nghiệp, đơn vị có nhu cầu khai thác nguồn nước với khối lượng lớn đều tự ý khai thác, mà không đến cơ quan chức năng quản lý lập thủ tục xin cấp phép theo quy định. Đến khi có đợt kiểm tra, bị cơ quan chức năng phát hiện, nhắc nhở nhiều lần, các đơn vị này mới đăng ký xin phép khai thác. Điều này gây ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản lý, kiểm soát và bảo vệ nguồn tài nguyên nước. Theo báo cáo hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh: Năm 2010, toàn tỉnh có 43 công trình khai thác nước ngầm với tổng sản lượng khai thác là 4.317.851 m3 nước, trong đó chỉ có 26 công trình đã được cấp giấy phép. Mục đích các công trình khai thác này chủ yếu phục vụ sản xuất, sinh hoạt, khai thác chế biến khoáng sản. Đầu năm 2011, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh đã thẩm định và cấp phép cho 1 đơn vị khai thác nước ngầm là Công ty TNHH Tiến Long.
Theo ông Ông Lương Văn Nhất, Trưởng phòng Tài nguyên nước (Sở Tài nguyên và Môi trường) cho biết: Việc giám sát sau khi giếng được khoan cũng là vấn đề khá nan giải cho các cấp quản lý. Thực tế cho thấy, có nhiều trường hợp, giếng khoan được người dân sử dụng một thời gian bị hư hỏng, hoặc khoan nhưng không có nước nên bỏ đi khá phổ biến. Nhiều người dân khoan cây nước bơm tay để sử dụng, nhưng khi khoan xong không sử dụng được đành phải bỏ. Giếng nước không sử dụng, nếu không có biện pháp xử lý kịp thời, nguy cơ gây ô nhiễm mạch nước ngầm là rất lớn. Vì tại các lỗ khoan, miệng giếng nếu không kịp thời chắn lấp sẽ là đầu mối dẫn các nguồn nước thải, nước ô nhiễm trên mặt đất xâm nhập vào mạch nước ngầm. Nhận thức về tầm quan trọng cũng như tác hại lâu dài làm ảnh hưởng lớn đến chất lượng nguồn nước, tỉnh cần thực hiện công tác khảo sát và chắn lấp các giếng bị hư hỏng. Vì đây là một trong các nhiệm vụ quan trọng trong công tác bảo vệ nguồn tài nguyên nước ngầm địa bàn tỉnh.

Việc thực hiện nghiêm chỉnh công tác quản lý, kiểm soát chặt tình trạng khai thác nước dưới đất có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ nguồn tài nguyên nước. Bởi vì, công tác bảo vệ không chỉ mang lại hiệu quả hay lợi ích cho một địa phương hay một tỉnh, mà còn ảnh hưởng chung đến công tác bảo vệ tài nguyên nước của các tỉnh lân cận, của cả vùng. Từ đó, ngành thường xuyên tổ chức các đợt kiểm tra về tình hình khai thác tài nguyên nước, hướng dẫn các cá nhân, tổ chức khai thác tài nguyên nước nghiêm túc thực hiện theo đúng các quy định của pháp luật để thuận lợi trong công tác quản lý, quan trọng hơn là bảo vệ tốt nguồn tài nguyên quý giá này. Hiện nay, Sở Tài nguyên và Môi trường đang tham mưu, trình UBND tỉnh ban hành văn bản về việc tăng cường quản lý hoạt động hành nghề khoan, khai thác nước dưới đất trên đại bàn tỉnh. Khi văn bản có hiệu lực sẽ góp phần tăng cường công tác quản lý và bảo vệ nguồn nước dưới đất, đảm bảo khai thác và sử dụng ổn định lâu dài vì sự phát triển bền vững.

Xuân Hương