Thứ hai,  20/09/2021

Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể – những động thái tích cực

LSO-Trong những năm qua, công tác bảo tồn di sản văn hóa (DSVH) nói chung trên địa bàn tỉnh đã có nhiều hoạt động tích cực của các cấp, ngành hữu quan. Và tập trung hơn cho vấn đề bảo tồn DSVH giai đoạn tới, cuối năm 2010, tỉnh đã có Quyết định số 1945/QĐ – UBND về việc phê duyệt Đề án bảo tồn DSVH tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2011 – 2015. Theo đó, trong bảo tồn DSVH phi vật thể nói riêng thì mục tiêu cụ thể cũng đã đưa ra là, đến năm 2015, tổng điều tra xong các loại hình văn hóa phi vật thể. Trong đó phấn đấu 20% lễ hội tiêu biểu trên địa bàn tỉnh từng bước được phục dựng; 20% các loại hình dân ca các dân tộc chủ yếu trên địa bàn tỉnh được sưu tầm và 20% các làn điệu dân ca các dân tộc được tổ chức truyền dạy cho nhân dân. Đầu tư xây dựng từ 2 – 3 làng văn hóa dân tộc tiêu biểu trở thành làng văn hóa du lịch cộng đồng. Đây thực sự là những mục tiêu rất ý nghĩa đối với...

