Thứ hai,  14/06/2021

Quản lý hiệu quả tài nguyên nước để phát triển bền vững

LSO-Lạng Sơn được đánh giá là một tỉnh nghèo nước nhất trong khu vực miền núi Trung du Bắc bộ; lượng mưa phân bố không đồng đều theo không gian và thời gian trên toàn vùng. Bên cạnh đó, dưới áp lực của gia tăng dân số, nhu cầu phát triển kinh tế xã hội đã ảnh hưởng tiêu cực đến tài nguyên nước (TNN). Bởi vậy, chia sẻ nước và sử dụng nước sao cho hợp lý, hiệu quả là điều tỉnh ta đang nỗ lực thực hiện.

Lạng Sơn có 3 hệ thống sông chính chảy qua và một số suối nhỏ khác. Tổng lượng dòng chảy trung bình toàn tỉnh khoảng 5,97 tỷ m3/năm; lượng mưa trung bình năm dao động từ 1.100- 1.500mm và phân bố không đồng đều theo không gian và thời gian trên toàn vùng. Hoạt động khai thác, sử dụng TNN trên địa bàn chủ yếu dưới 4 loại hình là: phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp; cấp cho sinh hoạt đô thị; cấp cho sinh hoạt nông thôn tập trung; khai thác sử dụng nước nhỏ lẻ hộ gia đình cá nhân. Theo ông Lương Văn Nhất, Trưởng phòng TNN và Khí tượng thủy văn, Sở TN&MT cho biết: những năm gần đây, dưới áp lực của gia tăng dân số, nhu cầu phát triển kinh tế xã hội đã ảnh hưởng tiêu cực đến TNN. Hiện tượng hạn hán gây thiếu nước sản xuất cục bộ đã diễn ra, một số thôn bản còn thiếu nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Nhận thức rõ vai trò của TNN nên quan điểm quy hoạch được tỉnh đặt ra là phù hợp chiến lược quốc gia về TNN; bảo đảm khai thác, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả; khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển sử dụng, bảo vệ nguồn tài nguyên này.

Cán bộ Sở TNMT lấy mẫu nước sông Kỳ Cùng để kiểm tra mức độ ô nhiễm

Hiện trên địa bàn tỉnh có 42 đơn vị đang hoạt động khai thác, sử dụng TNN, xả nước thải vào nguồn nước, tổng lượng khai thác khoảng 200 triệu m3. Lượng nước cả năm của tỉnh chỉ đáp ứng đạt 60-70% nhu cầu. Được biết, để sử dụng hợp lý nguồn TNN tỉnh cũng triển khai các giải pháp về chính sách, thể chế, pháp luật; các giải pháp bảo vệ và phát triển nguồn nước. Đối với nguồn nước cho sinh hoạt, tỉnh đã chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với chính quyền địa phương khảo sát điều kiện tự nhiên, đặc tính sử dụng nước của từng vùng và khả năng tiếp nhận của người dân để lựa chọn loại hình công trình phù hợp nâng cao hiệu quả cấp nước sạch. Cụ thể như: cấp nước tập trung (tự chảy, cấp nước bằng bơm dẫn) đến cấp nước nhỏ lẻ (bể, giếng đào, giếng khoan)… tạo điều kiện thuận lợi cho công tác vận hành, quản lý công trình nước sạch. Đến nay, toàn tỉnh đạt 207 xã có công trình nước sạch đảm bảo tiêu chuẩn, nâng dân số nông thôn của tỉnh được sử dụng nước hợp vệ sinh lên 80%. Trong đó, hơn 43% dân số được sử dụng nước sạch theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế. Trong sản xuất nông nghiệp, tỉnh đã xây dựng nhiều công trình sử dụng nước mặt tại các địa phương như: các công trình thủy lợi (hồ chứa, đập dâng, trạm bơm các loại) do Công ty TNHH một thành viên khai thác công trình thủy lợi quản lý. Đối với công tác quy hoạch, trên địa bàn đã hoàn thành xây dựng các dự án “Điều tra đánh giá tổng quan TNN dưới đất trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn”; “Điều tra, đánh giá chi tiết TNN dưới đất khu vực thành phố Lạng Sơn, huyện Cao Lộc và huyện Văn Lãng”; dự án “Kiểm soát số lượng, chất lượng nguồn nước khai thác, sử dụng và tổ chức thực hiện thí điểm biện pháp sử dụng TNN tiết kiệm và hiệu quả”. Hiện tại Sở TN&MT đã và đang phối hợp với các cơ quan liên quan lập “Quy hoạch TNN nước tỉnh Lạng Sơn đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (dự kiến hoàn thành trong tháng 6/2014).

Có thể nói, Lạng Sơn đã từng bước xây dựng và triển khai quy hoạch sử dụng tài nguyên nước một cách hợp lý, hiệu quả. Tuy nhiên, áp lực ô nhiễm từ môi trường lên tài nguyên nước đang đe dọa ảnh hưởng quy hoạch này khi nước sạch giảm, nước ngầm giảm… Do đó, khi xây dựng và triển khai các kế hoạch phát triển phải cân nhắc quy hoạch được phê duyệt được đảm bảo về điều kiện đất đai, các nguồn tài nguyên và các điều kiện môi trường. Ngoài ra, cần phải thay đổi hành vi tiêu dùng, sử dụng hợp lý và bền vững các nguồn tài nguyên trong đó có tài nguyên nước. Đồng thời, cần có các chính sách huy động sự đóng góp của doanh nghiệp, cộng đồng để tăng cường đầu tư cho công tác quản lý, bảo vệ, phát triển bền vững tài nguyên nước và phòng, chống tác hại do nước gây ra.

XUÂN HƯƠNG