Thứ hai,  27/06/2022
Nhân Ngày Thế giới phòng, chống HIV/AIDS 1/12/2013:

Vì mục tiêu giảm số người nhiễm mới

LSO-Triển khai công tác phòng chống HIV/AIDS trong tình hình mới, từ năm 2008 đến nay, Lạng Sơn đã thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, từ tuyên truyền đến can thiệp giảm hại. Vì vậy, liên tục trong 5 năm qua, Lạng Sơn đã giữ vững đà “3 giảm”, nhất là giảm số người nhiễm mới.

LSO-Triển khai công tác phòng chống HIV/AIDS trong tình hình mới, từ năm 2008 đến nay, Lạng Sơn đã thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ, từ tuyên truyền đến can thiệp giảm hại. Vì vậy, liên tục trong 5 năm qua, Lạng Sơn đã giữ vững đà “3 giảm”, nhất là giảm số người nhiễm mới.

Báo tường, một hình thức sinh hoạt của nhóm tuyên truyền viên đồng đẳng phòng chống HIV/AIDS huyện Văn Quan

Trong 10 tháng của năm 2013, số nhiễm mới được phát hiện ở tỉnh ta là 50 trường hợp, có 14 người chuyển sang giai đoạn AIDS và 23 người tử vong do AIDS và những bệnh có liên quan; giảm 20% về số nhiễm mới, 70% về số người chuyển sang giai đoạn AIDS và 42% số tử vong do AIDS và các bệnh có liên quan so với cùng kỳ năm 2012. Nếu so với năm 2011 và những năm trước nữa thì số nhiễm mới được phát hiện giảm nhiều.

Để duy trì đà giảm nhiễm mới một cách liên tục, chúng ta đã thay đổi căn bản cách thức tuyên truyền. Nếu trước đây, do hậu quả của việc tuyên truyền sai lệch về hình thức và nội dung nên xã hội luôn có thái độ sợ hãi, có tâm lý kỳ thị, phân biệt đối xử với những người nhiễm HIV; người nhiễm HIV luôn có thái độ tự kỳ thị, xa lánh và như vậy họ ít có cơ hội hòa nhập cộng đồng. Nay với phương châm “chung sống với HIV/AIDS”, công tác tuyên truyền đã thân thiện hơn và “nâng” vấn đề của những người nhiễm HIV/AIDS thành vấn đề chung của toàn xã hội. Như vậy, tâm lý kỳ thị, sự phân biệt đối xử đã bị triệt tiêu, xã hội giang rộng vòng tay chăm sóc người nhiễm, tạo nhiều cơ hội cho người nhiễm hòa nhập. Được tôn trọng và được đối xử bình đẳng, những người nhiễm HIV/AIDS đã dũng cảm tự bộc lộ, họ không những sống có ích cho gia đình, bản thân, mà còn có những đóng góp to lớn vào chương trình phòng chống dịch bệnh thế kỷ này. Tâm sự với chúng tôi, anh Hoàng Văn H. ở thị trấn Cao Lộc nói rằng, khi biết mình bị nhiễm HIV, sự hoảng sợ về căn bệnh không lớn bằng việc bản thân có cảm tưởng như bị “gạt” ra lề của đời sống xã hội. Nay, những thái độ coi thường, sự ghẻ lạnh của xã hội và người thân được thay thế bằng sự bao dung, tôn trọng, anh như được thêm nguồn sống. Vừa được điều trị bằng thuốc ARV, vừa tham gia câu lạc bộ Hoa Hồi, anh và các bạn đã tự hào rằng mình có phần đóng góp nho nhỏ về công tác phòng chống HIV/AIDS trên địa bàn. Còn cháu Nguyễn Thị Hương Tr. ở xã Hoàng Đồng (thành phố Lạng Sơn), học sinh lớp 12 Trường THPT Việt Bắc rất vô tư nói rằng: “Cháu mắc bệnh này cũng như các bạn khác mắc bệnh nan y mà thôi. Vì vậy cháu công khai cho bạn bè, thầy cô cùng biết; việc gì phải giấu giếm, việc gì phải xấu hổ.” Khi được công khai, mọi người từ bạn bè, đến đội ngũ giáo viên đều thông cảm với cháu, giúp cháu học hành và hòa nhập với lớp, với trường.

Lạng Sơn là một trong những tỉnh thực hiện có hiệu quả các nguồn tài trợ của các dự án như Quỹ toàn cầu, Ngân hàng thế giới (WB)… để duy trì các hoạt động can thiệp giảm hại. Đội ngũ đồng đẳng viên hoạt động có hiệu quả trong nhóm tiêm chích ma túy và nhóm mại dâm đã vận động được trên 10 ngàn người trong nhóm “hành vi nguy cơ cao” đến các cơ sở y tế xét nghiệm tự nguyện. Phát trên 1 triệu bơm kim tiêm, trên 50 ngàn bao cao su, thu gom tiêu hủy trên 900 ngàn bơm kim tiêm bẩn. Ngoài ra còn hàng chục câu lạc bộ của những người nhiễm HIV/AIDS tăng cường các hoạt động truyền thông. Đây chính là “kênh” hiệu quả nhằm làm giảm người nhiễm HIV mới. Sau 5 năm khi ra khỏi danh sách những tỉnh có tỷ lệ nhiễm HIV cao trên 100 ngàn dân, Lạng Sơn đang tích cực giữ và đẩy lùi số nhiễm mới, số người chuyển sang giai đoạn AIDS và số người tử vong do AIDS và các bệnh có liên quan. Bước sang năm 2014, việc đưa cơ sở điều trị  Methadone vào hoạt động sẽ tạo cơ hội cho hoạt động giảm  lây nhiễm mới mang tính chất bền vững hơn. Tuy nhiên, trong số những người nhiễm mới, tỷ lệ lây truyền qua đường tiêm chích đã giảm từ trên 62% năm 2005 xuống còn 38% năm 2013, và tỷ lệ lây truyền qua đường tình dục tăng từ 34% năm 2005 lên 54% năm 2013. Điều đó cho thấy, công tác can thiệp giảm hại ngoài quan tâm đến nhóm nghiện chích ma túy (điều trị bằng Methadone), còn phải đặc biệt quan tâm đến công tác phòng, chống mại dâm và có những biện pháp hữu hiệu hơn để công tác can thiệp giảm hại “đi sâu” hơn, chất lượng hơn vào nhóm này.

Tuổi trẻ thành phố Lạng Sơn tuyên truyền pháp luật về phòng chống TNXH – Ảnh: B.T

Thông điệp của ngày phòng, chống HIV/AIDS năm nay là “Giảm số người mắc mới”, chúng ta đã thực hiện giảm bằng nhiều biện pháp, song giữ được đà giảm còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhất là nguồn lực để duy trì hoạt động của các nhóm đồng đẳng viên. Trong khi nguồn tài trợ ngày càng giảm, cần phải tìm được nguồn lực mới, kể cả nguồn của trung ương và địa phương. Có như vậy mới tạo được đà giảm nhanh và giảm sâu một cách bền vững.

MINH HỒNG