Thứ tư,  22/09/2021

Phòng chống lụt bão: Câu chuyện về "4 tại chỗ"

LSO-Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư – phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ luôn là phương châm chỉ đạo xuyên suốt trong công tác phòng chống lụt bão – tìm kiếm cứu nạn (PCLB-TKCN). Phương châm là vậy, nhưng việc xây dựng phương án cụ thể, khả thi nhất theo phương châm lại là chuyện khác. Trong phạm vi bài viết, chúng tôi chỉ xin đề cập tới “hậu cần tại chỗ”.Theo nhận định của Trung tâm Khí tượng thuỷ văn Lạng Sơn, mùa mưa bão năm nay sẽ có những diễn biến bất thường, bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng tới Lạng Sơn khoảng 2-3 cơn; lượng mưa ở mức xấp xỉ hoặc cao hơn so với trung bình nhiều năm, các đợt mưa lớn tập trung từ tháng 5 đến tháng 8. Về thuỷ văn, diễn biến dòng chảy trung bình toàn mùa lũ năm 2011 nhiều khả năng dao động ở mức cao hơn trung bình nhiều năm, thời gian xuất hiện mực nước cao nhất khoảng vào tháng 7 – 8. Dự báo tình hình mưa lũ có nhiều diễn biến phức tạp, tại thành phố Lạng...

LSO-Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư – phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ luôn là phương châm chỉ đạo xuyên suốt trong công tác phòng chống lụt bão – tìm kiếm cứu nạn (PCLB-TKCN). Phương châm là vậy, nhưng việc xây dựng phương án cụ thể, khả thi nhất theo phương châm lại là chuyện khác. Trong phạm vi bài viết, chúng tôi chỉ xin đề cập tới “hậu cần tại chỗ”.
Theo nhận định của Trung tâm Khí tượng thuỷ văn Lạng Sơn, mùa mưa bão năm nay sẽ có những diễn biến bất thường, bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng tới Lạng Sơn khoảng 2-3 cơn; lượng mưa ở mức xấp xỉ hoặc cao hơn so với trung bình nhiều năm, các đợt mưa lớn tập trung từ tháng 5 đến tháng 8. Về thuỷ văn, diễn biến dòng chảy trung bình toàn mùa lũ năm 2011 nhiều khả năng dao động ở mức cao hơn trung bình nhiều năm, thời gian xuất hiện mực nước cao nhất khoảng vào tháng 7 – 8. Dự báo tình hình mưa lũ có nhiều diễn biến phức tạp, tại thành phố Lạng Sơn, trên sông Kỳ Cùng, đỉnh lũ cao nhất có khả năng vượt đỉnh lũ trung bình nhiều năm, cần đề phòng lũ quét và sạt lở đất.

Thành phố LạngSơn thực hiện tỉa cành cây đề phòng mưa bão – Ảnh: Thúy Hường
Điểm qua một vài thông tin dự báo để thấy được diễn biến phức tạp của tình hình thời tiết trong năm nay. Chính vì vậy, trong hội nghị triển khai công tác PCLB-TKCN năm 2011, Ban chỉ huy PCLB-TKCN của tỉnh đã chỉ đạo các địa phương khẩn trương kiện toàn Ban chỉ huy từ cấp huyện tới cơ sở, đồng thời căn cứ vào điều kiện, tình hình thực tế của địa phương xây dựng các phương án theo phương châm “4 tại chỗ”. Thực tế, hầu hết các địa phương đều nắm rõ và quán triệt phương châm “4 tại chỗ”, tuy nhiên việc xây dựng phương án khả thi nhất theo phương châm thì hầu như vẫn chưa có. Ông Bùi Gia Tuấn, Phó Giám đốc Sở Công thương, Uỷ viên Ban chỉ huy PCLB-TKCN của tỉnh nhận xét: Chỉ nói đến hậu cần tại chỗ thôi, thì nhiều địa phương cũng vẫn chỉ báo cáo một cách chung chung, chứ chưa có một phương án nào cụ thể. Chẳng hạn nếu tình huống xảy ra, một địa phương bị cô lập thì nguồn lương thực sẽ lấy ở đâu? Huy động từ nguồn nào? Vận chuyển đến vùng bị cô lập bằng cách nào?… Nếu không có phương án cụ thể cho những câu hỏi này thì khi tình huống xảy ra, chính quyền địa phương sẽ lúng túng và việc người dân ở những vùng bị cô lập thiếu lương thực là vấn đề rất dễ xảy ra.
Thực tế năm 2008, tại huyện Đình Lập đã có địa phương bị chia cắt, cô lập hàng chục ngày, nhưng rất may là không xảy ra tình trạng thiếu lương thực. Tuy nhiên điều này lại không phải là do phương án chủ động của Ban chỉ huy PCLB-TKCN của huyện mà hoàn toàn lại là do người dân. Một thành viên của Ban Chỉ huy PCLB-TKCN huyện Đình Lập lý giải: Các gia đình đều có thói quen tích luỹ, dự trữ lương thực, nên trong những trường hợp bị chia cắt tạm thời, có thể đủ lương thực tại chỗ. Rất may là số lương thực của người dân tích trữ chưa bị lũ cuốn trôi, nhưng giả sử xảy ra tình huống lũ quét hết cả số lương thực đó thì Ban chỉ huy PCLB-TKCN Đình Lập sẽ tính như thế nào để đảm bảo lương thực cho hàng trăm nhân khẩu trong vùng bị cô lập kia?

Về điều này, bà Lê Thị Thanh Nhàn, Giám đốc Sở NN&PTNT, Phó Trưởng ban Thường trực chỉ huy PCLB-TKCN của tỉnh kể một câu chuyện: Cũng có địa phương đã nghĩ tới phương án huy động lương thực tại các đại lý, hàng quán tại địa phương để làm hậu cần tại chỗ khi tình huống xảy ra, nhưng khi tính toán một cách cụ thể về nhân khẩu và số lương thực như phương án dự kiến, nếu xảy ra thiên tai, khu vực này bị cô lập thì mỗi người được chưa đầy…1 gói mì tôm/ngày. Thực tế này cho thấy “4 tại chỗ” đang có nguy cơ chỉ là hình thức, chứ không trở thành phương án hành động thực sự. Đồng chí Lý Vinh Quang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban chỉ huy PCLB-TKCN tỉnh đã chỉ đạo: Cần phải nâng cao nhận thức về PCLB-TKCN từ ngay những người đứng đầu, với tình hình thời tiết biến đổi như hiện nay, thì những phương án đã xây dựng từ trước không còn đủ độ tin cậy, chính vì vậy, căn cứ vào điều kiện, tình hình, các địa phương phải xây dựng những phương án sát với thực tế nhất, đảm bảo tính khả thi. Có như vậy thì khi thiên tai xảy ra, các địa phương mới có thể hạn chế được đến mức thấp nhất hiệt hại.

Lê Minh