Thứ tư,  28/09/2022

Theo bước chân những người làm công tác can thiệp giảm hại

LSO-Dù bận nhiều công việc, song như đã thành lệ, cứ đến chiều ngày 7 và 14 hàng tháng, anh Trần Văn Quyến, Phó Trạm trưởng Trạm y tế xã Tân Thanh lại đến thật sớm để dự sinh hoạt với các nhóm tuyên truyền viên đồng đẳng. Hai nhóm tuyên truyền viên đồng đẳng do anh phụ trách gồm nhóm tuyên truyền tới đối tượng nghiện chích với 3 thành viên, nhóm tuyên truyền đến đối tượng mại dâm gồm 5 thành viên. Nhiệm vụ của họ là phát bơm kim tiêm (BKT) sạch, thu gom BKT bẩn; tuyên truyền, vận động các đối tượng áp dụng các biện pháp can thiệp giảm hại trong phòng chống HIV/AIDS như không dùng chung bơm kim tiêm trong tiêm chích ma túy, khi dùng xong tự giác bỏ vào nơi quy định. Đối với nhóm tuyên truyền trong đối tượng mại dâm, chủ yếu là tiếp cận đối tượng, phát bao cao su miễn phí, vận động dùng bao cao su trong quan hệ tình dục. Buổi sinh hoạt của các tuyên truyền viên đồng đẳngTheo thống kê, trên địa bàn Văn Lãng hiện có 280 người nghiện chích ma túy,...

LSO-Dù bận nhiều công việc, song như đã thành lệ, cứ đến chiều ngày 7 và 14 hàng tháng, anh Trần Văn Quyến, Phó Trạm trưởng Trạm y tế xã Tân Thanh lại đến thật sớm để dự sinh hoạt với các nhóm tuyên truyền viên đồng đẳng. Hai nhóm tuyên truyền viên đồng đẳng do anh phụ trách gồm nhóm tuyên truyền tới đối tượng nghiện chích với 3 thành viên, nhóm tuyên truyền đến đối tượng mại dâm gồm 5 thành viên. Nhiệm vụ của họ là phát bơm kim tiêm (BKT) sạch, thu gom BKT bẩn; tuyên truyền, vận động các đối tượng áp dụng các biện pháp can thiệp giảm hại trong phòng chống HIV/AIDS như không dùng chung bơm kim tiêm trong tiêm chích ma túy, khi dùng xong tự giác bỏ vào nơi quy định. Đối với nhóm tuyên truyền trong đối tượng mại dâm, chủ yếu là tiếp cận đối tượng, phát bao cao su miễn phí, vận động dùng bao cao su trong quan hệ tình dục.
Buổi sinh hoạt của các tuyên truyền viên đồng đẳng
Theo thống kê, trên địa bàn Văn Lãng hiện có 280 người nghiện chích ma túy, còn số gái mại dâm thì chưa có số liệu chính xác. Thống kê là như vậy, song theo anh Quyến, thì riêng trên địa bàn xã Tân Thanh và khu vực cửa khẩu, số người nghiện chích ma túy đã là trên 50, chủ yếu là người ngoài địa phương, chưa kể số biến động do đặc thù công việc như làm nghề lái xe. Còn theo nhóm trưởng La Thị Ng., thì số gái mại dâm đang hoạt động trên địa bàn, khu vực đường biên và “di động” hai bên biên giới có đến gần 30 người. Địa bàn rộng, song theo ký hiệu trên sơ đồ khu vực mà các tuyên truyền viên đồng đẳng gọi là “điểm nóng” thì có 5 điểm tập trung hoạt động mại dâm như các khu vực gần Quán lá 1, bến xe kiểm dịch, chợ Sài Gòn, khách sạn Kim Lệ Hoa, khu vực “cánh gà” cửa khẩu và 4 điểm thường có tụ tập sử dụng ma túy là khu vực gần chợ Sài Gòn, phía sau bến xe Kiểm dịch, đường đi Bản Đuốc, đường đi Nà Tồng- Nà Ngườm…Được xem cuốn sổ ghi những công việc và kết quả hàng tuần, hàng tháng của các tuyên truyền viên, chúng tôi hiểu công việc của các anh, các chị tuy không quá vất vả song rất phức tạp. Chị nhóm trưởng cho chúng tôi biết, do là những người trong cuộc, nên họ dễ tiếp cận với các đối tượng; khi vận động, giải thích bằng những lời lẽ ôn hòa, khéo léo, có tình có nghĩa, nên dễ giành được sự cảm thông của các đối tượng. Tuy vậy, khi khuyên các đối tượng đi xét nghiệm HIV theo kênh tự nguyện, nhiều người từ chối, hoặc chỉ gật mà không thực hiện. Chỉ cho chúng tôi xem chiếc “hộp an toàn” đựng BKT bẩn, anh H.V.T, truyên truyền viên nhóm nghiện chích ma túy nói rằng, phát BKT sạch và nhắc họ không dùng chung BKT thì dễ, song khi dùng xong họ vẫn vứt bừa bãi. Vì sợ cơ quan chức năng “sờ gáy” nên nhận được BKT sạch là họ “biến mất tăm” và gây khó khăn cho việc thu gom BKT bẩn.
Mời chúng tôi cùng tới một số hiệu thuốc trên địa bàn mà đội đã ký gửi bán bao cao su, chị nhóm trưởng vui mừng khi chủ hiệu thuốc số 27 đường nhánh Bắc Tân Thanh thông báo “bán chạy”, nhưng cũng buồn khi chủ hiệu khác nói là hàng Trung Quốc phong phú về mẫu mã, rẻ hơn nhiều, nên bao cao su “của ta” luôn trong tình trạng ế ẩm. Tâm sự với chúng tôi, chị nói rằng, thật buồn vì tâm lý xin- cho vẫn quá nặng nề. Thời gian tới, khi không còn nguồn miễn phí, thì người ta có còn sử dụng BCS nữa hay không; và khi ấy tình hình sẽ ra sao.

Bác sĩ Đặng Văn Năm, Giám đốc Trung tâm Y tế Văn Lãng cho biết, trên địa bàn hiện có 3 đội tuyên truyền viên đồng đẳng phòng chống HIV/AIDS hoạt động ở các khu vực thị trấn Na Sầm, Tân Thanh và Tân Mỹ. Hoạt động theo dự án WB (Ngân hàng Thế giới) tài trợ, có phụ cấp, có trang thiết bị bảo hộ đầy đủ, nên anh chị em rất tích cực. Trong 2 năm gần đây, số ca nhiễm HIV mới trên địa bàn chững lại có phần đóng góp rất tích cực của các tuyên truyền viên đồng đẳng. Tuy vậy, đội ngũ này thiếu tính ổn định, nên đội ngũ có nhiều biến động, khi dự án kết thúc vào cuối năm 2012, không biết lấy đâu ra nguồn lực để duy trì hoạt động?

Trần Kim