LSO-Trong những năm qua, công tác bảo tồn di sản văn hóa (DSVH) nói chung trên địa bàn tỉnh đã có nhiều hoạt động tích cực của các cấp, ngành hữu quan. Và tập trung hơn cho vấn đề bảo tồn DSVH giai đoạn tới, cuối năm 2010, tỉnh đã có Quyết định số 1945/QĐ – UBND về việc phê duyệt Đề án bảo tồn DSVH tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2011 – 2015.
Theo đó, trong bảo tồn DSVH phi vật thể nói riêng thì mục tiêu cụ thể cũng đã đưa ra là, đến năm 2015, tổng điều tra xong các loại hình văn hóa phi vật thể. Trong đó phấn đấu 20% lễ hội tiêu biểu trên địa bàn tỉnh từng bước được phục dựng; 20% các loại hình dân ca các dân tộc chủ yếu trên địa bàn tỉnh được sưu tầm và 20% các làn điệu dân ca các dân tộc được tổ chức truyền dạy cho nhân dân. Đầu tư xây dựng từ 2 – 3 làng văn hóa dân tộc tiêu biểu trở thành làng văn hóa du lịch cộng đồng. Đây thực sự là những mục tiêu rất ý nghĩa đối với công tác bảo tồn, phát huy giá trị các DSVH của tỉnh, song cũng cần phải có sự nỗ lực rất nhiều từ phía các cấp, ngành chức năng và đặc biệt là sự cộng đồng trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân.
Tiết mục văn nghệ chào mừng ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh 19-5
Có thể thấy, thời gian qua, Lạng Sơn đã có nhiều sự quan tâm đến công tác bảo tồn DSVH nói chung, DSVH phi vật thể nói riêng. Dễ nhận thấy điều này, tiêu biểu như các hoạt động bảo tồn dân ca các dân tộc Xứ Lạng được đẩy mạnh. Hoạt động tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu về các làn điệu dân ca được tiến hành thường xuyên bằng nhiều hình thức phong phú thông qua các hội thi, hội diễn, biểu diễn văn nghệ quần chúng,… Tại nhiều sự kiện văn hóa, hội diễn văn nghệ của các ngành, các làn điệu dân ca đều được chọn biểu diễn góp phần quảng bá, giới thiệu được sâu rộng hơn nữa các loại hình dân ca các dân tộc đến với công chúng. Song song với đó, các hoạt động truyền dạy cũng được quan tâm, chú trọng. Đã có các lớp học hát then, đàn tính do các nghệ nhân truyền dạy được mở ra tại các địa bàn trong tỉnh, thu hút nhiều đối tượng tham gia học tập. Đáng chú ý, sự tham gia của các tầng lớp nhân dân ngày càng đông đảo hơn. Rồi, nhiều đội văn nghệ quần chúng, câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ đã được thành lập, hoạt động hiệu quả… Đó thực sự là những hoạt động thiết thực trong công tác bảo tồn dân ca Xứ Lạng. Bởi lẽ, dân ca phát triển được là nhờ có môi trường diễn xướng, môi trường phát huy phù hợp và đặc biệt là có sự tham gia nhiệt tình của nhân dân. Mùa lễ hội xuân Tân Mão vừa qua là một minh chứng rõ nét cho sự hồi sinh và phát triển của các loại hình dân ca Xứ Lạng. Những tiếng hát sli, lượn, điệu then… ý nhị vang lên trong không khí náo nhiệt của lễ hội đã thực sự tạo nên nét mới đầy lôi cuốn. Cùng với đó, các lễ hội dân gian truyền thống lại được chọn lọc trong tổ chức với nội dung phong phú theo một hành trình rất rõ nét, công tác quản lý được tăng cường đảm bảo sự vui tươi, lành mạnh, an toàn và tiết kiệm, thực sự là dịp tôn vinh các loại hình DSVH trên quê hương, là ngày vui của cộng đồng. Chỉ đơn cử, hàng năm, huyện Cao Lộc đều hướng dẫn các xã, thị trấn trên địa bàn lựa chọn lễ hội tiêu biểu để tổ chức. Căn cứ vào những đăng ký lựa chọn đó, Phòng Văn hóa và Thông tin huyện sẽ có kế hoạch hướng dẫn, giúp đỡ về mặt chuyên môn trong công tác tổ chức, quản lý sao cho đảm bảo đúng yêu cầu, quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, công tác sưu tầm và bảo tồn các loại hình DSVH phi vật thể tiêu biểu đã thường xuyên được quan tâm. Trong đó đơn cử như đã tích cực thực hiện công tác nghiên cứu, sưu tầm, bảo tồn về Lễ hội tình yêu (Báo Slao), hát lượn, hát xắng cọ… và hoàn thành sản phẩm nghiên cứu gửi về Ngân hàng dữ liệu văn hóa phi vật thể. Mặt khác, còn phải nhắc đến hoạt động nổi bật, cứ hai năm một lần, tỉnh lại tổ chức Ngày hội văn hóa, thể thao và du lịch các dân tộc trong tỉnh. Tại ngày hội, nhiều hoạt động thiết thực được tổ chức như: biểu diễn trang phục dân tộc, văn nghệ với nhiều làn điệu dân ca, dân vũ đặc sắc, trích đoạn diễn trình các lễ hội tiêu biểu, phong tục đẹp, các trò chơi dân gian… Qua đó tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc Xứ Lạng, quảng bá đậm nét về vốn DSVH trên địa bàn.Theo Quyết định phê duyệt Đề án bảo tồn DSVH tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2011 – 2015, những nhiệm vụ rất thiết thực đã được đề ra như nghiên cứu, sưu tầm, ghi âm, ghi hình đưa vào đĩa CD, VCD các làn điệu dân ca; tổ chức một số lớp truyền dạy hát dân ca cho thế hệ trẻ; nghiên cứu lễ hội dân gian, bảo tồn làng cổ; biên tập, in, xuất bản một số cuốn sách về kết quả nghiên cứu, sưu tầm các làn điệu dân ca, các câu truyện kể… của các dân tộc. Và năm 2015 sẽ hoàn chỉnh việc kiểm kê, lập hồ sơ khoa học các loại hình DSVH phi vật thể để đưa vào danh mục cấp Quốc gia theo thông tư hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Tổng kết rút kinh nghiệm và nhân rộng việc truyền dạy các làn điệu dân ca trên địa bàn toàn tỉnh…

Hát sli lượn vùng cao Lạng Sơn Ảnh: Hòa Lộc

Trên cơ sở những công việc đã làm được thời gian qua, tin rằng với những nhiệm vụ, giải pháp thiết thực đề ra trong giai đoạn 2011 – 2015, tỉnh Lạng Sơn sẽ thực hiện hiệu quả công tác bảo tồn vốn DSVH trên địa bàn.

HT