Thứ hai,  08/08/2022

Hữu Lũng với công tác y tế môi trường

Tuy đã có những chuyển biến tích cực, song công tác YTMT trên địa bàn vẫn còn nhiều tồn tại, nhận thức của một bộ phận người dân và chủ DN về mối quan hệ giữa YTMT và sản xuất vẫn chưa tốt. Đội y tế dự phòng của huyện chỉ có 7 người, trong khi các trạm y tế xã, đội ngũ cán bộ vẫn thiếu, phải kiêm nhiệm nhiều việc và yếu về năng lực chuyên môn về YTDP, nên hiệu quả chưa cao. Các trang thiết bị chuyên ngành của YTMT như máy đo tiếng ồn, bụi, ánh sáng, thiết bị xét nghiệm nước… được trang bị khá đầy đủ song vẫn chỉ để trong kho mà chưa phát huy được. Giải thích về vấn đề này, ông Lăng Văn Định, giám đốc Trung tâm y tế huyện nói rằng, Trung tâm có đầy đủ năng lực để giám sát công tác y tế môi trường tại các DN, song hiện nay công việc đó vẫn do Trung tâm YTDP tỉnh thực hiện. Thiết nghĩ, cần có sự phân cấp cho Trung tâm y tế huyện, nếu họ có đủ trang thiết bị và nhân lực; vì chỉ có như vậy, công tác giám sát mới được thường xuyên hơn, sự chấn chỉnh kịp thời hơn để tạo sự chuyển biến nhanh tại các DN.

