Thứ năm,  02/12/2021

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Những năm gần đây, vấn đề phát triển nguồn nhân lực gắn với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước được các cơ quan quản lý đặc biệt chú trọng.

Những năm gần đây, vấn đề phát triển nguồn nhân lực gắn với phát triển kinh tế – xã hội của đất nước được các cơ quan quản lý đặc biệt chú trọng.

Nhất là từ sau khi có Nghị quyết Ðại hội lần thứ XI của Ðảng, việc phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ đất nước càng trở nên cấp bách.

Ðể phát triển nguồn nhân lực, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành: Quy hoạch phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020; Chiến lược phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011 – 2020; Chiến lược phát triển giáo dục và Chiến lược phát triển dạy nghề cùng giai đoạn 2011 – 2020… Cụ thể hóa các chính sách nói trên, các bộ, ngành, địa phương đều tích cực triển khai thực hiện quy hoạch nhân lực của ngành, địa phương mình. Một số bộ, ngành đã thành lập vụ hoặc cục về phát triển nguồn nhân lực của ngành như: Y tế, Công thương, Văn hóa – Thể thao và Du lịch, Giáo dục và Ðào tạo… Một vài địa phương đã thành lập hội đồng phát triển nhân lực với sự tham gia của đại diện doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý. Nhiều địa phương triển khai tích cực đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn, gắn dạy nghề với chương trình tạo việc làm.

Thực hiện Nghị quyết Ðại hội Ðảng cũng như kế hoạch, quy hoạch của Chính phủ đề ra, đáp ứng yêu cầu thực tế hiện nay, hệ thống giáo dục đã có những tiền đề quan trọng để đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực. Cơ sở vật chất cho giáo dục các cấp học được tăng cường với các đề án Kiên cố hóa trường lớp học và nhà công vụ cho giáo viên với số vốn lên đến hơn 25 nghìn tỷ đồng (giai đoạn 2008-2012); Quyết định số 157/2007/QÐ-TTg của Thủ tướng đã giúp hơn 2,2 triệu học sinh, sinh viên của gần 1,9 triệu hộ gia đình nghèo, có hoàn cảnh khó khăn vay 36 nghìn tỷ đồng cho chi phí học tập. Các chương trình, đề án khác như: Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020;  phổ cập trẻ mầm non năm tuổi; đào tạo nghề cho lao động nông thôn; xây dựng đại học xuất sắc; đào tạo giảng viên đại học có trình độ tiến sĩ; chương trình tiên tiến trong giáo dục đại học… là những tiền đề cần thiết cho nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Ðánh giá một cách khái quát thì phần lớn các địa phương thực hiện nghiêm túc, lồng ghép kế hoạch phát triển nhân lực vào với kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, cố gắng bảo đảm cân đối cung – cầu nhân lực. Tuy nhiên, quá trình đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở nước ta hiện nay đang chịu những thách thức lớn, đó là về nhận thức trong việc phát triển nhân lực và chưa quán triệt đầy đủ về vai trò của nhân lực chất lượng cao trong việc phát triển bền vững đất nước. Tỷ lệ lao động được đào tạo để có kỹ năng lao động còn thấp, việc làm thiếu; năng lực quản lý hệ thống và công tác quy hoạch, điều phối nguồn lực quốc gia còn nhiều yếu kém… Bên cạnh những khó khăn của nền kinh tế, tác động của suy thoái kinh tế toàn cầu cũng mang lại những thách thức lớn về công tác phát triển nhân lực do nguy cơ thiếu việc làm cả ở khu vực nông thôn và đô thị. Mặt khác, trên thực tế, vẫn còn không ít các địa phương và một số bộ, ngành chưa quán triệt hết tinh thần Nghị quyết của Ðảng về đào tạo nhân lực chất lượng cao, còn có tâm lý ỷ lại, né việc…

Trên bình diện lý thuyết, nói về việc đào tạo nhân lực chất lượng cao gắn với phát triển khoa học công nghệ là một trong ba đột phá chiến lược thì phần lớn các cấp ủy đảng và chính quyền đều rất “thuộc”. Tuy nhiên, để quán triệt hết thì vấn đề cần đặt ra thế nào là nhân lực chất lượng cao và mỗi người, mỗi tổ chức có hành động cụ thể gì và làm thế nào để có được lao động chất lượng cao. Nếu đặt câu hỏi nhân lực chất lượng cao như thế nào thì nhiều cán bộ, thậm chí cả cán bộ lãnh đạo chưa có tiêu chí rõ ràng để đánh giá về lao động chất lượng cao. Vì vậy, đội ngũ nhân lực chất lượng cao của đất nước đo bằng thước đo nào chưa phải là dễ trả lời với nhiều người. Với mỗi người lao động, mỗi vị trí công tác cần tự đặt ra câu hỏi và hành động để trở thành người lao động (kể cả các nhà lãnh đạo quản lý) có chất lượng. Mặt khác, khái niệm nhân lực chất lượng cao là một việc, nhưng điều quan trọng là làm như thế nào để trở thành người lao động chất lượng cao. Một hệ thống vận hành tốt thì mỗi con người trong hệ thống đó cần xác định rõ vị trí, vai trò, trách nhiệm để hành động và cố gắng phấn đấu để trở thành lao động chất lượng cao. Ðiều đó mới tạo điều kiện thực hiện tốt chủ trương phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế – xã hội đất nước và thực hiện tốt Kết luận số 51-KL/T.Ư tại Hội nghị lần thứ sáu, Ban Chấp hành T.Ư Ðảng khóa XI về Ðề án “Ðổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Ðào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH, HÐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”.

Theo Nhandan