LSO-Hữu Lũng đang tiếp cận khá nhanh với một nền nông lâm nghiệp hàng hóa; bên cạnh đó địa phương có nhiều doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực khai thác, sản xuất vật liệu xây dựng, chế biến lâm sản. Vì vậy, công tác y tế môi trường luôn được đặt ra một cách cấp thiết để tạo sự phát triển bền vững.
Công nhân trong phân xưởng chế biến gỗ rừng trồng ở Hữu Lũng
Phải nói rằng, với vị trí “đầu cầu” giao lưu kinh tế và văn hóa xã hội giữa miền ngược và miền xuôi, Hữu Lũng có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế nông lâm nghiệp, công nghiệp chế biến và sản xuất vật liệu xây dựng. Với trình độ dân trí khá và tư duy kinh tế nhạy bén, người dân Hữu Lũng dễ tiếp nhận những tiến bộ mới vào sản xuất kinh doanh. Tuy vậy, cũng như nhiều địa phương trong giai đoạn đầu của tiến trình CNH-HĐH nông nghiệp nông thôn và nghĩ đến lợi nhuận trước mắt, mà chưa thật sự quan tâm đến công tác y tế môi trường (YTMT), phòng chống dịch bệnh để bảo vệ sức khỏe cho chính mình, phát triển sản xuất một cách bền vững. Một ví dụ điển hình: Trong đợt xảy ra dịch cúm gia cầm (Cúm A/H5N1) đầu năm 2011, ngành y tế và thú y của huyện đi đến từng gia đình vận động tiêu hủy gia cầm; một nông dân bê rổ trứng vịt và đập 1 quả nuốt sống nhằm chứng minh với các cơ quan chức năng rằng, đàn vịt nhà tôi vẫn… an toàn? Rồi tình trạng người dân xã Đồng Tiến vứt xác gà chết bừa bãi ra môi trường gây ô nhiễm nặng đã gây xôn xao dư luận.
Nông dân thì như vậy, còn doanh nghiệp (DN) thì sao? Theo thống kê, toàn huyện có gần 50 DN gồm các công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty tư nhân, công ty cổ phần… chủ yếu sản xuất trong lĩnh vực chế biến gỗ rừng trồng, khai thác và chế biến đá xây dựng, khai thác cát, đá, sỏi. Làm ăn nhỏ lẻ, nên lao động chủ yếu là thủ công và theo thời vụ, nên các DN ít có sự đầu tư về công tác an toàn VSLĐ, phòng chống cháy nổ, an toàn môi trường. Tại các xã phía tây của huyện như Đồng Tiến, Vân Nham, Thanh Sơn và các xã khu vực “Tam Yên”, nhân dân rất không yên tâm với tình trạng nổ mìn, xay nghiền đá với khói bụi, tiếng ồn, không chỉ đường sá xuống cấp từng ngày gây thiệt hại về cơ sở hạ tầng, mà còn ảnh hưởng lớn đến môi trường, sức khỏe nhân dân.
Vì vậy, công tác y tế dự phòng (YTDP) nói chung và công tác YTMT nói riêng là một trong những hoạt động trọng yếu của ngành y tế Hữu Lũng. Trong 2 năm qua, cùng với huyện Bắc Sơn, dự án VAHIP đã tiếp thêm nguồn lực cho y tế địa phương trong công tác phòng chống dịch bệnh nguy hiểm và y tế môi trường. Các trang thiết bị phòng chống dịch cúm A/H5N1 như thiết bị truyền thông, văn phòng, thiết bị hỗ trợ xét nghiệm vi sinh, hệ thống Elisa bán tự động, máy xét nghiệm nước tiểu, xe ô tô phòng chống dịch, xe cứu thương, xe máy cho cán bộ “phản ứng nhanh”… được trang bị với tổng trị giá hàng chục tỷ đồng. Để sử dụng có hiệu quả trang thiết bị của dự án, Trung tâm y tế Hữu Lũng đã cử 1 bác sĩ đi học chuyên khoa cấp I về YTDP, cử cán bộ tham gia các khóa tập huấn do tỉnh mở như các lớp dịch tễ học thực địa, các kỹ năng giám sát quản lý dịch, y học môi trường… mặc dù biên chế còn ít, song công tác tuyên truyền cho người dân, chủ DN trên địa bàn về phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường… được quan tâm hơn. Được tuyên truyền, lại có các “bài học” về thiệt hại do dịch cúm gia cầm bùng phát, nên người dân đã có ý thức hơn. Ngành y tế phối hợp với các ngành và các đoàn thể đẩy mạnh tuyên truyền lồng ghép về vệ sinh môi trường cho người dân, đảm bảo đường quang, sạch nhà sạch ngõ; kiến nghị với cấp ủy, chính quyền các địa phương có DN đứng chân trên địa bàn tuân thủ các quy định về an toàn phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường.
Tuy đã có những chuyển biến tích cực, song công tác YTMT trên địa bàn vẫn còn nhiều tồn tại, nhận thức của một bộ phận người dân và chủ DN về mối quan hệ giữa YTMT và sản xuất vẫn chưa tốt. Đội y tế dự phòng của huyện chỉ có 7 người, trong khi các trạm y tế xã, đội ngũ cán bộ vẫn thiếu, phải kiêm nhiệm nhiều việc và yếu về năng lực chuyên môn về YTDP, nên hiệu quả chưa cao. Các trang thiết bị chuyên ngành của YTMT như máy đo tiếng ồn, bụi, ánh sáng, thiết bị xét nghiệm nước… được trang bị khá đầy đủ song vẫn chỉ để trong kho mà chưa phát huy được. Giải thích về vấn đề này, ông Lăng Văn Định, giám đốc Trung tâm y tế huyện nói rằng, Trung tâm có đầy đủ năng lực để giám sát công tác y tế môi trường tại các DN, song hiện nay công việc đó vẫn do Trung tâm YTDP tỉnh thực hiện. Thiết nghĩ, cần có sự phân cấp cho Trung tâm y tế huyện, nếu họ có đủ trang thiết bị và nhân lực; vì chỉ có như vậy, công tác giám sát mới được thường xuyên hơn, sự chấn chỉnh kịp thời hơn để tạo sự chuyển biến nhanh tại các DN.

Minh Hồng